OP DE KOFFIE BIJ JAN VAN DE LANGENBERG UIT BOXTEL
'Rode Kruis zoekt mensen die hart en ziel hebben'
OP DE FOTO: Jan van de Langenberg is de enige chauffeur van de Boxtelse PAM-wagen. Hij hoopt vurig dat binnenkort nieuwe vrijwilligers zich aanmelden.
De afdeling Boxtel-Liempde van Het Nederlandse Rode Kruis huldigt dinsdag 4 januari tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst zeven trouwe vrijwilligers. Boxtelaar Jan van de Langenberg is degene met de langste staat van dienst en zet zich al meer dan veertig jaar in. Als enige chauffeur van de zogeheten PAM-wagen hoopt hij dat er snel nieuwe vrijwilligers bijkomen.
Het is begin jaren zestig van de vorige eeuw geweest dat Van de Langenberg door de toenmalige commandant van de Rode-Kruiscolonne Piet Bevers werd benaderd om mee te reizen met de jaarlijkse ziekenbedevaart naar Beauraing. ,,Piet wist dat ik een EHBO-diploma had en bedrijfshulpverlener was. Ik hield aanvankelijk de boot af; ik werkte als elektricien en dat vergde al genoeg van mijn tijd. Maar Piet hield aan en uiteindelijk besloot ik toch maar mee te helpen; het was immers voor een goed doel. We haalden zieken die deelname aan de bedevaart thuis op, verzorgden hen tijdens de reis en brachten ze weer thuis."
Hoewel hij nadrukkelijk had gezegd dat hij slechts voor één jaar als begeleider mee wilde helpen tijdens de ziekenbedevaart, klopte de Rode-Kruiscommandant een jaar later weer bij Van de Langenberg aan. ,,Ik heb me zo een jaar of drie om laten praten en heb toen de knoop maar doorgehakt en ben lid geworden van Het Rode Kruis. Kijk: op 2 juli 1964 om precies te zijn", wijst Van de Langenberg op de lidmaatschapskaart die hij bij zich draagt.
Sinds die tijd helpt Van de Langenberg mee met de jaarlijkse bedevaart naar het Waalse stadje. Maar van lieverlee zette hij zich op meer fronten in. Binnen de Rode-Kruisorganisatie volgde hij cursussen om in geval van calamiteiten als hulpverlener ingezet te kunnen worden. ,,Het is echter altijd bij oefeningen gebleven. Écht grote ongelukken heb ik als vrijwilliger van Het Rode Kruis niet meegemaakt." Op de vraag of hij ooit vraagtekens heeft gezet bij de wekelijkse trainingen en oefeningen die steevast op dinsdagavond worden gehouden, antwoordt Van de Langenberg: ,,Je hoopt natuurlijk dat je nooit ingezet hoeft te worden. Als wij gealarmeerd worden is het niet pluis. Desalniettemin zou je graag eens in het echt laten zien wat je kunt als hulpverlener."
WANDELVIERDAAGSE
De vrijwilligers van Het Rode Kruis worden veelal uit voorzorg ingezet. Te denken valt daarbij aan grote festiviteiten en sportevenementen. In Boxtel, maar ook daarbuiten. Een mooi voorbeeld is de Nijmeegse Vierdaagse. Al vele jaren is Van de Langenberg daar present met de Boxtelse PAM-wagen. ,,De afkorting PAM staat voor personen-, ambulance- en materiaalvervoer. Al die functies komen aan bod tijdens de wandelvierdaagse. We komen daar met zo'n drie- tot vierhonderd vrijwilligers van Het Rode Kruis samen om uiteenlopende karweitjes op te knappen. Als chauffeur zorg ik bijvoorbeeld dat blarenprikkers op hun plaats van bestemming komen en dat hulpmiddelen worden aangevoerd. Ook wandelaars die niet verder kunnen en op een van de rustplaatsen afhaken, pik ik op." De Vierdaagse van Nijmegen is voor de Boxtelaar ook een uitstapje. ,,We verblijven met alle vrijwilligers van Het Rode Kruis in een kampement. Iedereen is er gelijk. Niemand draagt strepen op zijn uniform. Er heerst een hele vriendschappelijke sfeer."Ook tijdens de boottochten van het Rode-Kruisschip, de Henri Dunant, steekt Van de Langenberg regelmatig de helpende hand toe om zieken en gehandicapten van een onbezorgd uitje te laten genieten. En datzelfde geldt voor de vakantieweken die georganiseerd worden in de zorgbungalow die Het Rode Kruis beschikbaar heeft in onder meer Someren. ,,Op die uitstapjes is het flink aanpoten. Toch is het prachtig om te doen. Als je ziet hoe de mensen genieten van de momenten dat ze er eens uit zijn. Fantastisch. Dan weet je weer waar je het allemaal voor doet."
