’We houden elkaar fris en scherp’

Sfeer, gezelligheid, vriendschap, warmte en vooral plezier in muziek maken. Dat is wat Annemie van Beers (56), Willem Alting von Geusau (75), Paul de Haan (60) en Hans Tonino (65) bindt. Samen vormen ze het ensemble Kwis?Niks, dat al twintig jaar harten weet te veroveren met traditionele volksmuziek uit Nederland, Duitsland, Frankrijk en Engeland. Het repertoire is behoorlijk uitgebreid, de kwaliteit van de muziek heeft aan kracht gewonnen, de optredens zijn meer volwassen geworden net als de leeftijd van de muzikanten. Hoewel dat laatste betrekkelijk is, want de uitstraling van het grijzende kwartet, herkenbaar aan de handgeweven Peruaanse hesjes, blijft fris en vooral vrolijk.

Dat ze de jongste en de enige vrouw van het gezelschap is, stoort Annemie allerminst. Ze geeft duidelijk aan waar ze het wel of niet mee eens is en heeft daarin een evenredige stem. ,,Als we nieuwe muziek vinden, dan moeten we daar alle vier achter kunnen staan, anders gaat het niet door. Datzelfde geldt voor onze optredens. Als een van ons niet kan, dan gaat het niet door”, legt ze fijntjes uit. De heren knikken instemmend.

Annemie is de enige van het gezelschap die met haar accordeon de geboorte van Kwis?Niks meemaakte. ,,We zijn eigenlijk ontstaan uit de volksdansinstuiven. Die werden maandelijks gehouden in De Rots.” Ze straalt bij de herinnering. ,,Schitterend waren die avonden. Zo gezellig.” Over de naam van het 'muziekske’ kan ze kort zijn. ,,We konden niets bedenken en toen kwam iemand met 'Kwis Niks’. Het vraagteken dat er later tussen is gekomen, was een grapje van Paul.” Ze fronst haar wekbrauwen: ,,Eigenlijk zouden we wel een andere naam willen, maar iedereen kent ons nu eenmaal onder deze naam, dus...”

Willem kan zich die begintijd nog heel goed herinneren. ,,Ik speelde bij Uit den Vreemde en werd tijdens carnaval aangeschoten door een aardige, roodharige dame, die interesse had in mijn fluitspel. Ze vroeg of ik geen zin had om bij Kwis?Niks te gaan spelen en daar heb ik niet zo lang over nagedacht.” Met een brede lach voegt hij eraan toe: ,,Spijt heb ik er geen moment van gehad, want de wekelijkse repetities en de optredens houden me jong en opgewekt. Ik zou de spanning, de ontspanning en het contact – ook met de partners - voor geen goud willen missen.”

Paul volgde Willem 19 jaar geleden op de voet. Ook hij liet zich graag door Annemie overhalen om het gezelschap aan te komen vullen met zijn zelfgemaakte instrumenten. Annemie: ,,Ik weet dat hij zelf te bescheiden is om dit te zeggen, dus daarom doe ik het maar. Paul maakte echt schitterende instrumenten, die hij me eens had laten zien. Ze doelt onder meer op de indrukwekkende theekist-bas, de hommels, de koffieblik-drum en de rioolbuistrommel.

Paul knikt en vertelt dat hij de theekist bestelde bij C’est Bon in Eindhoven. ,,Daar moet je op tijd bij zijn, anders verdwijnt zo’n kist en wordt zo’n blik gewoon vermalen. De trommel die hij van een stuk plastic rioolbuis maakte, heeft ook een eigen verhaal. ,,Het vel is afkomstig van een Afrikaanse trommel, die niet meer klonk omdat het te ruim was geworden. Dat vel heb ik toen over de buis gespannen en het klinkt hartstikke goed.” Paul kan zich een leven zonder Kwis?Niks amper voorstellen. ,,Je komt op heel veel verrassende plaatsen en dat verruimt je blik. Ik heb echt veel geleerd over en van feestvieren”, lacht hij.

Hans vult het gezelschap nu ruim tien jaar aan met zijn viool- en cellospel. Als musicus kijkt hij kritisch naar de kwaliteit van het gezelschap.,,Ik heb met symfonieorkesten en koren gewerkt, maar het samen spelen in Kwis?Niks is zó anders. Het geeft zoveel voldoening. Ik zou echt in een gat vallen als ik die wekelijkse repetities niet meer had.”

Hans vertelt dat hij trouw bezoeker was van de volksmuziekcafés, die Kwis?Niks maandelijks in Het Witte Paard en later bij Louis van der Meijden organiseerde. Avonden waarop gastgezelschappen uit heel Nederland volksmuziek presenteerden en waarop ook het publiek zijn stem kon laten horen. ,,We hebben in negen jaar 59 optredens verzorgd en die waren allemaal fantastisch”, glundert Willem. ,,We hadden een vast publiek dat heel trouw was. Vooral de zaal in het Witte Paard was zo knus. Mensen zaten rond het biljart; sommigen op de grond en wij speelden letterlijk tussen de schuifdeuren. Het was krap, maar juist die huiselijke sfeer gaf aan die avonden een bepaalde charme. Hoewel de gastvrijheid bij Van der Meijden net zo goed was, was het daar toch anders”, verzucht hij.

Annemie lacht: ,,We leefden daar altijd ontzettend naartoe, maar de belangstelling werd toch steeds minder.” Dat het doek voor de volksmuziekcafés viel had volgens haar twee redenen: op de eerste plaats was het steeds moeilijker groepen te vinden die op wilden komen treden en daarnaast bleek ook de locatie minder geschikt. ,,We hebben twee jaar geleden nog eens opgetreden in Villa Het Hof”, herinnert Annemie zich hardop. ,,Dat was ook heel leuk.”

Hoewel Kwis?Niks vroeger vaak tijdens feesten en partijen voor de muziek zorgde, is dat aandeel een stuk minder geworden. ,,Het is niet altijd leuk. Soms moet je concurreren met harde versterkers, waar je amper bovenuit kunt komen. Wij werken het liefst zonder microfoons en dat is steeds moeilijker”, legt Paul uit. Alle vier hebben ze ook minder leuke herinneringen aan een aantal themafeesten. ,,Dan sta je daar ergens te spelen en vraag je je af wat je daar eigenlijk staat te doen”, knikt Paul.

De agenda van Kwis?Niks heeft ieder jaar in elk geval twee hoogtepunten: het torenconcert en het kerstconcert. En dat betekent voor de muzikanten wekelijks hard werken, want de muzikale kwaliteit kan altijd beter en het repertoire – dat volgens Willem zeker uit 200 nummers bestaat - moet fris blijven en vraagt regelmatig om bijstelling en uitbreiding. Annemie knikt: ,,We gaan daar heel zorgvuldig mee om. Iedereen komt wel eens iets leuks op het spoor en brengt dat in. Maar dat betekent echt niet dat alles wordt geaccepteerd. Soms is het geweldige muziek en zijn we allemaal enthousiast, maar dan blijkt het toch niet geschikt voor ons. En als een van ons het niets vindt, dan gaat het gewoon niet door.”

Print deze pagina

Terug