BOXTELSE DIRECTEUR VAN VIERDAAGSE TEVREDEN

'Wandelen is feest voor
jong en oud'

Een heel jaar heeft hij er met zijn collega's naar toegewerkt. De laatste weken liep de werkdruk hoog op, maar Xander Koesen kijkt tevreden terug nu het grootste meerdaagse sportevenement ter wereld – met een record aantal deelnemers - erop zit. De Boxtelaar is sinds drie jaar directeur van de Koninklijke Nederlandse Bond voor Lichamelijke Opvoeding (KNBLO). In die functie was hij vorige week de eindverantwoordelijke voor de organisatie van de Nijmeegse Vierdaagse.

Met 47.004 inschrijvingen uit zestig verschillende landen was de belangstelling voor hét wandelsportevenement van het jaar ongekend groot. Alle records werden gebroken toen vorige week dinsdag uiteindelijk ruim 44.800 wandelaars aan de meet verschenen voor de 87ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen zoals de officiële benaming luidt.

Dat was bijna vijfduizend meer dan vorig jaar en bijna vierduizend meer dan in 2000, het jaar waarin het vorige record werd gevestigd. Desondanks verliep de organisatie dit jaar vlekkeloos. ,,Natuurlijk, het blijft mensenwerk en er zijn altijd kleinigheidjes die beter kunnen. Die we ook meenemen in de evaluatie. Maar in zijn algemeenheid verliep alles op rolletjes", aldus Koesen.

De beslissing om de routes van vijftig en veertig kilometer op woensdag in te korten vanwege het tropische weer, viel niet bij alle deelnemers in goede aarde. Hoewel hij toegeeft dat het geen eenvoudige beslissing was, vindt Koesen – zeker achteraf – dat het een verstandig besluit was.

,,Sommige mensen moet je gewoon tegen zichzelf beschermen. Er zijn ook deelnemers die ondanks grote blaren of andere lichamelijke gebreken de tocht koste wat kost willen uitlopen. Soms moet een arts echter ingrijpen. We kunnen als organisatie niemand verbieden om verder te lopen, maar kunnen wel de startkaart innemen. Daarmee is ook de kans verkeken dat die mensen hun Vierdaagsekruisje krijgen toegekend en dat ontneemt hen meestal wel de animo om door te gaan. Gelukkig hoeft er niet vaak op deze manier te worden ingegrepen, maar nogmaals: sommige mensen moet je nu eenmaal tegen zichzelf beschermen."

STATISTIEKEN
In zijn zonovergoten achtertuin aan De Volder hield de 37-jarige Boxtelaar zich deze week vooral bezig met de uitwerking van de statistieken die steevast bij de Nijmeegse Vierdaagse horen. Ondanks het extreem warme weer op met name de eerste en tweede dag van de wandeltocht bleef het aantal uitvallers binnen de perken. Hoewel zeshonderd mensen meer dan vorig jaar voortijdig afhaakten (4.106 personen in totaal), betekende dat procentueel maar een geringe stijging: 9,16 procent tegen 8,84 procent in 2002.

Koesen rekent voor dat van de 136 deelnemers (76 mannen en 60 vrouwen) uit het verspreidingsgebied van deze krant, het overgrote deel (98 personen) uit Boxtel kwam. Uit Liempde stonden 19 deelnemers geregistreerd, uit Gemonde 11 en uit Esch 8. Niet alle wandelaars liepen voor het Vierdaagsekruisje; 30 namen genoegen met een diploma, 106 mensen lieten wel de KNBLO-medaille opspelden of hun lintje aanvullen met de cijfers van het aantal keren dat men de tocht heeft volbracht.

De hoogste beloning in deze regio was voor een 69-jarige Boxtelaar die de Vierdaagse dit jaar voor de 45ste keer voltooide. Maar waardering klinkt uit de mond van Koesen ook voor een 82-jarige Boxtelaar – de oudste deelnemer uit deze regio - die reeds 26 keer met succes in Nijmegen over de finish kwam. De jongste deelnemer die vanuit dit deel van de Meierij vrijdag op de tot 'Via Gladiola' omgedoopte Sint-Annastraat te Nijmegen werd ingehaald was een 13-jarige jongen uit Gemonde die de veertig kilometer liep en 'medaille 2' in ontvangst mocht nemen.

Als gevolg van de privacywetgeving mag de KNBLO-directeur geen namen bekendmaken van deze wandelaars. Elders op deze pagina staan wel de namen afgedrukt van de mensen die de Vierdaagse met succes hebben afgelegd. Deze namen zijn getraceerd door secretaris Frans van Gulik van de plaatselijke wandelsportvereniging De Keistampers die is aangesloten bij de KNBLO. Naast De Keistampers, die eerder dit jaar het 25-jarig bestaan vierde en jaarlijks de Boxtelse avondvierdaagse organiseert, worden onder auspiciën van de KNBLO ook vierdaagsen georganiseerd door camping Dennenoord (Nergena) en dorpshuis De Kei te Gemonde.

