Brabantse toeters in kolkende Amsterdam ArenA
De leden van de Teletoeters zijn de tel kwijt. Het Brabantse muziekgezelschap heeft meer dan honderd interlands van het Nederlands voetbalelftal muzikaal opgeluisterd. Gisteravond zaten de muzikanten op uitnodiging van de KNVB in vak 128 van de Amsterdam ArenA en zagen ze Oranje met 6-0 winnen van Schotland. Onder hen Liempdenaar Stephan Zenden, die sinds enkele jaren trombone speelt bij de Teletoeters en geen wedstrijd overslaat. ,,We repeteren nooit.”
Het mooiste geschenk geven de muzikanten van de Teletoeters weg als de spelers van het Nederlands elftal na een bescheiden ereronde in de catacomben van het stadion zijn verdwenen. Een groep gehandicapten van een revalidatiecentrum in Amsterdam moet wachten op een taxi en wordt opgehouden op de tribunes. De muziekkapel struint de trappen op en begint direct te spelen. Er ontstaat meteen een klein volksfeest met uitgelaten supporters; rolstoelers en begeleiders sluiten aan voor een feestelijke polonaise.
De eerste tonen van de Teletoeters klinken direct na de aftrap als kapelmeester Harrie Verdonk uit Sint-Michielsgestel ’Hup Holland Hup’ inzet. Gedurende de wedstrijd volgt een dozijn andere voetbalklassiekers, die door het hele stadion worden meegezongen. En dat is de opdracht die het muziekgezelschap van de KNVB meekrijgt: sfeer maken. Het is aan de muzikanten wel toevertrouwd. Als een geoliede machine worden vlotte nummers afgewisseld met korte intermezzo’s om het publiek wakker te houden of op te zwepen.
Wat veel supporters niet weten is dat de Teletoeters alleen spelen als het Nederlands elftal in balbezit is. Dat blijkt direct als de Schotten de bal veroveren. Het refrein wordt nog net afgemaakt, maar daarna is het stil, totdat de bal weer bij een van de Oranje-spelers ligt. ,,Bij corners en vrije trappen hebben we ook onze vaste deuntjes die meehelpen om de spanning op te voeren”, vertelt Stephan Zenden. ,,Tromgeroffel, een schallende trompet, allerlei instrumenten worden ingezet om het verloop van de wedstrijd te begeleiden." Een klein signaal van de kapelmeester is voldoende om weer een ander nummer in te zetten. Dat vergt veel oefening, zo lijkt het. Zenden knikt ontkennend: ,,Nee hoor, we repeteren nooit, hooguit een volkslied. En die spelen we nauwelijks."
ORANJETOETERS
De geschiedenis van de Teletoeters voert terug naar Son en Breugel waar hofkapel De Krutjesrapers in de jaren zeventig besluit ook de thuiswedstrijden van PSV muzikaal op te luisteren. Op dat moment kent alleen Roda JC een huisorkest. In 1987 verruilen de muzikanten PSV voor Ajax, een jaar later kiezen ze voor de naam Teletoeters wanneer Nederland in Duitsland het Europees kampioenschap voetbal wint. ,,De halve finale in Hamburg was ons eerste optreden als Teletoeters”, herinnert kapelmeester Verdonk zich.Het muziekgezelschap valt inmiddels onder een stichting, die ook twee andere muziekgezelschappen onder haar hoede heeft: The Anywhere Jazzband en The Blues Brothers. Het zijn overigens alleen in naam andere orkesten, de muzikanten zijn hetzelfde. ,,We kiezen per evenement hoe we op pad gaan”, legt Liempdenaar Zenden uit. ,,Bij het voetbal zijn we de Teletoeters, een naam die verwijst naar De Telegraaf, de hoofdsponsor die vooral reis- en verblijfkosten betaalt. De KNVB zorgt voor de kaartjes.”
