BOXTELAAR ED VREMAN TERUG UIT ZAMBIA
’Afrikanen hebben recht op onze hulp’
OP DE FOTO: Ed Vreman heeft zes weken gewerkt voor een aantal projecten in Zambia. ,,Het westen heeft de taak en de plicht om de Afrikanen te helpen.”
,,We mogen niet toestaan dat in Afrika mensen doodgaan door ziekten die in Nederland met één simpel pilletje zijn te genezen. Dat kunnen we niet laten gebeuren.” Het zijn niet de woorden van U2-zanger Bono of Live8-organisator Bob Geldof, maar van Ed Vreman. De Boxtelse interim-manager besteedde een sabbatsverlof in Zambia waar hij projecten opzette en begeleidde voor de Brabantse witte pater Toon van Kessel. ,,Het westen heeft de taak en de plicht om de Afrikanen te helpen.”
Een cultuurschok. Zo omschrijft Vreman (44) zijn bezoek aan Zambia. Vorige week keerde hij terug na een verblijf van zes weken in de afgelegen Luangwa-vallei, waar hij hand- en spandiensten verrichtte voor witte pater Van Kessel uit Nistelrode. Als bankier is Vreman goed thuis in cijfers en koos hij voor een bijzondere invulling van het sabbatsverlof dat hij opnam bij zijn werkgever, Rabobank Nederland. ,,Omdat ik interim-manager ben, kon ik tussen twee klussen door tamelijk gemakkelijk vrijaf nemen”, licht de Boxtelaar toe.
Vreman werd in Zambia geconfronteerd met de bittere armoede en het gevaar van een hongersnood dat altijd op de loer licht. ,,Als de regen te vroeg stopt, gaat het weer mis.” Schokkend noemt hij de confrontatie met de vele gevallen van aids en hiv; een op de vijf mensen is geïnfecteerd. ,,Overal op straat word je geconfronteerd met dit probleem. Het zijn borden die oproepen tot safe sex, maar ook de gelaatsuitdrukkingen van mensen die ziek zijn. Ik was bij een project dat Zambianen moest opleiden tot meubelmaker. Het project moest worden afgelast omdat de timmerman was overleden. Aids is overal...”
OP DE FOTO: Zambiaanse weeskinderen krijgen schoolspullen uitgereikt. (Foto: Ed Vreman).
STROOMLIJNEN
Pater Van Kessel is een oom van zijn echtgenote en had behoefte aan iemand die vooral de financiële aspecten van een aantal projecten moest stroomlijnen. Reden voor Vreman om zijn sabbatsverlof gedeeltelijk in Zambia door te brengen. ,,Ik heb vanaf mijn schooltijd altijd al eens iets in het buitenland willen doen. Studie, werk en kinderen stonden die stap vaak in de weg, nu heb ik mijn kans gegrepen.” De Boxtelaar keerde terug met een koffer vol verhalen en ervaringen.Met bewondering vertelt hij over het Luangwa Valley Project, dat de levensomstandigheden van de bewoners in een afgelegen vallei wil verbeteren. Vanwege de geïsoleerde ligging zijn de mensen grotendeels zelfvoorzienend en ontbreekt contact met de markt. Vreman: ,,Het doel van het project is dat de mensen meer maïs aan de man kunnen brengen en een inkomen verdienen. De projectorganisatie koopt maïs op voor een eerlijke prijs. Ook worden voorraden aangelegd voor moeilijke tijden waarin hongersnood dreigt.”
Het project is een succes. ,,Het begin was bescheiden met 27 zakken van 50 kilo. Nu worden al 7.000 zakken geproduceerd”, vervolgt de Boxtelaar. ,,Met het geld dat de mensen ermee verdienen kunnen ze het schoolgeld betalen en gebruik maken van de basisgezondheidszorg. Ook beoogt het project de oprichting van kleine winkels waarin eerste levensbehoeften verkrijgbaar zijn, zoals zeep, thee, suiker en balpennen.” Het Luangwa Valley Project wil zo de levenstandaard van de arme Zambiaanse bevolking te verhogen.
WEESKINDEREN
Vreman was ook betrokken bij een project voor weeskinderen. Voor zo’n 1.500 kinderen die in de vallei hun ouders hebben verloren door aids, is een project gestart dat voorziet in de verstrekking van geld zodat ze hun school kunnen afmaken. ,,Heel bewust wordt ervoor gekozen om de kinderen in hun eigen omgeving te laten verblijven. In veel gevallen ontfermt familie zich over de kinderen.” De Boxtelaar was aanwezig bij de uitdeling van spullen aan weeskinderen. ,,Het maakte een diep indruk, een hele emotionele gebeurtenis omdat je beseft hoeveel leed er is.”Vreman toont zich in een terugblik op zijn reis verbaasd over de armoede in Zambia. Het land is al vele decennia stabiel, kende geen burgeroorlog of revolutie. En toch is sprake van onvoldoende economische groei. ,,Meer dan 50 procent van de bevolking is jonger dan 18 jaar en betaalt dus geen belasting. Tegenover de grote behoefte aan onderwijs, staan nauwelijks inkomsten. Daarbij komt het probleem van aids, hiv en andere ziekten, terwijl Europa en Amerika huizenhoge economische barrières opwerpen. China dumpt zijn productie in Zambia waardoor alle nijverheid verdwijnt.”
De Boxtelaar concludeert dat Zambia om al deze redenen niet in staat mag worden geacht om tot echte economische groei te komen. ,,Alleen kan dit land het nooit oplossen. Daarom heeft het Westen de sociale taak én plicht om te helpen”, meent Vreman. Dat kan met kleinschalige projecten in bijvoorbeeld de Luangwa-vallei, die dicht bij de mensen staan. ,,De Afrikanen hebben recht op onze hulp. We moeten verantwoordelijk zijn voor elkaar en niet toestaan dat mensen doodgaan aan ziekten die in Nederland met één pilletje te genezen zijn.”
SIMPELE OPLOSSINGEN
Vreman pakt binnenkort zijn drukke baan als interim-manager weer op. Maar Afrika zal hem niet meer loslaten, er is nog heel veel te vertellen. ,,Het feit dat 1.200 mensen mijn weblog hebben bezocht geeft aan dat er belangstelling is”, zegt de Boxtelaar. ,,Ik wil daarom meer mensen bij Afrika betrekken. Ik zal niet als een Jehovagetuige langs de deuren gaan, maar wel mijn netwerk gebruiken en dingen versieren waarvan de mensen in Afrika kunnen profiteren. Oplossingen zijn vaak heel simpel. Voor 10 euro kunnen twee zakken maïs gekocht worden waarvan een gezin twee maanden kan leven.”Mensen die het Luangwa Valley Project willen steunen, kunnen een donatie doen op bankrekeningnummer 1371.61.212 van de Stichting Luangwa-vallei in Uden. De stichting werd in 2002 opgericht en wordt geleid door voorzitter Cor van der Heijden, directeur-eigenaar van CSU in Uden. De stichting wordt onder meer aanbevolen door de vroegere hoge commissaris voor de vluchtelingen van UNHCR, Ruud Lubbers. Het weblog van Ed Vreman is te raadplegen op internet: http://spaces.msn.com/zambatical.
OP DE FOTO: Bewoners van de Luangwa-vallei krijgen onder een boom uitleg over een project dat de levensomstandigheden in het geïsoleerde gebied moet verbeteren (Foto: Ed Vreman).
16 februari 2006