Zorg voor Essche baby's
OP DE FOTO: José van der Meijden-van de Langenberg meet de lengte van baby Morris Peijnenburg. Oma Mien Verhoeven-Rovers biedt de helpende hand.
Toen de bodem van de inmiddels al jaren 'slapende' kruisvereniging in Esch enkele maanden geleden zichtbaar werd, leek ook het voortbestaan van het plaatselijke consultatiebureau gedoemd te verdwijnen. Hoewel de gemeente Haaren tijdelijk (tot 1 juli 2004) de huur voor het gebruik van dorpshuis De Es op donderdagochtend overneemt, komt 'weeg- en meethulp' José van der Meijden- van de Langenberg niet op haar ontslagaanvraag terug. Vanochtend, donderdag 18 december heeft ze na twintig jaar afscheid genomen, maar als vrijwilligster zal ze haar gezicht de komende maanden zeker nog laten zien in het consultatiebureau voor baby's en kleuters.
Haar functie staat bij de Thuiszorg, waar ze in dienst is, officieel omschreven als assistente van het consultatiebureau, kortweg CB-assistente. Sinds 1983 is José (57) hét aanspreekpunt voor jonge moeders. Van alle Essche baby's en peuters tot drie jaar en negen maanden hield ze nauwkeurig het gewicht en de lengte bij.
Twintig jaar geleden nam José het baantje van haar schoonzus over. ,,Ik had vroeger enkele jaren als kraamhulp gewerkt. Toen de vraag zich aandiende, hoefde ik niet lang te twijfelen", herinnert de Essche zich haar start als 'weeg- en meethulp' zoals dat toen nog heette. De pasgeboren kinderen die ze als jonge vrouw gedurende tien dagen na de bevalling mee verzorgde, zag ze later terug als ouders die met hun eigen kroost op het consultatiebureau kwamen.
José startte destijds in het vroegere gemeenschapshuis. Nadat dit was afgebroken, werkte ze enkele jaren vanuit het toenmalige wijkgebouw bij de praktijk van huisarts Hogendorf. ,,Dat was een mooie tijd. Ik had er mijn eigen werkplek en die miste ik later wel", vertelt José. Ze doelt daarmee op haar 'mobiele' kantoortje in dorpshuis De Es. Elke keer als het consultatiebureau geopend is (soms wekelijks, soms met tussenpozen van een of twee weken) wordt het bargedeelte op donderdagochtend omgebouwd tot werkplek waar José het gewicht en de lengte van de kinderen registreert. Tafels worden aaneen geschoven en uit de speciale kast die er is ingericht komt alle apparatuur te voorschijn.
Niet alleen de CB-assistente is die ochtenden actief; ook de wijkverpleegster en de arts van het consultatiebureau zijn dan present om de gezondheid en groei van de Essche jeugd te controleren. Hoeveel kinderen José zo voorbij zag komen? ,,Tel maar uit: gemiddeld twintig kinderen per ochtend, zo'n twintig keer per jaar en twintig jaar lang. Dan kom ik aan achtduizend bezoekers. Kinderen komen dertien keer hier, negen keer als zuigeling en vier keer als peuter. Achtduizend gedeeld door dertien: dat zijn ongeveer 615 verschillende kinderen", rekent José voor. Er zijn jaren geweest dat er zóveel kinderen in Esch waren, dat José het niet alleen afkon; dan werden ouders doorverwezen naar de consultatiebureaus in Boxtel en Haaren.
De laatste tijd merkt José dat er minder kinderen geboren worden. Toch is het niet ondenkbaar dat de Essche bevolking over een tijdje niet meer in het eigen dorp terecht kan en definitief op Haaren is aangewezen. ,,In 1998 kregen we te horen dat het Essche consultatiebureau werd opgeheven omdat er relatief te weinig kinderen werden geboren. Tóen hebben de ouders met kleine kinderen tegen die beslissing te hoop gelopen met als resultaat dat de Thuiszorg in De Es een consultatiebureau inrichtte. Dat was overigens alleen mogelijk omdat de vroegere kruisvereniging nog wat geld achter de hand had. Toen de Thuiszorg het werk van de kruisvereniging overnam, hebben we dat geld niet afgedragen omdat het bijeen is gebracht door de Essche bevolking. We vonden dat het ook in Esch moest blijven en daarom is het aangewend om in het dorpshuis voorzieningen te treffen voor een eigen consultatiebureau. Ook de huur die we aan De Es verschuldigd zijn, is daaruit al die jaren betaald", José.
Nu het resterende kasgeld van de slapende kruisvereniging op is, lijkt ook aan het voortbestaan van het Essche consultatiebureau een einde te komen. Het was – naast de toenemende administratie en cursussen – een van de redenen voor José om haar werk neer te leggen. ,,Gelukkig heeft de gemeente Haaren beloofd de huur voor een halfjaar te betalen en kunnen ouders gedurende die periode nog met hun kinderen in het eigen dorp terecht. Maar hoe het na 1 juli volgend jaar verder moet, weet ik niet. Ik hoop van harte dat de voorziening in stand blijft", klinkt het uit de grond van haar hart. Toch kan José enige teleurstelling niet verbergen. De ouders die nu met hun kinderen het consultatiebureau bezoeken, hebben niet of nauwelijks tegen de dreigende sluiting geprotesteerd.
De geboren en getogen Essche vindt dat kinderen de afgelopen twintig jaar veranderd zijn. ,,Nog maar een enkeling is verlegen", stelt José. Daarnaast zijn ook de ouders mondiger geworden. ,,Misschien dat het daarom lijkt of kinderen steeds vaker iets mankeren. Ouders houden zelf steeds beter de ontwikkeling van hun kind in de gaten." Kindermishandeling en verwaarlozing zijn zaken waar de CB-assistente op let als ze de kinderen bij zich krijgt. ,,Veel ouders móeten tegenwoordig allebei werken. Dat gaat gepaard met veel stress en in sommige gevallen merk je dat aan een kind. Het kan tot heel vervelende situaties leiden", spreekt José uit ervaring.
Het is een afscheid met gemengde gevoelens. ,,Veel moeders kwamen altijd iets eerder dan de eigenlijke afspraken en meestal was er wel tijd voor een praatje en een kopje koffie. Dat zal ik beslist missen. Alhoewel... ik stop nog niet helemaal. Het vrijwilligerswerk dat ik ook nu al doe (het klaarzetten en opruimen van de spullen, het rondbrengen van de post blijf ik voorlopig nog gewoon doen. Zo houd ik toch nog contact", zegt José.
Donderdagochtend 18 december heeft José van der Meijden officieel afscheid genomen van het Essche consultatiebureau. Opvolgster Jeanne van der Kallen uit Haaren nam voor het eerst de taak over. Zelf was José present om de knuffels en poppen van haar jeugdige 'klanten' te meten en te wegen. Wijkverpleegkundige Jenneke van Bussel gaf de poppen een spuitje of legde een verbandje aan tijdens dit poppenspreekuur. Ook zij stopt ermee. Jenneke wordt opgevolgd door Ellen Wijgergangs uit Boxtel die eerder ook al eens in Esch werkte.
18 december 2003