VOORINSCHRIJVING BOEK HANS PEL VAN START
'Hendrik Verhees leek buiten Boxtel gelukkiger'
OP DE FOTO: Hendrik Verhees is in 1813 begraven op het kerkhof van de Sint-Petruskerk. Zijn graf is geruimd, maar aan de hand van een oude kaart is bekend waar zijn graf heeft gelegen: onder het tegelpad nabij het ketelhuis aan de zuidzijde van de kerk. (Foto: Ruud van Nooijen).
De Boxtelse historicus Hans Pel legt binnenkort de laatste hand aan een boekwerk over de in 1744 in Boxtel geboren Hendrik Verhees. De politicus, waterstaatkundige en cartograaf staat centraal in tal van projecten die momenteel onder leiding van de Stichting Hendrik Verhees worden uitgewerkt. Het boek 'Hendrik Verhees op de kaart gezet' wordt zaterdag 17 november officieel gepresenteerd.
Weinig herinnert vandaag de dag aan de grote rol die Hendrik Verhees in de 18e en 19e eeuw in Boxtel heeft gespeeld. Verhees, die ook architect was, ontwierp het protestantse kerkje aan de Clarissenstraat en geldt tevens als de geestelijk vader van het raadhuis in Liempde. Ook het oude schoolhuis aan de Pastoor Dobbeleijnsstraat in Liempde is van zijn hand. ,,Maar zijn graf op het kerkhof bij de Sint-Petruskerk is verdwenen, net als zijn geboortehuis aan de Markt", zegt Ruud van Nooijen, bestuurslid en projectcoördinator van de Stichting Hendrik Verhees.
Het was wethouder Ger van den Oetelaar die enkele jaren geleden het initiatief nam voor een reeks projecten rond Hendrik Verhees. De bekende Boxtelaar die in 1813 overleed was - op een straatnaam in Boxtel-Oost na - nog maar nauwelijks bekend in zijn geboorteplaats en dat moest veranderen. Nadat een werkgroep tal van ideeën bedacht om het leven en werk van Hendrik Verhees in beeld te brengen, werd een stichting gevormd die inmiddels zo'n twintig vrijwilligers aanstuurt. In kleine groepen wordt gewerkt aan de meest uiteenlopende projecten die allemaal met Hendrik Verhees te maken hebben.
En de betekenis van Hendrik Verhees is groot geweest, ook al is dat in Boxtel niet zo bekend. Zo toog hij als aannemer - dat was hij ook al - persoonlijk naar Brussel om er keien te kopen waarmee later de Burgakker en het Gareneindje bestraat werden. Maar meer nog is hij bekend als landmeter en cartograaf. ,,Tijdens een bijeenkomst van historici en cartografen die ik laatst in Utrecht bezocht, kenden alle wetenschappers Hendrik Verhees", aldus historicus Pel. De teksten voor het boek heeft hij klaar. De Boxtelaar wordt belicht als politicus, kaartenmaker en waterstaatkundige. Daarnaast wordt het boek voorzien van een groot aantal kaarten die Hendrik Verhees destijds tekende.
NETWERK
Terugkijkend op het leven van Hendrik Verhees stelt Pel dat hij de hoofdpersoon van zijn boek beslist beter heeft leren kennen. ,,Ik kan zeker wat karaktertrekjes duiden", glimlacht de historicus. ,,Wat opvalt is dat Hendrik Verhees vooral op het gebied van de waterstaatkunde een zeer grote betekenis heeft gehad. Hij had een groot nationaal netwerk, mede dankzij de zetel die hij als representant van Brabant had in de Staten-Generaal. Als commercieel talent gebruikte hij dat netwerk handig, ook voor opdrachten."Pel stelt dat Hendrik Verhees' bibliotheek uitstekend laat zien dat de Boxtelaar destijds zeer goed op de hoogte was van actuele wetenschappelijke ontwikkelingen. ,,Hij had zelfs al een boek over experimentele ballonvaarten. Die zouden voor hem als landmeter en cartograaf natuurlijk een uitkomst zijn geweest."
De auteur van 'Hendrik Verhees op de kaart gezet' geeft aan dat de bekende Boxtelaar vaak weg was en weinig tijd in zijn geboorteplaats doorbracht, ook al was hij er onder meer vrederechter. ,,Ik heb de indruk gekregen dat hij buiten Boxtel gelukkiger was", constateert Pel. ,,Hij was een zeer ontwikkeld man en had waarschijnlijk weinig mensen om zich heen die hem echt goed konden volgen."
Ondanks zijn afwezigheid heeft hij een grote betekenis gehad voor Boxtel. Naast zijn rol als architect, was hij van belang vanwege zijn rol als volksvertegenwoordiger. Hij slaagde erin rijksgelden te verwerven waarvan de lokale gemeenschap kon profiteren.
PROJECTEN
Naast het boek 'Hendrik Verhees op de kaart gezet', dat gezien kan worden als het vlaggenschip van alle projecten die in Boxtel worden ontplooid, wordt het leven van de bekendste inwoner in kaart gebracht door bijzondere activiteiten. Een symposium op zaterdag 17 november bijvoorbeeld, dat zal laten zien welke historische rol Hendrik Verhees heeft gespeeld. Het symposium zal waarschijnlijk gehouden worden in Podium Boxtel, zo meldde bestuurslid Van Nooijen deze week.Tijdens het symposium wordt een mobiele expositie geopend, die waarschijnlijk langs meerdere gemeenten zal reizen waar Hendrik Verhees heeft gewerkt, zoals Sint-Michielsgestel en Budel. Ook wordt een documentaire vervaardigd over het leven en werk van de cartograaf en landmeter. Een andere werkgroep heeft een wandelroute vanaf het NS-station uitgestippeld. Daarnaast wordt de laatste hand gelegd aan een fietsroute door Boxtel, Liempde en Sint-Michielsgestel.
Voor scholieren wordt een educatief programma gemaakt dat het leven van Hendrik Verhees zal verbeelden. Ook dit programma wordt aangekleed met een korte wandeling tussen kasteel Stapelen en de Sint-Petruskerk. Dit is de veelbesproken cultuurhistorische as van Boxtel. De blikvanger waaraan de Stichting Hendrik Verhees werkt is het kunstwerk dat op rotonde De Goor moet verrijzen. Het betreft een metershoge passer, met daarop de letters HV en de beeltenis van de bekende Boxtelaar.
Het boek 'Hendrik Verhees op de kaart gezet' van Hans Pel kan vanaf heden besteld worden. Binnenkort wordt huis aan huis een intekenfolder verspreid. Intekenen kan ook al via de website www.hendrikverheesboxtel.nl. Het boek verschijnt in drie uitgaven: een standaard editie (34 euro), een luxe editie (59 euro) en een bibliofiele editie (225 euro). Genoemde prijzen zijn intekenprijzen; de termijn sluit op 15 oktober.
16 augustus 2007