November Music: festival voor fijnproevers
OP DE FOTO: De organisator van het festival November Music in Den Bosch, Theo van Dooremalen (links), en componist Kim Bowman poseren in het Boxtelse winkelcentrum. Bowman heeft voor het muzikaal evenement een compositie geschreven voor het Amerikaanse blazersensemble Meridian Arts Ensemble.
Hoewel het evenement al sinds 1993 plaatsvindt, zal het November Music Festival, dat van 9 tot en met 23 november in Den Bosch, Gent en de Duitse steden Essen, Bochum, Dortmund en Herne op de rol staat, niet meteen bij veel mensen in de regio Boxtel een belletje doen rinkelen. Het is dan ook geen muziekspektakel dat bedoeld is voor het grote publiek, maar een festival dat een up-to-date overzicht geeft van het nieuwste op het gebied van hedendaags gecomponeerde muziek, improvisatie, elektronica, avantrock, geluidskunst en muziektheater. Twee mannen met een Boxtelse achtergrond vervullen dit jaar een prominente rol bij het festival. Het gaat om oud-Boxtelaar Theo van Dooremalen, die zakelijk leider is van het evenement in Den Bosch, en de op Nergena in Boxtel woonachtige componist Kim Bowman.
November Music is een festival voor de ware muzikale fijnproever, waarbij op artistieke en kunstzinnige wijze gemusiceerd wordt; de afwisseling in de optredens en artiesten is groot. November Music besteedt ook veel aandacht aan de jeugd. Komende zondag 9 november wordt in Den Bosch afgetrapt met een theaterdag voor de jeugd terwijl woensdag 12 november in het Theater aan de Parade 'November Music Kids' op het programma staat. Vanaf 14.00 uur wordt een bijeenkomst gehouden met een compositiewedstrijd voor de jeugd van 6 tot 13 jaar, niet alledaagse muziek en dagelijkse geluiden. Bart van Dongen en Peer de Graaf leiden de middag in goede banen met muzikale en theatrale hoogstandjes.
COMPOSITIE
De in Boxtel woonachtige componist Bowman heeft in opdracht van November Music een compositie geschreven voor het wereldberoemde Amerikaanse blazersensemble Meridian Arts Ensemble, die op vrijdag 14 november om 12.30 uur ten gehore gebracht wordt in het Muziekcentrum aan de Prins Bernhardstraat in Den Bosch. Het optreden van het Amerikaanse gezelschap maakt deel uit van een korte tournee die het blazersensemble in Nederland maakt en is een van de hoogtepunten van het muziekfestival in Den Bosch.,,November Music is een internationaal festival voor actuele muziek", aldus organisator Van Dooremalen. ,,Het is geen festival voor de grote massa. Bij ons hoef je geen artiesten als Corry Konings te verwachten, maar wel musici die niet uit commerciële maar uit artistieke en kunstzinnige overwegingen musiceren. Muzikanten als Nick Cave of David Bowie zouden daarom wel in het programma van November Music passen."
Het hart van de doorsnee muziekliefhebber zal niet sneller gaan kloppen bij het horen van namen als saxofonist Tobias Delius, Frank Crijns en Dirk Bruinsma van de impro-rockgroep Blast, Niels Duffhuës en Florian Maier. Het zijn een paar artiesten en musici die de komende maand tijdens November Music in Den Bosch te zien en te horen zijn Het muzikaal evenement is volgens Van Dooremalen in de eerste plaats een festival voor artiesten die niet echt in hokjes te plaatsen zijn, maar op improviserende wijze muziek maken en daarbij verschillende genres combineren.
Van Dooremalen: ,,Het draait allemaal om eigentijdse muziek, het is dus niet zo dat werken van Mozart ten gehore gebracht worden. Wel hebben we iemand als de Engelse contrabassist en componist Barry Guy, die de centrale gast is en bekend staat als een vermaard improvisator. Hij voelt zich thuis in alle muziekgenres en combineert oude, hedendaagse en geïmproviseerde muziek. Precies datgene waar wij naar op zoek zijn", aldus de oud-Boxtelaar, die sinds vijftien jaar in Tilburg woont en sinds drie jaar als organisator betrokken is bij November Music.
,,Ik doe de organisatie samen met Bert Palinckx, die al veel langer bij het festival betrokken is en de artistieke leiding voor zijn rekening neemt. Hij zit net als ik in het bestuur van het jazzpodium Paradox in Tilburg en vroeg mij enkele jaren geleden of ik zin had om het festival samen met hem te organiseren. Daar had ik wel oren naar. Als leerling van het Jacob-Roelandslyceum in Boxtel zat ik al in een commissie die schoolfeesten hield waarbij bandjes optraden. Het organiseren van evenementen en programmeren van bands is dus iets waar ik me eigenlijk al van jongs af aan mee bezighoud. Als bestuurslid van Paradox heb ik ook programmering in mijn portefeuille. Ik wist dus wat ik kon verwachten."