Het gaat de Teletoeters voor de wind. Vlak voor het Europees kampioenschap van 1996 in Engeland werd het gezelschap officieel voor de voetbalbond erkend. Sindsdien wordt de muziekgroep ook aangeduid als Oranjetoeters. In 2000 onderscheidde de Uefa de kapel als beste supportersgroep. De groep speelt in wisselende samenstellingen bij alle duels van het Nederlands elftal, vooral als het om uitwedstrijden gaat. ,,Niet iedereen kan mee als we naar het buitenland gaan, dan moeten we keuzes maken en moet er gerouleerd worden”, aldus Zenden.
Een ander evenement waar de Teletoeters ook opduiken is de traditionele nieuwjaarsduik in Scheveningen. Komend jaar is het muziekgezelschap bovendien op 2 januari te gast in Liempde tijdens de openbare repetitie van blaaskapel Op naor d’honderd in café Het Groene Woud. Ook Zenden maakt deel uit van dit muziekgezelschap.
OP DE FOTO: Liempdenaar Stephan Zenden speelt sinds enkele jaren trombone bij de Teletoeters.
KRITIEK
De wedstrijd tegen Schotland in de kolkende ArenA is bij voorbaat gewonnen, zo lijkt het. Als Oranje de score na een kwartier opent, verandert het gespannen publiek in een deinende mensenzee. Geholpen door de Teletoeters, die bekende voetballiederen en andere meezingers de tribunes opblazen. Het publiek reageert veelal uitzinnig en zingt, schreeuwt en brult mee. ’Het is stil aan de overkant!’ Als het Nederlands elftal de score verder opvoert naar 6-0 wordt telkens weer het lied van de zevensprong herhaald. ,,En dat is één, en dat is twee...” Alleen doelpunt nummer zeven wil maar niet vallen.Het is opvallend hoe enthousiast het publiek reageert op de Teletoeters. Wie een willekeurige website over het Nederlands voetbal bekijkt, komt kritische geluiden tegen over de Brabantse muzikanten. Youp van ’t Hek nam het gezelschap al eens flink onder vuur, in Het Parool eindigden de muzikanten op nummer één van een top tien over voetbalergernissen. Zenden: ,,Het laat me koud, ik ben er ongevoelig voor.” Kapelmeester Verdonk denkt er anders over. ,,Het doet me pijn als zo over ons gepraat of geschreven wordt, zeker als ik zie hoeveel mensen in het stadion onze muziek waarderen.”
NAAR PORTUGAL!
De oorspronkelijke missie van de Teletoeters lijkt op het tweede plan gekomen. De muzikanten werden in het verleden vooral ingehuurd om de sfeer op de tribunes te verhogen. Verdonk: ,,Door samen te zingen ondersteun je de voetballers veel meer dan dat er overal kleine plukjes mensen actief zijn. Op een dag als vandaag, als er zo goed gespeeld wordt, is dat niet meer nodig, dan gaat het haast vanzelf.”Maar de muzikanten beleven ook andere, minder vrolijke momenten. ,,Zaterdag nog in Schotland, toen hebben we heel weinig muziek gemaakt. Je wordt treurig van zo’n wedstrijd”, gaat Verdonk verder. ,,Vandaag merk je dat het publiek na een vierde of vijfde doelpunt gaat verslappen. Dan wordt het tijd om weer wat leven in de brouwerij te brengen.”
Die opzet slaagt. Na de eerste klanken van ’We’ve got the whole world in our hands’ gaan de handen weer de lucht in. Alleen twee verdwaalde Schotse supporters in het oranje gekleurde vak kijken vreemd op van al die feestende mensen. De een kijkt stoïcijns voor zich uit, de ander is erg dronken en reageert boos. Over de prestatie van het Nederlands elftal wil hij ook nog iets kwijt. ,,You were lucky today!”.
Drie kwartier na de wedstrijd is de ArenA leeggelopen en gaan de Oranje-supporters voldaan naar huis. De leden van de Teletoeters aanvaarden de thuisreis, maar zoeken hun bed pas op nadat de avond met bier en whisky is geëvalueerd in huize Verdonk te Sint-Michielsgestel.,,Het was een gave avond”, zeggen de muzikanten in koor. ,,Ook wij gaan naar Portugal.”
OP DE FOTO: De Teletoeters geven een prive-concert aan enkele gehandicapte Oranje-fans.
20 november 2003