Spitsstroken moeten rijksweg A2 weer lucht geven
In 2004 start Rijkswaterstaat met de aanleg van spitsstroken op de rijksweg A2 tussen Den Bosch en Eindhoven. De bestaande vluchtstrook wordt omgevormd tot derde rijstrook. Uitgezonderd de aanleg van een vijftigtal pechhavens wordt geen nieuw asfalt gedraaid; Rijkswaterstaat kan volstaan met een herindeling van de rijbaan. De kosten van het project worden begroot op enkele miljoenen euro’s. De plannen zijn dinsdag 15 juli tijdens een informatieavond in restaurant Molenwijk toegelicht door Rijkswaterstaat.
De in mei aangenomen spoedwet wegverbreding maakt het mogelijk dat de rijksweg A2 versneld wordt aangepakt. Hierdoor kan de capaciteit van de vaak overvolle snelweg op korte termijn worden vergroot. Met de aanleg van spitsstroken kiest Rijkswaterstaat volgens project leider Marco Bakermans voor de goedkoopste en meest eenvoudige oplossing om de fileproblematiek aan te pakken.
De aanleg van de spitsstroken levert de provincie Noord-Brabant een aardige primeur op. Nergens in Nederland liggen in 2005 spitsstroken met een lengte van 24 kilometer. Vanaf het provinciehuis in Den Bosch tot het spoorwegviaduct bij knooppunt Batadorp bij Eindhoven wordt de vluchtstrook omgevormd tot derde rijstrook. De wegvakken bij het viaduct worden heringericht; er komen twee rijstroken voor de A2 en twee rijstroken voor de A58 te liggen.
PECHHAVENS
De aanleg van de spitsstroken bestaat uit een aantal werkzaamheden. Allereerst worden de bestaande rijbanen in noordelijke en zuidelijke richting opnieuw ingedeeld. ,,De bestaande strepen worden verwijderd”, aldus Bakermans. De werkzaamheden zullen geruime tijd in beslag nemen, ook omdat de A2 niet afgesloten zal worden. ,,Overdag blijven twee rijstroken beschikbaar, maar ’s avonds zal vaak een rijstrook dicht gaan”, aldus de projectleider. ,,Er zal veel in de nachtelijke uren gewerkt worden.” In 2005 moet het project afgerond zijn.Behalve herindeling van de bestaande weg – die in 1996 werd geopend door toenmalig minister van Verkeer & Waterstaat Annemarie Jorritsma – worden naast het aanwezige asfalt vijftig pechhavens (in beide richtingen 25 – red.) aangelegd. Die zijn noodzakelijk omdat de vluchtstrook dienst doet als rijstrook en automobilisten met pech toch een veilig heenkomen moeten zoeken. Bakermans: ,,De pechhavens hebben een lengte van 100 meter en worden om de zevenhonderd tot duizend meter aangelegd.”
De komst van spitsstroken betekent dat maatregelen genomen moeten worden om optimale veiligheid voor de weggebruiker te garanderen. Die kan volgens Rijkswaterstaat bereikt worden met een aanpassing van de signalering en de matrixborden boven de weg. ,,Bovendien worden overal camera’s geplaatst waarmee de verkeerscentrale in Geldrop de situatie op de weg goed in het oog kan houden”, zegt Greg Pereij, hoofd van de hoofdafdeling infrastructuur verkeer en vervoer van Rijkswaterstaat.
Die centrale ontwikkelt zich de komende jaren tot de spin in het web als het gaat om verkeersveiligheid op de A2. Dankzij de camera’s en sensoren in het wegdek is de centrale continu op de hoogte van de actuele verkeerssituatie en kan direct ingespeeld worden op verkeersdrukte en calamiteiten. Pereij: ,,De beherende taak van de verkeerscentrale wordt straks een rol die gezien kan worden als verkeersmanagement.”
Met de diverse hulpdiensten in de regio wordt overleg gevoerd over de wijze waarop men bij calamiteiten de snelweg kan oprijden. Met name de Boxtelse brandweer heeft meermalen haar twijfels uitgesproken over de veiligheid op een snelweg met spitsstroken. Binnen een jaar hoopt projectleider Bakermans een calamiteitenplan te presenteren waarin ook de hulpdiensten zich kunnen vinden. De belangrijkste veiligheidsmaatregel lijkt de terugdringing van de maximumsnelheid. Zodra de spitsstroken open zijn, gaat de maximumsnelheid op de A2 tussen Den Bosch en Eindhoven terug van 120 naar 100 kilometer per uur.