UITWISSELING
Het doel van November Music is volgens Van Dooremalen dat er een uitwisseling op gang gebracht wordt tussen artiesten uit Nederland, Vlaanderen en Duitsland. ,,We weten hier nauwelijks wat er over de grens in Gent en Antwerpen of in Duitsland te doen is op muzikaal gebied. Daarom willen wij de hedendaagse, actuele Vlaamse en Duitse muziek ook in Nederland presenteren, net zoals we eigentijdse muzikale gezelschappen uit Nederland in België willen introduceren", aldus Van Dooremalen.Hij vervolgt: ,,Hoe vaak komt het nou voor dat een grote bigband uit Vlaanderen in Nederland speelt? Bijna nooit toch. Omdat wij een muzikale uitwisseling nastreven kan dat bij November Music wel. Het festival werd oorspronkelijk opgericht als muzikale uitwisseling tussen Nederland en Vlaanderen. In 1998 is samenwerking gezocht met Duitsland."
Volgens Van Dooremaalen wil November Music 'dienstbaar zijn' naar muzikale kunstenaars. ,,Dat betekent dat wij de omstandigheden creëren om de musici het beste tot hun recht te laten komen. Daarom verlenen we ook opdrachten aan componisten als Kim Bowman, die een stuk schrijft voor Meridian Arts Ensemble. Dat is een gezelschap dat vele genres combineert, van werken van Frank Zappa en afro-Cubaanse dansritmes tot stevige nummers van Jimi Hendrikx."
De componist uit Boxtel is geen kleine jongen in de muziekwereld. Een van de hoogtepunten uit zijn loopbaan was de uitvoering van zijn compositie 'Time and Again' door het Residentie Orkest in 2001. Bowman: ,,Mijn laatste orkestwerk met de titel 'And Once More' wordt door het Sydney Symphony Orchestra uitgevoerd in 2005. Dit soort opdrachten zijn mijlpalen voor mij. Het is een uitzondering dat je werk überhaupt door een symfonieorkest gespeeld word."
SAMENWERKING
Dat het beroemde blazersensemble Meridian Arts Ensemble de samenwerking met Bowman ziet zitten, blijkt wel uit het feit dat zij het werk van de componist niet alleen in Den Bosch vertolken, maar ook bij optredens in andere Nederlandse steden. ,,Zo'n vijf jaar geleden heb ik de leden van Meridian Arts Ensemble ontmoet", aldus de in Australië geboren Bowman, die naast componist ook orkestmanager is van Musica Ducis (het voormalige Brabantse Kamerorkest).,,Destijds heb ik ze een bandje met werk van mij in handen gedrukt. Het stuk wat ik nu voor ze geschreven heb is dynamisch en kent naast heftige ook stille momenten. De laatste vier jaar heeft mijn muziek een hectische en dynamische klank gekregen met weinig adempauze. Overwegend worden mijn composities gekenmerkt door het begrip 'energie'. In dit opzicht wijkt het stuk voor Meridian Arts Ensemble iets af. Er zijn stiltes in het werk, stiltes waarin de muziek inademt om vervolgens op welke manier dan ook uit te ademen. Ook heb ik voor het eerst gebruik gemaakt van herhalingen om statische klankblokken te realiseren. Ik heb een klassieke achtergrond, maar heb vroeger ook in popbandjes gespeeld. Deze compositie heeft zowel klassieke als popinvloeden."
VRIJHEID
De locaties in Den Bosch waar de optredens in het kader van November Music plaatsvinden zijn naast het Muziekcentrum, waar het Meridian Arts Ensemble het stuk van Bowman uitvoert, de W2 concertzaal aan de Boschdijkstraat, Productiehuis Brabant aan de Sint-Josephstraat, het Theater aan de Parade, Theater Bis aan de Triniteitstraat en het Noordbrabants Museum aan de Verwersstraat.Van Dooremalen: ,,Hoewel November Music in voorgaande jaren in Den Bosch zo'n tweeduizend bezoekers trok, niet echt heel veel, wordt het evenement landelijk hoog aangeslagen. Wij ontvangen subsidie van onder meer het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en de Provincie Noord-Brabant", zegt de zakelijk leider van November Music.
,,Ik vind dat we dit jaar een heel boeiend programma hebben en hoop natuurlijk dat er veel mensen op het festival afkomen; niet alleen de echte muzikale fijnproevers, maar ook mensen die van alternatieve muziek houden en bijvoorbeeld fan waren van een man als Lou Reed zullen aan hun trekken komen. We hebben er het hele jaar hard aan gewerkt om een kwalitatief en hoogstaand programma te presenteren. Ik denk dat we daar zeker in geslaagd zijn."
6 november 2003