BLINDELINGS VERTROUWEN
Het geneeskundig peloton (de voormalige Rode-Kruiscolonne) telt in Boxtel en Liempde momenteel zo'n twintig vrijwilligers. Te weinig, vindt Van de Langenberg, die tussen 1992 en 1999 de rol van commandant vervulde en in die hoedanigheid de opleiding verzorgde van circa 65 mensen. ,,We hebben te maken met een flinke vergrijzing. Zelf ben ik nog goed fit en kan alle taken nog prima uitvoeren. Maar ik ben inmiddels 64 jaar en dan beginnen de jaren toch te tellen. Het is heel wenselijk dat met name jongeren zich aanmelden. Ik merk dat mensen terugdeinzen om zich aan te melden: ze denken dat ze dag en nacht inzetbaar moeten zijn. Dat is echter een misverstand. Met persoonlijke omstandigheden en voorkeuren wordt natuurlijk rekening gehouden. Wel komen we wekelijks bijeen om onze vaardigheden op peil te houden. Daarnaast houden we regelmatig grotere oefeningen, onder andere met de brandweer en de EHBO-vereniging. We vormen een heel hechte groep en kunnen blindelings op elkaar vertrouwen. Dat schept een bijzondere band."De jaarlijkse ziekenbedevaarten naar Beauraing vormen voor Van de Langenberg nog immer hoogtepunten. ,,We volgen speciale cursussen om zieken en gehandicapten te verzorgen. De belangstelling is wel wat minder dan vroeger, maar afgelopen jaar reisden we toch met twee volle bussen. Het is echter niet alleen de verzorging van de mensen. Ze willen ook hun verhaal kwijt. Een luisterend oor bieden is heel belangrijk. Je hoort soms heel trieste dingen; daar moet je tegen kunnen. We moeten dus mensen hebben die zich met hart en ziel willen inzetten; letterlijk en figuurlijk."
OP DE ACHTERGROND
Het kostte heel wat overredingskracht om Van de Langenberg zover te krijgen dat hij in de krant zijn verhaal wilde doen over zijn ervaringen bij Het Rode Kruis. Alleen om zijn vereniging in de kijker te spelen in de hoop dat nieuwe vrijwilligers het belang ervan inzien en zich aanmelden, was de Boxtelaar over de streep te trekken voor een interview. ,,Wat ik doe, vind ik vanzelfsprekend. Het is geen verdienste. Natuurlijk is het niet altijd rozengeur en maneschijn. Zelf ben ik niet de gemakkelijkste. Het is bij mij alles of niets, een tussenweg ken ik niet. Niet altijd goed natuurlijk, maar wel steeds rechtdoorzee." En over de huldiging die hem dinsdag te wachten staat: ,,Ik sta niet graag in de belangstelling en doe mijn werk het liefst achter de schermen. Het liefst liet ik het speldje met de post thuissturen. Maar dat kan natuurlijk niet, hè."Van de Langenberg is binnen de plaatselijke Rode-Kruisafdeling ook de technische man. Niet alleen verzorgt hij het onderhoud van de PAM-wagen, ook tal van technische karweitjes in het eigen afdelingsgebouw aan de Jan Kruijsenstraat zijn bij hem in goede handen. Daarnaast vervulde hij in regionaal verband een bestuursfunctie binnen Het Rode Kruis. Voor zijn inzet werd de Boxtelaar twee jaar geleden benoemd tot lid in de Orde van Oranje Nassau.
* * *
Naast Jan van de Langenberg worden dinsdag 4 januari nog zes jubilarissen in het zonnetje gezet. Het zijn Albert Kerkhofs en Léon van der Eerden die zich eveneens inzetten voor de noodhulp binnen het geneeskundig peloton. Zij zijn respectievelijk twintig en tien jaar aan Het Rode Kruis verbonden. Op het gebied van sociale hulp (het vroegere welfarewerk) wordt Anneke van Houwelingen gehuldigd voor twee decennia trouwe dienst, terwijl Piet van Dijk en Henk en Jeanne van Uden zich ieder tien jaar voor dit onderdeel inzetten.
30 december 2004