Enorme ravage door treinongeluk Parallelweg

OP DE FOTO: Een overzicht van het treinongeluk in januari 1989.

In de nacht van vrijdag 6 op zaterdag 7 januari werd Boxtel opgeschrikt door de ontsporing van een goederentrein even ten zuiden van het station. De trein, die uit Rotterdam afkomstig was, vervoerde onder meer spijsolie en het uiterst brandbare methanol. Negentien wagons liepen uit de rails en door kortsluiting in de bovenleiding ontstonden vonken die in korte tijd een geweldige brand veroorzaakten. Hulpverleners hadden weken nodig om de ravage op te ruimen. Er deden zich geen persoonlijke ongelukken voor en ook de machinist kon ongedeerd de trein verlaten. ,,Het was een chaos en er waren veel tegenstrijdige verklaringen”, blikt SP-raadslid Willem van Meurs terug.

Een technisch defect aan een van de 43 wagons van de goederentrein veroorzaakte even voorbij het station een enorme ravage. De zevende wagon van de trein verloor vierhonderd meter vóór het station een pot die voor het smeren van de assen zorgt. Bij de wissels, ten zuiden van het station, brak de luchtleiding en blokkeerden de remmen. Negentien wagons liepen van de rails en klapten met een grof geweld op elkaar. Door kortsluiting in de bovenleiding ontstonden vonken die in korte tijd een brand veroorzaakten in een wagon met methanol. Vlammen van meer dan tien meter hoog waren tot in de verre omtrek zichtbaar.

Niet alleen de Boxtelse brandweer maar ook de korpsen uit Schijndel, Liempde, Haaren, Vught, Sint-Michielsgestel en Sint-Oedenrode snelden zich in de richting van het ongeluk. Drieëneenhalf uur lang werkten bijna honderd mensen om de vlammenzee onder controle te krijgen. Voordat men kon blussen, moest de brandweer weten wat de goederentrein vervoerde. De vrachtbrieven werden erbij gehaald en men overlegde met de NS. Daaruit bleek dat vier van de negentien ontspoorde wagons elk zestig ton brandbaar methanol bevatten. Ook werd duidelijk dat spijsolie werd vervoerd. ,,Op dat moment was totaal onduidelijk welke wagons dat waren, omdat ze door de enorme kracht niet langer op volgorde lagen”, verklaarde de toenmalige brandweercommandant Frans Daniëls in deze krant.

Onder het oog van de vele toeschouwers tilden drie zware kranen de totaal vernielde wagons van de rails. De hele zondag werd benut om de rails vrij te krijgen en werd een begin gemaakt met het herstel van de bovenleiding. Maandagmiddag was de spoorbaan zover hersteld dat de complete bovenleiding onder handen kon worden genomen. Die dag werden - net als in het weekend - reizigers met bussen vervoerd.

De familie Termeer woonde toen (en nu nog steeds) tegenover het spoor en maakte het treinongeluk destijds dus van dichtbij mee. Christ Termeer kan het zich nog goed herinneren. Hij en zijn vrouw hoefden niet te evacueren, maar op aanraden van de brandweer brachten zij hun kinderen wel onder bij familie. ,,Zodat wij niet ook nog de zorg over de kinderen hadden wanneer er iets zou gebeuren”, aldus Termeer. Ondanks de enorme klap die het treinongeluk veroorzaakte, sliep het gezin Termeer gewoon door. De oudste zoon was wel wakker geworden en wekte Christ met de mededeling dat varkensslachterij Encebe (nu Dumeco) in brand zou staan.

,,En vlak daarna belde de brandweer ons uit bed”, blikt Termeer terug. Maandagavond verspreidde de gemeente een persbericht waarin men sprak van een ’ernstig maar beheersbaar ongeluk’. Men schreef onder andere: ’Bij de ontsporing van de goederentrein zaterdagmorgen onder Boxtel is geen sprake geweest van een ramp, maar gaat ook de zinsnede ’Boxtel is aan een ramp ontsnapt’ te ver. Het betrof een ernstig ongeluk dat goed beheersbaar is gebleken.’

Volgens raadslid Van Meurs zorgde de onduidelijkheid en de tegenstrijdigheden voor verwarring. Was Boxtel wel of niet aan een grote ramp ontsnapt? Van Meurs toont zich niet tevreden over de gang van zaken destijds: ,,Het was een chaos en er heerste veel onduidelijkheid.” Toen al had hij zitting in de Boxtelse gemeenteraad. ,,Wij vonden dat feiten verdoezeld werden in het evaluatierapport.”

Om meer helderheid te krijgen en anderen wakker te schudden richtte de SP het Comité Veilig Spoor op en nodigde omwonenden uit de commissievergadering van de gemeente Boxtel bij te wonen. In die brief aan hen schreef Van Meurs ook een aantal eisen die zij graag gerealiseerd zagen.

Tijdens de commissievergadering op donderdag 26 januari, waar ook diverse deskundigen bij aanwezig waren stond het treinongeluk op de agenda. Van Meurs herinnert zich dat de bewoners goed vertegenwoordigd waren op de publieke tribune. ,,Maar men vond de gestelde vragen te ingewikkeld en zegde toe dat die vragen schriftelijk beantwoord zouden worden. De vergadering werd geschorst en de mensen kwamen dus eigenlijk voor niks.” Ook weet hij dat er geen discussie tussen de commissieleden en de deskundigen plaats kon vinden: ,,Kennelijk waren ze er bang voor, anders kan ik het niet verklaren.”

Naar aanleiding van de bewogen commissievergadering schreef Van Meurs in april van dat jaar een verslag voor het SP ledenblad. Daarin haalt hij uit naar diverse betrokken partijen en beschuldigt hen ervan de zaak het liefst in de doofpot te willen stoppen. In dat artikel concludeert hij tevens dat het rampenplan in werking gesteld had moeten worden. ,,De gemeente stelde dat het een beheersbaar spoorwegongeluk was en dus hoefde het rampenplan niet uit de kast gehaald te worden. Op het moment van het ongeluk was echter daar nog geen sprake van. Er heerste chaos. Pas later bleek dat Boxtel geluk heeft gehad en dat er geen gevaar voor explosie is geweest.”

In mei dit jaar vroeg raadslid Van Meurs opnieuw aandacht voor het vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor door Boxtel. De Socialistische Partij voerde actie tegen de ammoniaktreinen die door Boxtel rijden. ,,Het zijn zo’n gevaarlijke stoffen; de kans op een ongeluk is klein maar de gevolgen van een ongeluk zijn groot”, aldus Van Meurs. Met zijn partij streeft hij naar productie en verwerking op één plaats. ,,Die transporten zijn vaak overbodig.”

Wat er verder gebeurde in 1989:

Print deze pagina

Terug