Achttien mensen uit dit gebied liepen de tocht voor de tiende keer of meer. Met 14 uitvallers lag het regionale uitvalpercentage met 9,71 procent iets boven het algemeen gemiddelde. Van de 136 regionale inschrijvers liepen er 26 het parkoers van vijftig kilometer, 66 mensen startten op de veertig kilometer en 44 personen legden dertig kilometer af.

GROTE GROEI
Dat ondanks de grote belangstelling de Nijmeegse Vierdaagse nagenoeg vlekkeloos verliep, wil niet zeggen dat Koesen geen zorgen heeft voor de toekomst. ,,Enige groei kunnen we nog wel hebben. Toch houdt het een keer op: met 50 tot 55 duizend deelnemers zitten we echt aan het maximum. Dat bereiken we al over drie of vier jaar als de groei aanhoudt zoals de laatste jaren. Dit gegeven zal dit jaar tijdens de evaluatie nadrukkelijk aan bod komen. We hebben er eerder nog niet écht over nagedacht hoe het verder moet als we op een gegeven moment 60 of 70 duizend inschrijvingen krijgen. Administratief is het allemaal wel te behappen, maar de infrastructuur in en rond Nijmegen laat zo'n groot aantal gewoon niet toe", weet de topman van de grootste wandelsportbond van Nederland.

Koesen zegt dat de KNBLO en Stichting De 4Daagse zich zullen moeten bezinnen of op een gegeven moment een stop wordt ingevoerd voor het aantal inschrijving óf dat bijvoorbeeld de start en finish wordt verplaatst. De Wedren, het stadsplein waar de wandelaars 's ochtends vertrekken en 's middags arriveren en waar in tentjes de 51 startbureaus zijn ondergebracht waarin de geautomatiseerde administratie plaatsvindt, is op een gegeven moment gewoon vol.

,,Dat is ook de reden waarom we tijdens de intocht op vrijdag op dit plein geen publiek hebben toegelaten, maar alleen wandelaars. Vorig jaar raakten de deelnemers aan de Vierdaagse in de knel door het grote aantal bezoekers die hun familieleden en bekenden wilden huldigen. Begrijpelijk natuurlijk, maar het gedrang werd te groot", verklaart Koesen de beslissing.

Het besluit om het publiek op vrijdag te weren, is niet bij iedereen goed gevallen, maar dat neemt de KNBLO-directeur op de koop toe. ,,We dienen ook de veiligheid van de mensen in ogenschouw te nemen. En gelukkig waren de meeste wandelaars zelf wel enthousiast. Er was nu meer gelegenheid om te feesten; voor jong én oud. Want feesten hoort bij wandelen; bij alle internationale wandelevenementen heerst een sfeer van 'ouwe jongens, krentenbrood'."

Dat Koesen niet overdrijft was ook dit jaar op de Wedren weer duidelijk merkbaar. Tijdens de Vierdaagse was het hier dagelijks één groot feest als de wandelaars terugkwamen en de vergelijking met een zomers straatcarnaval diende zich terecht aan. De biertenten en muziekkapellen zorgen ervoor dat de wandelaars na een dag lang afzien even kunnen ontspannen. Het plein heeft echter ook een grote aantrekkingskracht op het publiek dat wil meegenieten van het feest.

Ondanks dat de grenzen van de Vierdaagse in de huidige opzet in zicht komen, lijkt Koesen een eventueel vertrek uit Nijmegen niet reëel. ,,De Vierdaagse is sinds 1925 te zeer met de Karelstad verbonden geraakt."

ZELF NIET GELOPEN
Koesen werd drie jaar geleden directeur van de KNBLO en stuurt in die hoedanigheid tijdens de Nijmeegse Vierdaagse zestien hoofden van dienst aan die belast zijn met zaken als de geneeskundige begeleiding, de logistiek, de parkoersen etcetera. In Vught geboren, verhuisde hij op 9-jarige leeftijd met zijn ouders naar Boxtel waar hij de Bracbant-Havo voltooide en vervolgens met succes de Sportacademie te Tilburg doorliep. Hij was werkzaam als gymleraar in het onderwijs en het leger. Later was hij werkzaam in een commercieel bedrijf dat zich toelegde op de dartssport.

Op het bondsbureau van de KNBLO in Nijmegen werken naast de Boxtelaar nog vier fulltimers en drie parttimers. Tijdens de Vierdaagse wordt de centrale administratie uitgebreid met zo'n twintig extra parttimers. Daarnaast zijn tijdens het wandelevenement zo'n 650 vrijwilligers op de been om alles in goede banen te leiden.

Zelf heeft Koesen de Vierdaagse nog nooit gelopen. ,,Op het moment dat ik dat wilde gaan doen, raakte ik bij de organisatie betrokken en dan lukt het gewoon niet meer. Wel heb ik de parkoersen op andere tijdstippen afgelegd, zodat ik toch weet waarover ik praat. Of het er nog ooit van komt? Wie weet..."




24 juli 2003

Terug