FESTIVAL BRENGT GESCHIEDENISBOEKJES TOT LEVEN
Kanongebulder en vuursalvo's op Velder
OP DE FOTO: Schotse en Engelse soldaten rukken op tegen de Fransen tijdens een Napoleontisch gevecht. (Foto: Albert Stolwijk).
DOOR HENK VAN WEERT
Plaggen zijn weggestoken en op de ondergrond is van haardhout een kampvuurtje gemaakt. Aan een smeedijzeren staketsel hangen dito pannetjes. ,,Bent u aardappels aan het koken?", vraagt een toeschouwer. ,,Aardappels, wat zijn dat? Nee, dit zijn eieren. Dat daar champignons en in die pan koken we spek." Een middeleeuws geklede vrouw draait zich om. Vragend kijkt ze de man aan die het spek in stukjes snijdt. ,,Aardappels, werd daarover niet gesproken in de verhalen van de zeelieden die via de West naar Indië zijn gevaren?"
De deelnemers aan het festival Leve(n)de Geschiedenis beelden verschillende tijdsperioden uit. Vooral gevechtshandelingen worden nagebootst, maar in de kampementen zie je ook hoe Romeinen, vikingen, Napoleontische soldaten, cowboys en indianen, yankees en tommys leefden. Zelfs een bus (Belgische) hippies die protesteert tegen de aanwezigheid van Amerikaanse soldaten in Vietnam stond afgelopen weekeinde op landgoed Velder.
OP DE FOTO: Salvo's klonken voortdurend tijdens de kleinschalige opvoering van een Napoleontische veldslag. (Foto: Albert Stolwijk).
Allen hadden één ding gemeen: ze bléven in hun rol. ,,Dat is wat ons kenmerkt: we proberen ons helemaal in te leven in dat wat we uitbeelden. Tot in de kleinste details", vertelt verhalenverteller Oncruydt, die met het Verbond van Cristophorus is meegereisd. ,,We vormen een rondtrekkende groep ambachtslieden in de tweede helft van de vijftiende eeuw."
Volgens Oncruydt, die pas na drie keer aandringen vertelt dat hij in het dagelijks leven Frits Krom heet en in de Achterhoek woont, bestaat de groep waarvan hij deel uitmaakt vooral uit mensen die zijn geďnteresseerd in de geschiedenis van hun vak. ,,Een arts speelt hier chirurgijn. De smid is dat in werkelijkheid ook, maar gebruikt hier alleen voorwerpen uit de middeleeuwen." Wat Krom doet als hij in de 21e eeuw leeft? ,,Vooral veel vertellen. Ik ben een makkelijke prater", grinnikt de verhalenverteller.
OP DE FOTO: Geallieerd kampement uit de Tweede Wereldoorlog. (Foto: Albert Stolwijk).
STAMBOOM
De man naast hem vertelt dat hij visroker Pieter van Ieperen is, een naam die een van zijn voorvaderen ook droeg. ,,Vorig jaar ben ik daar pas achter gekomen. Een naamgenoot heeft de stamboom uitgezocht en die gaat negen generaties terug, tot 1530. Het is redelijk zeldzaam dat je met genealogisch onderzoek zover terug in de geschiedenis komt", vertelt de Utrechter die eigenlijk Rob van IJperen heet.Onder het doek op de rookpot hangen aan een takje vier vissen. Twee forellen en twee dorado's, vissen uit de Middellandse Zee. Op de vraag of die dorado's ook zo'n vijfhonderd jaar al in Brabant werden gegeten, schudt de visroker het hoofd. ,,Waarschijnlijk niet, maar Brabant maakte wel deel uit van het Bourgondische rijk en dat strekte zich uit tot voorbij Lyon. Daar zullen ze de vis beslist gegeten hebben."
Vrijwel elk weekeinde kunnen clubs die zijn aangesloten bij het Landelijk Platform voor Leve(n)de Geschiedenis wel ergens aantreden. ,,Maar dat bepaal je zelf, afhankelijk van je agenda. Zo'n groot festival als hier in Liempde is echter maar eens per jaar in Nederland. Het vormt zo'n beetje de afsluiting van het seizoen", aldus Van IJperen.
OP DE FOTO: Verkenners in actie tijdens de Vietnamoorlog. (Foto: Albert Stolwijk).
ELKE KNAL EEN EURO
Spectaculair voor het publiek zijn vooral de veldslagen die nagebootst worden. Napoleontische troepen in gevecht met Schotten en Engelsen laten hun kanonnen bulderen. Het publiek grijpt naar de oren. Dat doet pijn! Er wordt gewaarschuwd dat vooral kinderen voorzichtig moeten zijn en hun gehoor niet moeten laten beschadigen. Maar dat weerhoudt de meesten er niet van om vooraan te staan en zich te vergapen aan de schermutselingen. Her en der vallen 'dode' en 'gewonde' soldaten op het veld.Kruitdampen stijgen op. ,,Elke knal die je hoort, kost een euro. En de deelnemers moeten zelf hun munitie aanschaffen. Dus deze hobby kost nogal wat, zo is me duidelijk gemaakt", vertelt Frans Heerschop. De archivaris van het Boxtelse gilde Sint-Barbara & Sint-Joris is een van de toeschouwers en voelt zich thuis op Velder. ,,Met name die Napoleontische veldslag is indrukwekkend. Echt, tot in de puntjes verzorgd."
OP DE FOTO: Hippies demonstreerden tegen de Vietnamoorlog en voor 'peace', maar vonden onderwijl ook tijd voor 'love'. (Foto: Albert Stolwijk).
Ook Jacques en Wilma Haans zeggen zich helemaal in het verleden te wanen. Het Boxtelse echtpaar is meestal van de partij als er evenementen op Velder worden georganiseerd. ,,Wat je in musea op schilderijen ziet, wordt hier in levenden lijve aanschouwelijk gemaakt. Heel indrukwekkend."
MODELBOUWER
De 10-jarige Jorrit Heijma heeft samen met zijn ouders en zusje Silke genoten. Op weg naar de uitgang zegt hij vooral aandacht te hebben gehad voor de Romeinse soldaten en het kampement uit de Tweede Wereldoorlog. ,,Ik heb wel een beetje pijn aan mijn oren door het gebulder, maar het was prachtig. Thuis speel ik met mijn vriendjes ook wel eens soldaatje, maar niet zo echt als hier." Pa René spreekt van een leuk evenement. ,,Moeten ze vaker doen. Dit is een prima terrein daarvoor. En negen euro entree. Och, dat bedrag is het zeker waard."Dat vindt ook Melchior Kremers uit Nijmegen die met zijn 10-jarige dochtertje Evelien het festival Leve(n)de Geschiedenis bezoekt. Beide smikkelen aan een broodje hamburger. ,,Zelf maak ik miniatuursoldaatjes als modelbouwer. Dan raak je geďnteresseerd. Enkele weken geleden was een middeleeuwse groep in Nijmegen en via hen hoorde ik van dit festival. We hebben wat gezocht op internet en besloten naar Boxtel te komen. Daar hebben we geen spijt van", zegt Melchior. Evelien knikt. ,,Pas nog heb ik een kasteel met ridders gekregen. Hier zie je ze in het echt."
OP DE FOTO: 'Bigtrousers' was een van de opvallende verschijningen in het wildwestdorp op landgoed Velder. (Foto: Albert Stolwijk).
4 oktober 2007