As tussen kasteel en kerk biedt veel kansen
OP DE FOTO: Doorgaand autoverkeer in de Kruisstraat en de Rechterstraat moet worden uitgebannen.
In de ridderzaal van kasteel Stapelen is dinsdag 9 december het plan gepresenteerd waarmee de historische verbindingsroute tussen de Boxtelse waterburcht en de monumentale Sint-Petruskerk meer uitstraling moet krijgen. Deze zogenaamde cultuurhistorische as moet in de komende jaren door een aantal vooral 'simpele' ingrepen verstevigd worden.
Haaks op de economische as Rechterstraat-Stationsstraat verdient de van oudsher belangrijke route tussen kerk en kasteel zowel architectonisch als stedenbouwkundig op diverse plaatsen een opknapbeurt. Zowel gemeentelijke als rijksmonumenten aan Burgakker, Kruisstraat, Markt en Clarissenstraat dienen gekoesterd te worden.
Daarnaast moeten lelijke plekken een nieuwe of fraaiere invulling krijgen. De plannen werden deze week globaal ontvouwd voor onder meer de leden van de plaatselijke Monumentencommissie, de paters assumptionisten en pastoor Richard Niessen van de Sint-Petrusparochie. Allen kregen een exemplaar van de nota mee, waarin met foto's, detail- en overzichtskaarten een en ander is verduidelijkt.
De Boxtelse eigenheid van het parallel aan de Dommel lopende tracé moet verbeterd worden. Dat betekent onder meer dat op plaatsen waar de van oudsher gesloten gevelwanden doorbroken zijn (zoals het braakliggende terrein van het voormalige politiebureau én de Nivo-garage) nieuwe bebouwing aan de historische rooilijn moet plaatsvinden.
Deze toekomstige nieuwbouw hoeft niet per definitie 'historiserend' te zijn, zoals de Helmondse wijk Brandevoort die de laatste tijd erg in de belangstelling staat. De ontwerpen mogen best modern zijn, op voorwaarde dat ze qua grootte, uitstraling en kleurstelling één geheel vormen met de bestaande bebouwing.
De bestrating van de cultuurhistorische as is nu nog een allegaartje en zou meer eenheid moeten krijgen. Door de verschillende soorten straatstenen die nu in het wegdek zijn verwerkt te mengen, kunnen deze als een 'Boxtelse mix' hergebruikt worden voor met name trottoirs. De rijweg zou met nieuwe klinkers moeten worden geplaveid.
OP DE FOTO: Het terrein van de Levensschool aan de Burgakker is een van de plekken die benut kan worden om de relatie tussen de as en de Dommel te versterken.
BINNENDOMMELTJES
Muren en poorten in het straatbeeld wil de ontwikkelde cultuurhistorische studie nadrukkelijk een onderdeel laten vormen van het straatbeeld; ze horen bij Boxtel. Daarnaast kunnen met name rondom het kasteelpark Stapelen de in vroeger jaren gedempte armen van de Dommel opnieuw uitgegraven worden.Een soortgelijke operatie wordt - weliswaar op een meer kleinschalige wijze - voorgesteld voor het gebied rondom de Sint-Petruskerk. De in de jaren dertig van de 20e eeuw verdwenen Binnendommeltjes kunnen hier ten dele worden hersteld. Het vroegere processiepark ten noorden van de kerk dient een nieuwe publieke, recreatieve invulling te krijgen.
Op vier plaatsen wordt getracht de belevingswaarde van de Dommel te vergroten. Door op het bestaande terrein van de Nivo-garage, het Plan aan de Markt en de Levensschool (Burgakker) openbare ruimte te creëren, moet de oever van de rivier via poortjes en steegjes bereikbaar worden voor het publiek. Ook het laaggelegen weiland tegenover het gebouw van SintLucas aan de Grote Beemd wordt hierin betrokken.
LANGE ADEM
Wethouder Ger van den Oetelaar (Ruimtelijke Ordening) is erg te spreken over het gepresenteerde plan. Hij onderkent dat het ambitieus is en dat een lange adem nodig zal zijn om alle onderdelen gerealiseerd te krijgen. Toch verklaarde hij zich dinsdag graag bereid de kwaliteit van het plan Boxtel-breed uit te dragen en zich bij de politiek sterk te maken dat ook daadwerkelijk zaken aangepakt gaan worden.De teleurstelling die de wethouder een avond eerder beleefde toen de gemeenteraadsfracties lovend reageerden over een al even ambitieus integraal waterplan, maar het vervolgens vertikten om de nodigde geldmiddelen beschikbaar te stellen voor de uitvoering ervan, ontmoedigt Van den Oetelaar geenszins. ,,De aanpak van de cultuurhistorische as is gestoeld op een langetermijnvisie. De gemeenteraad is akkoord gegaan met de ontwikkeling van dit plan en dan is het logisch dat het consequenties heeft. Eventuele discussies hierover ga ik graag aan omdat het plan kwaliteit heeft."
Het ontwikkelingsplan voor de cultuurhistorische as van Boxtel is in opdracht van de gemeente opgesteld door H+N+S Landschapsarchitecten te Utrecht in samenwerking met Beek & Kooiman Cultuurhistorie te Amsterdam. De kosten ervan (in totaal 42.750 euro) zijn beschikbaar gesteld door het rijk, dat in de nota Belvedère (1999) een aanzet gaf om cultuurhistorische elementen in Nederland te behouden en te versterken. Ook het Stimuleringsfonds voor de Architectuur droeg financieel bij.
Het publiek wordt van de plannen op de hoogte gesteld tijdens wandelingen op maandag 29 en dinsdag 30 december.
OP DE FOTO: De bestrating van de route tussen kasteel en kerk is momenteel een allegaartje. Het idee is gelanceerd om van de huidige straatstenen een 'Boxtelse mix' te maken die met name voor de trottoirs benut kan worden. De rijbanen zouden dan voorzien kunnen worden van nieuwe klinkers. De kinderkopjes in de Burgakker wil men echter handhaven.
11 december 2003