Waterschap voorbereid op hoogwater
In het jaarverslag 2002 van Waterschap De Dommel merkt Erik Jansen, hydroloog en manager van het stroomgebied Beneden-Dommel, op dat in het gebied van dit waterschap alles samen hangt met de Maas. 'Als er een hoge waterstand op de Maas is, dan wordt de afvoer van de Dommel gestremd en merken we dit tot in Esch.' Die constatering zullen vele burgers en instellingen kunnen onderstrepen, terugkijkend naar de wateroverlast zoals we die in 1995, 1998, 2002 en 2003 aan den lijve hebben ondervonden. Het meest tot de verbeelding sprekend was de overlast waarbij de rijksweg A2 in Den Bosch door metershoge waterbarrières was geblokkeerd en daarmee de hele infrastructuur tussen het zuiden en noorden van Nederland.
Watergraaf Peter Glas benadrukt dat sedertdien heel wat maatregelen zijn genomen om een herhaling van die onverkwikkelijke situatie te voorkomen. Deze week organiseerde het waterschap een rondgang langs Den Bosch, Vught en Esch om duidelijk te maken welke preventieve ontwikkelingen er inmiddels toe bijdragen dat tijdig kan worden ingegrepen wanneer de nood aan de man komt.
De watergraaf schetst de situatie waarin het overtollige water niet alleen vanuit België een uitweg zoekt naar de Maas, maar ook de verbeteringen in Zuid-Limburg aan de Maas zelf die er echter wel de oorzaak van zijn dat het opstuwende water op ongelegen momenten Den Bosch passeert. Samenkomst van hoogwater vanuit het stroomgebied van de Dommel en van de Maas is een extra zorg van het management van Waterschap De Dommel wanneer de natuur zich niet gelegen laat liggen aan een normaal patroon van waterafvoer.
Glas: ,,Als er op een bepaald moment honderd milliliter regen valt, dan leidt dat tot zeer grote problemen omdat in de loop der jaren veel grond aan agrarische doeleinden is onttrokken en de nog aanwezige gronden derhalve zo'n grote hoeveelheid hemelwater niet snel genoeg kan opnemen en de watergangen het overtollige water niet snel genoeg kan afvoeren."
PREVENTIEF
Het is juist het waterschap dat met allerlei maatregelen, vooral in preventieve sfeer, adequaat wil reageren op dergelijke calamiteiten. Een rondgang door het gebied voert naar het Bossche Broek, waar in geval van nood een dijk 'kunstmatig' kan worden doorgestoken om dit gebied te laten dienen als tijdelijke buffer voor het overtollige water van de Dommel. In Vught - achter de strafgevangenis Nieuw-Vosseveld - moet een buizensysteem ervoor zorgen dat overtollig water uit de omgeving geloosd kan worden op het Drongelens Kanaal. In Esch is langs de Essche Stroom een dijk aangelegd die de overlast, zoals die zich enkele jaren geleden daar voordeed, moet voorkomen.Toelichtingen door de watergraaf en de managers Erik Jansen en Robert Schweren maken duidelijk dat achter de schermen bij voortduring hard gewerkt wordt aan het verbeteren van de preventieve maatregelen, naast herstel van kades, waterhuishoudkundige voorzieningen, pompcapaciteiten, retentie, voorspellingsmodellen en het actualiseren van draaiboeken. Dat aan dit alles een fors kostenplaatje hangt mag duidelijk zijn en soms kan de vraag rijzen of de kosten van de maatregelen wel opwegen tegen de eventuele kosten van herstel van eventuele schade.
Verreweg de meeste gevallen kunnen worden afgewikkeld door het waterschap zelf, maar bij meer omvangrijke problemen dienen de burgemeester, dan wel de commissaris van de koningin en in het ergste geval de minister te worden ingeschakeld. Juist dan is het gewenst dat snel kan worden beslist over de oplossing van de ontstane problemen. ,,Ongewenste bijkomstigheid is wel dat niet alle draaiboeken bij de verschillende instanties gelijkluidend zijn'', aldus watergraaf Glas, die de uniformering daarvan als een van de wensen van het waterschap graag gerealiseerd ziet.
Dat de directie zich via frequente oefeningen paraat weet te houden is een voor de hand liggende consequentie. Bewaking van de zorg en vooral het uitvoeren van preventieve maatregelen is daarmee in hoge mate gediend.
16 oktober 2003