ARCHEOLOGEN STUITEN OP BIJZONDERE VONDSTEN
In Goede Aarde geeft bodemschatten bloot
OP DE FOTO: Veldarcheoloog Juliėt Rebergen geeft uitleg bij een proefsleuf aan Het Klaverblad. Van links naar rechts staan heemkundevoorzitter Dik Bol, gemeentesecretaris Jan Fraanje, burgemeester Frank van Beers, heemkundelid Martin Dijstelbloem, wethouder Ger van den Oetelaar, projectleider Hans Euwe en de wethouders Anton van Aert, Wim van Erp en Ger Wouters. (Foto: Albert Stolwijk).
DOOR MARC CLEUTJENS
Archeologen van het Amsterdams Archeologisch Centrum (AAC), dat is verbonden aan de Universiteit van Amsterdam, hebben deze week in de wijk In Goede Aarde een aantal opvallende vondsten gedaan. De sporen geven aan dat in het gebied waar Boxtel thans de laatste hand legt aan een duurzame woonwijk ook in de late middeleeuwen mensen woonden. De archeologen zijn gestuit op enkele opvallende potscherven, gedempte greppels en moestuinbedden.
De vondsten zijn dermate bijzonder dat het voltallige gemeentebestuur dinsdag onder leiding van veldarcheoloog Juliėt Rebergen van het AAC een rondgang maakte langs de proefsleuven die de voorbije week op diverse plaatsen zijn gegraven. ,,In totaal zullen we tot en met volgende week ongeveer zeven proefsleuven graven om te kijken wat we in de bodem aantreffen", vertelde Rebergen.
Tijdens die graafwerkzaamheden zal duidelijk worden welke waarde gehecht moet worden aan de 'bodemschatten' die In Goede Aarde zal bloot geven. Als bijzondere vondsten worden gedaan, zal door de archeologen worden aangeven dat verder onderzoek nodig is en dat daadwerkelijk moet worden overgegaan tot opgravingen. Op dit moment staat nog niet vast of verder onderzoek nodig is.
OP DE FOTO: Archeoloog Juliėt Rebergen toont een deel van een grote pot die werd gevonden nabij Het Klaverblad. (Foto: Albert Stolwijk).
MEER RUIMTE
Archeoloog Mieke Hissel van het AAC gaf eerder deze week al aan dat voor een gedegen onderzoek in wezen meer ruimte nodig is. Met name langs Het Klaverblad, waar grote scherven van een laatmiddeleeuwse pot werden gevonden, zou Hissel graag meer onderzoek doen. De pot werd gevonden nabij de geluidsmuur bij de rijksweg A2. En op die plek is de bodem door eerdere werkzaamheden erg verstoord.,,Het is jammer dat het archeologisch onderzoek pas nu kan plaatsvinden", stelde veldarcheoloog Rebergen dinsdag tijdens de excursie met het gemeentebestuur. ,,Normaal gesproken vindt onderzoek plaats voordat er gebouwd wordt. Nu is de woonwijk bijna klaar en is er pas ruimte voor archeologisch onderzoek." Langs de Munselse Hoeve moet op korte termijn gestart worden met de bouw van elf woningen; projectontwikkelaar BAM Vastgoed hield maandag een informatiebijeenkomst bij De Kleine Aarde.
OP DE FOTO: Het gemeentebestuur wordt door veldarcheoloog Juliėt Rebergen van de Universiteit van Amsterdam geļnformeerd over archeologische opgravingen in de wijk In Goede Aarde. (Foto: Albert Stolwijk).
Nieuwe wetgeving verplicht gemeenten sinds kort altijd archeologisch onderzoek te doen alvorens over te gaan tot het verlenen van bouwvergunningen. ,,En die wet zien we niet als een bedreiging, maar als een kans", reageerde wethouder Ger Wouters. ,,Het is belangrijk dat we als gemeente stilstaan bij de geheimen die verborgen liggen in het bodemarchief." Wouters meldde deze week dat de gemeente met de stad 's-Hertogenbosch overlegt over de aanstelling van een extra archeoloog, die ook parttime in Boxtel ingezet kan worden. ,,Daarmee voorkomen we dat we voor elk onderzoek offertes moeten aanvragen en bureaus moeten inzetten. Dan hebben we de kennis zelf in huis."
OP DE FOTO: Detailopname van de archeologische opgravingen in de wijk In Goede Aarde.
PALEN
De pot die aan Het Klaverblad is gevonden wordt gedateerd tussen de jaren 1000 en 1500. Oudere potten zouden van veel dikker aardewerk zijn vervaardigd, zo stelde veldarcheoloog Rebergen. In de proefsleuven aan Het Klaverblad zijn meer sporen van laatmiddeleeuwse bewoning aangetroffen, zoals gedempte sloten waarin scherven van aardewerk gevonden zijn, alsmede houtskool en verbrande leem. Ook werden resten van veen en riet gevonden. ,,Daarnaast hebben we plaatjes brons en blokjes ijzer gevonden, een weefgewichtje en een gesp. Sporen van palen duiden op de plattegrond van een huis of een schuur", zegt Rebergen.Volgens de veldarcheoloog is aan Het Klaverblad sprake van een ongestoorde bodemlaag, die door de eeuwen heen is opgehoogd. Doordat er telkens weer lagen zijn opgebracht en als het ware bolle akkers zijn ontstaan, konden de overblijfselen zo goed bewaard blijven.
OP DE FOTO: De leden van het Boxtelse College van B. en W. volgen nauwgezet de verrichtingen van archeoloog Juliėt Rebergen in de proefsleuf.
MOESTUINBEDDEN
In de bodem van het toekomstige speelterrein op de hoek van de Einsteinstraat en de Tamboer zijn moestuinbedden gevonden. In het witte zand zijn donkere sporen zichtbaar, die met een duidelijke regelmaat naast elkaar liggen. ,,Mogelijk werd hier de arme zandgrond uitgegraven en opgevuld met vruchtbare grond om groente te telen", stelt Rebergen. De proefsleuven laten zien dat de resten van dit landbouwcomplex prima geconserveerd zijn gebleven.
OP DE FOTO: Veldarcheoloog Juliėt Rebergen geeft in de proefsleuf uitleg over de opgravingen. (Foto: Albert Stolwijk).
Opmerkelijk is dat de meeste moestuinbedden nabij de Einsteinstraat achter de woningen aan de Vaandrig - in de dezelfde richting liggen als de bedden die zijn gevonden bij het Klaverblad. De veldarcheoloog verwacht niet dat ze allemaal tegelijk zijn aangelegd. ,,Ik denk eerder dat telkens nieuwe bedden werden aangelegd als de grond was uitgeput." De Boxtelse sporen zijn niet uniek, maar worden ook op zandgronden elders in Nederland aangetroffen, zoals in de provincie Drenthe.
Het onderzoek van het AAC in Boxtel duurt nog minstens een week. Veldarcheoloog Rebergen verwacht dat dan duidelijk zal zijn of en op welke wijze verder archeologisch onderzoek verricht zal moeten worden. ,,Dat is afhankelijk van de sporen die we aantreffen in de proefsleuven. Als we op iets bijzonders stuiten, zullen meer proefsleuven gegraven worden en zal wellicht moeten worden overgegaan tot opgravingen."
OP DE FOTO: Overzicht van de proefsleuf op de hoek Tamboer-Einsteinstraat. In de sleuf zijn afdrukken van laatmiddeleeuwse moestuinbedden zichtbaar. (Foto: Gerard Schalkx).
8 november 2007