BURGEMEESTER LASZLO TÖRÖK VAN SALONTA:
'Keihard vechten om mentaliteit van mensen te verbeteren’
OP DE FOTO: Burgemeester Laszlo Török van Salonta: ,,De belangrijkste doelstelling van ons beleid is dat de kwaliteit van het leven verbetert.”
Salonta worstelt met de toekomst. De val van dictator Ceaucescu in 1989 bracht een proces van democratisering en liberalisering op gang, maar leidde niet tot meer welvaart. De economische groei in de gemeente die nauwe banden onderhoudt met Boxtel is gering en geldgebrek noopt de inwoners om van dag tot dag te leven. ,,We moeten met vereende krachten bouwen aan de toekomst. Pas als de mensen zien dat er weer iets positiefs gebeurt, zullen ze het geloof in de toekomst terugkrijgen”, stelt burgemeester Laszlo Török. Een interview...
Török is een nieuwkomer in het openbaar bestuur. De 38-jarige burgemeester, die anderhalf jaar geleden werd gekozen, is lid van de Hongaarse Democratische Partij die veel aanhangers heeft in dit gedeelte van Roemenië waar de meerderheid van de bevolking nauwe banden onderhoudt met het buurland en Hongaars praat, leest én schrijft. Na enkele jaren loco-burgemeester te zijn geweest onder Albert Todor, ging Török achttien maanden geleden voor het burgemeesterschap. De technisch ingenieur, die ook als journalist werkzaam was bij de tweetalige krant van Salonta, wil zijn gemeente vooral op de kaart zetten. ,,Salonta zal bewijzen dat het meekan met andere gemeenten”, zegt Török vastberaden.
De omstandigheden waarin Török moet werken zijn niet eenvoudig. In zijn modern ingerichte werkkamer in het gemeentehuis van Salonta vertelt de burgemeester over de problemen die hij dagelijks ontmoet. ,,De belangrijkste doelstelling van ons beleid is dat de kwaliteit van het leven verbetert. Veel te lang hebben we grote problemen gekend en nog altijd wordt op alle fronten geworsteld met die erfenis. Het is een complexe zaak om het tij te keren, vooral omdat we de financiële middelen ontberen die nodig zijn voor verbetering van de levensomstandigheden.”
Török vertelt dat de inwoners van Salonta weinig vertrouwen hebben in de toekomst. De omwenteling van 1989 heeft geleid tot democratisering en liberalisering, maar in plaats van welvaart heeft het vooral geleid tot individualisme. ,,Democratie betekent voor mensen in dit deel van Oost-Europa dat ze vooral aan zichzelf gaan denken en geen verantwoordelijkheid meer willen nemen voor de samenleving. Waar door de lokale overheid wordt geprobeerd de levensomstandigheden te verbeteren, zien we weinig steun van de bevolking.”
De burgemeester van Salonta denkt dat vooral de economische malaise en het lage inkomen van de inwoners een rol speelt in deze problematiek. ,,Mensen leven van dag tot dag en zijn vooral bezig om te voorzien in hun levensonderhoud. Daarom is een keihard gevecht nodig om deze stad op te bouwen en de mentaliteit te veranderen.” Volgens Török zijn veel inwoners van zijn stad gefrustreerd. ,,Dankzij de opmars van massamedia, ook in Roemenië, zien mensen via televisie en internet heel veel gebeuren in de wereld. Maar alles wat de mensen zien, denk aan reclame, kunnen ze hier niet bereiken. En dat werkt erg demotiverend.”
OP DE FOTO: Straatbeeld van Salonta.
ZWAARD
Om Salonta de impuls te geven die de stad nodig heeft om uit het dal te klimmen, verwijst Török graag naar de legendarische krijger Istvan Bocskai uit Transsylvanië, die vierhonderd jaar geleden aan de basis stond van Salonta. Met een leger van driehonderd soldaten, die zich vestigden op de plek waar thans Salonta ligt, vocht vrijheidsstrijder Bocskai tegen de troepen van Oostenrijk. Zijn standbeeld siert het stadspark. ,,Het beeld staat symbool voor het gevecht voor een betere toekomst. Met het zwaard van Bocskai in de hand moeten we knokken voor een betere samenleving. Alleen door eensgezind te vechten kunnen we aan onze stad bouwen en de mentaliteit verbeteren. Pas als de mensen zien dat er iets gebeurt, krijgen ze het geloof in de toekomst terug.”De komst van Bocskai, in 1606, wordt dit jaar aangegrepen voor de viering van het vierde eeuwfeest van de stad. Burgemeester Török wil groots uitpakken en werkt aan de voorbereiding van een indrukwekkend feestprogramma. Op zijn kamer staat een model van een gedenkteken dat op 3 juni – de dag waarop Salonta officieel vierhonderd jaar bestaat – zal worden onthuld. Een onderdeel van het monument is een beeld van de zo bejubelde vrijheidsstrijder.