Bij extreme calamiteiten, zoals het ongeval met de tankauto op de randweg Eindhoven dat maandag plaatsvond, dringt de vraag zich hoe hulpdiensten zich snel naar de plek des onheils kunnen begeven. Wanneer spitsstroken in gebruik zijn, zijn de vluchtstroken immers bezet. Bakermans: ,,Op de A2 tussen Den Bosch en Eindhoven is veel ruimte in de berm aanwezig. Bovendien vraagt het rijden op spitsstroken ook iets van de weggebruiker. Bij een incident moet men inschikken om plaats te maken voor hulpdiensten.”
EFFECTEN
Rijkswaterstaat heeft berekend dat de spitsstroken de nodige effecten zullen hebben op het verkeer in de regio. Doordat de snelweg A2 meer ruimte gaat bieden, verwacht de wegbeheerder dat mensen die nog kiezen voor een sluiproute straks weer terugkeren op de A2. Daardoor zal de verkeersintensiteit licht toenemen; gedacht wordt aan ongeveer 1 procent per jaar. Daar staat tegenover dat dorpen aan de A2 minder overlast hebben van sluipverkeer.Tijdens de informatieavond werd dinsdag benadrukt dat deze cijfers los staan van de jaarlijkse autogroei. De groei van maximaal 1 procent door de komst van spitsstroken komt dus bovenop de reeds ingecalculeerde groei van ongeveer 3 procent per jaar. Deze verduidelijking riep enkele verontwaardigde reacties op in het publiek.
De toenemende drukte op de A2 zal gevolgen hebben voor het verkeerslawaai, hoewel Rijkswaterstaat heeft berekend dat de geluidstoename niet meer dan 0,3 decibel zal bedragen. ,,Dat is dus te verwaarlozen”, meent projectleider Bakermans, hoewel enkele aanwezigen op de informatieavond vraagtekens zetten bij zijn opmerkingen. ,,Als je nu al 60 decibel om je oren krijgt, is een groei van drie-tiende procent echt niet verwaarloosbaar”, mopperde een aanwezige.
Op langere termijn neemt Rijkswaterstaat maatregelen om geluidshinder aan te pakken. Zodra de spitsstroken zijn aangelegd start een project dat moet leiden tot de aanleg van geluidswallen en geluidsschermen. ,,De spoedwet maakt het mogelijk om eerst de spitsstroken aan te leggen en pas daarna de geluidsmaatregelen te nemen”, aldus Bakermans. Die volgorde riep dinsdag vertwijfelde reacties op tijdens de informatieavond, zeker toen de projectleider ook nog stelde dat voor geluidsmaatregelen nog geen geld beschikbaar is en het wachten is op de nieuwe begroting voor 2004, die op de derde dinsdag van september wordt gepresenteerd. ,,Die maatregelen komen over honderd jaar zeker aan de beurt”, klonk het sceptisch vanuit de zaal.
Het aanpakken van de geluidshinder is overigens een ingrijpende operatie. Rijkswaterstaat zegde deze week toe dat schrijnende gevallen waar de geluidsnormen nu al worden overschreden meteen worden aangepakt. Onder meer wordt gedoeld op de Essche buurtschap Hal. Op overige locaties wordt per woning onderzoek verricht en bekeken welke maatregelen het beste genomen kunnen worden. ,,Een langzaam plan”, erkent projectleider Bakermans.
INZAGE
De plannen voor de aanleg van spitsstroken liggen met ingang van 11 augustus zes weken ter inzage. Iedereen kan op de plannen reageren. Naast de informatieavond, die dinsdag in Boxtel werd gehouden, wordt op 2 september – opnieuw in restaurant Molenwijk - een hoorzitting gehouden, waar belanghebbenden hun bezwaren mondeling kunnen toelichten.Rond 1 december moet het zogeheten wegaanpassingsbesluit klaar zijn, dat ook zes weken ter inzage zal worden gelegd. Na afronding van een geluidsmaatregelenplan kan de aanleg van de spitsstroken medio 2004 starten. De aanleg van geluidswerende voorzieningen vindt pas na afronding van de spitsstroken plaats.
De vraag werpt zich op of Rijkswaterstaat bevreesd is voor bezuinigingen van de overheid. In totaal is een bedrag van 380 miljoen euro beschikbaar voor het via de spoedwet aanpakken van 34 probleemtrajecten in Nederland. ,,Theoretisch gezien is het mogelijk dat er bezuinigd wordt”, zegt afdelingshoofd Pereij van Rijkswaterstaat. ,,Maar dit verhaal is een topic in het huidige kabinetsbeleid, dus ik ben niet zo bang voor bezuinigingen. Maar ik weet pas meer op de derde woensdag van september, daags na Prinsjesdag.”
17 juli 2003