Boxtel verwelkomde drie landskampioenen
OP DE FOTO: Het kampioensteam van de Boxtelse brandweer in 1954. Staand van links naar rechts: Wim de Koning, Henk de Jong, Piet van den Bongaardt, Bart Ronde, Jo van de Boogaard, Ad van Griensven, Harrie de Koning en Jan Bijnen (instructeur). Geknield: Nelis Looijmans, Harrie van Dongen, Jo Bastings (commandant-bevelvoerder), Frans Leermakers, Jan Voermans (ondercommandant) en Cor van den Biggelaar. (Foto: Jos W. de Koning, collectie brandweer).
In een tijdsbestek van twee maanden was Boxtel in 1954 drie landskampioenen rijker: Boxtel's Harmonie, slager Frans Baaijens en de vrijwillige brandweer.
Boxtel's Harmonie veroverde zondag 14 november in de Utrechtse concertzaal Tivoli de blauwe kampioenswimpel van de Federatie van Katholieke Muziekbonden in de afdeling Uitmuntendheid. Slager Frans Baaijens (die destijds zijn Kopak Keurslagerij runde op de plek waar nu een Chinees restaurant is gevestigd aan de Stationsstraat) kreeg drie weken eerder het landskampioenschap toegekend door de Federatie van Slagerspatroonbonden en werd bovendien onderscheiden met de gouden slagersring. De vrijwillige brandweer behaalde zaterdag 11 september de nationale titel in de hoogste klasse tijdens brandweerwedstrijden in Enschede. Piet van den Bongaardt was daar bij en haalt herinneringen op aan de hand van foto's en archiefstukken die zorgvuldig worden beheerd door Rini van Oirschot.
De organisatie van brandweerwedstrijden werd opgestart in de tweede helft van de jaren veertig. Overal in het land groeide het besef dat een goed georganiseerd brandweerkorps van groot belang is. De ervaringen uit de Tweede Wereldoorlog zullen daar ongetwijfeld een grote rol bij hebben gespeeld. In Boxtel vond de oprichting van de brandweervereniging plaats op 10 december 1948, weet Van Oirschot (51). Hij volgde in 1981 Van den Bongaardt op als ondercommandant en bevelvoerder en is anderhalf jaar geleden gestopt als actief brandweerman. Hij verzamelt echter alles wat met de brandweer te maken heeft en heeft veel archiefstukken van het Boxtelse korps in beheer.
,,Vóór de oprichting van de brandweervereniging vonden er nooit oefeningen plaats", weet de 83-jarige Van den Bongaardt. Hij was een van de mannen die lid werden van de op nieuwe leest geschoeide vrijwillige brandweer die werd geformeerd onder aanvoering van commandant Jo Bastings.
WERVELWIND
De eerste keer dat Van den Bongaardt aan een wedstrijd deelnam, was in 1951 te Baarle-Nassau. Dat was meteen in de hoogste van de drie verschillende klassen. Twee jaar later werd het korps eerste tijdens de provinciale kwalificatie in Made en in 1954 werd in Roosendaal de deelname aan de later succesvol verlopen nationale kampioenswedstrijd in Enschede verdiend. De Boxtelse brandweerman vervulde tijdens de nationale titelstrijd de rol van ordonnans.,,Ik was zogezegd het hondje van de commandant", grinnikt Van den Bongaardt, die volgens het wedstrijdverslag die dag als een wervelwind watervlug van links naar rechts en van voor naar achter stoof om de bevelen van commandant Bastings over te brengen.
Verdeelstukken plaatsen, slangen aanleggen, verkennen, gasmasker op en af, ladder plaatsen, water geven, afkoppelen; alle bijzondere verrichtingen werden snel en als een hecht team verricht door de Boxtelse ploeg. 'Het was voelbaar dat daar in Enschede iets groots werd verricht. Het was af te lezen van de gezichten van de vele brandweerautoriteiten, zelfs van de gezichten van de ernstig kijkende heren van de jury', is te lezen in het uitvoerige verslag dat deze krant op vrijdag 17 september publiceerde.
VERWARRING
Op het moment van de prijsuitreiking, 's avonds om acht uur in een plaatselijk zaaltje, ontstond er wat verwarring. ,,Het was nogal rumoerig, onder andere omdat wij ons brandweerlied aanhieven: 'Wij zijn de jongens van de spuit'. De organisatie maande de 'Bourgondiërs van beneden de rivieren' tot stilte", aldus Van den Bongaardt die nóg pretoogjes heeft als hij eraan terugdenkt.,,Hoewel wij misschien wel wat luidruchtig waren, hadden we goed gehoord dat de nummers een, twee en drie in omgekeerde volgorde zouden worden afgeroepen. Hoe anders was dat bij het korps van Deventer, dat dacht dat het de eerste prijs te pakken had, toen de commandant van die stad samen met die van achtereenvolgens Alkmaar en Boxtel naar voren werd gevraagd. Wat werden die van Deventer wit rond hun neus, toen Bastings de wisseltrofee in ontvangst mocht nemen", weet Van den Bongaardt.
Het succesvolle brandweerkorps vierde haar titel uitbundig. Op de terugweg hield de open manschappenwagen diverse malen halt om bij een uitspanning het glas te heffen. Zondagochtend arriveerde men in alle vroegte in Uden waar de 'vissersmis' werd bijgewoond en bij terugkomst in Boxtel wachtte een feestelijk onthaal en een drukbezochte receptie in hotel Bekkers aan het Stationsplein.
De trofee van de 'Zilveren Brandweerman' die in de wacht werd gesleept, was een felbegeerd object dat volgens Van den Bongaardt destijds verzekerd was voor een bedrag van vijftienhonderd gulden. De prijs viel in 1968 nogmaals in Boxtelse handen toen het brandweerkorps opnieuw landskampioen werd. Beide kampioenschappen werden behaald tijdens lage-drukoefeningen, waarbij gebruik wordt gemaakt van een andere watertoevoer dan de eigen tankauto van de brandweer. Ook in 1965 kwam de landstitel in Boxtel terecht, maar dat was in de categorie hoge druk, waar dus wél de eigen watervoorraad uit de bluswagen wordt benut. In die categorie was echter geen 'Zilveren Brandweerman' te winnen.
OP DE FOTO: De Zilveren Brandweerman was de felbegeerde wisseltrofee die tot tweemaal toe in Boxtelse handen viel. (Foto: Jos W. de Koning, collectie brandweer).
Wat verder gebeurde in 1954:
* In januari start de Kwartjesactie: een maandelijkse collecte voor de twee plaatselijke harmonieorkesten. In twee jaar tijd wordt bijna 38.000 gulden bijeengebracht voor nieuwe instrumenten.
* Op Bevrijdingsdag wordt Jos van Lamoen geboren als negende kind in het gezin Van Lamoen-Maas in de Van Coothstraat. Deze 15.000ste inwoner van Boxtel wordt feestelijk verwelkomd.
* Vijf jaar na de oprichting van fanfare Sint-Arnoldus neemt het kerkdorp Lennisheuvel de opgeknapte muziekkiosk in gebruik die voorheen op de Boxtelse Markt stond.
* Het bisdom Den Bosch viert in Boxtel de heiligverklaring van paus Pius X. In het buurtschap Roond en aan de Heikant te Esch worden respectievelijk de Annakapel en de Mariakapel ingezegend.
* Het kasteelpark Stapelen is in mei het decor voor een succesvolle Bruegheliaanse kermis van de paters Assumptionisten. Twee maanden later wordt hier een groots muziekconcours gehouden.
15 januari 2004