Verder worden rond 3 juni vooral veel festiviteiten voor de bevolking georganiseerd. Zo heeft Török het initiatief genomen om Salonta in het Guinness Book of Records te krijgen. In een pan met een doorsnede van drie meter wordt 4.600 liter goulash gekookt, die zal worden opgegeten door tenminste tienduizend mensen. Ook wordt gewerkt aan een dichtbundel die 101 gedichten zal bevatten over Salonta. In de bundel verschijnen waarschijnlijk enkele gedichten van de vermaarde Hongaarse poëet János Arany die in Salonta werd geboren en er nog altijd wordt geëerd.
Ook wordt het eeuwfeest aangegrepen voor het lanceren van een cd met liedjes over Salonta en verschijnt een fotoboek. Op de Dag van Europa, die op 9 mei gehouden wordt, organiseert het gemeentebestuur een halve marathon vanuit de Hongaarse partnerstad Sarkad naar Salonta. ,,Ik doe zelf ook mee”, belooft Török. De festiviteiten in juni worden afgesloten met vuurwerk.
Om Salonta verder op de kaart te zetten wil de burgemeester op drie plaatsen in de stad computers met touchscreen beeldschermen plaatsen die inwoners gelegenheid bieden actuele informatie te krijgen over de gemeente. Ook toeristen zouden van deze interactieve uitwisseling van informatie kunnen profiteren, zo verwacht Török. ,,Een probleem is dat we de aanschaf van de beeldschermen niet kunnen financieren. Daarom heb ik een beroep gedaan op de Stichting Boxtel-Salonta. Misschien kunnen we samen een oplossing bedenken hoe we bijvoorbeeld met sponsoring de aanschaf van de beeldschermen kunnen financieren.”
Datzelfde geldt ook voor de aanschaf van enkele webcams. Török: ,,De webcams maken het mogelijk dat de ongeveer vierduizend mensen die hun wortels hebben in Salonta vanuit de hele wereld via internet naar hun stad kunnen kijken. Als je onze stadstoren ziet, voel je je weer thuis.” De burgemeester heeft voorzitter Jos Geerts van de Stichting Boxtel-Salonta tijdens een ontmoeting in het gemeentehuis officieel benaderd om samen met het gemeentebestuur van Salonta een plan te ontwikkelen dat zou kunnen leiden tot de aanschaf van deze moderne communicatiemiddelen.
OP DE FOTO: Luchtopname van het centrum van Salonta. De sierlijke gevel is van het gemeentehuis, uiterst links staat het postkantoor met zendmast, daarnaast de kleuterschool.
INFRASTRUCTUUR
Het mooiste geschenk voor de vierhonderdste verjaardag van Salonta is volgens burgemeester Török een verbetering van de infrastructuur in zijn gemeente. Niet alleen doelt hij op de aanpak van de deplorabele staat waarin veel straten verkeren, ook wil hij de stad verlossen van het doorgaand (vracht)verkeer dat dag en nacht door Salonta raast. Salonta ligt aan de verbindingsweg tussen de grote steden Oradea en Arad en wordt geplaagd door vele zware trucks die vaak met hoge snelheid door het centrum rijden. ,,We zijn al heel lang bij de rijksoverheid en het bestuur van de provincie Bihor aan het lobbyen voor een rondweg”, vertelt Török. ,,Op dit moment hebben we nog geen resultaat geboekt, maar we hopen op een kentering.”De burgemeester zou graag zien dat de noordelijk gelegen snelweg tussen Boedapest en Boekarest een aftakking naar het zuiden krijgt. Zo zou een nieuwe autoweg aangelegd kunnen worden richting de Bulgaarse hoofdstad Sofia die ook Salonta 'aandoet'. ,,De plannen voor die nieuwe snelweg bestaan al langer en we hopen dat we daarbij kunnen aanhaken”, stelt Török. ,,Als die snelweg komt zouden we meteen een rondweg aan kunnen leggen om het vrachtverkeer uit het centrum te weren.” Dat het de burgemeester menens is onderstreept hij met een plan om vrachtwagens belasting te laten betalen als ze door Salonta rijden. Hogere overheden hebben aangegeven dat Salonta deze lokale belasting niet mag innen, maar Török zet zijn strijd voort. ,,Later deze maand hopen we op een goede uitspraak.”
De nieuwe snelweg zou de afstanden binnen het verenigd Europa verder verkleinen. Ook Roemenië staat te trappelen om toe te treden tot de Europese Unie en op 1 januari 2008 gaat dat zeer waarschijnlijk gebeuren. Maar de burgemeester van Salonta is sceptisch over de meerwaarde van het Roemeense EU-lidmaatschap. ,,De kans bestaat dat veel goedgeschoolde mensen wegtrekken. Nu al gaan veel mensen weg naar Hongarije of Amerika. Maar waar ik nog veel banger voor ben is dat buitenlandse economieën de Roemeense markt zullen overstromen en ook de lokale markt in Salonta zullen verstoren. Onze concurrentiepositie staat al onder druk en dat zal met de toetreding tot de EU niet verbeteren. De ondernemers in Salonta zullen het nog moeilijker krijgen en ons gevecht voor een betere toekomst wordt nog zwaarder.”
...LASZLO TÖRÖK...
23 maart 2006