Bacteriën zuiveren grondwater Banisveld
De grondwaterverontreiniging bij de voormalige vuilstortplaats Banisveld is beter beheersbaar dan in het verleden was voorzien. Grondwater dat uit de vuilstortplaats lekt, blijkt te worden gezuiverd door bacteriën. Die conclusie trekt de Amsterdamse universitair docent en milieuwetenschapper Boris van Breukelen (30) van de Vrije Universiteit (VU) in zijn woonplaats. Van Breukelen promoveerde donderdag 12 juni aan de faculteit der Aard- en Levenswetenschappen van de VU.
Nederland telt zo'n vierduizend oude vuilstortplaatsen waar het probleem van grondwaterverontreiniging actueel is. Ook Boxtel heeft zo'n stortplaats. Op Banisveld, aan de rand van natuurreservaat Kampina, werd tot in de jaren zeventig op grote schaal huisvuil gestort. Promovendus Van Breukelen sluit niet uit dat er ook illegale lozingen van chemisch afval hebben plaatsgevonden omdat er aanzienlijke concentraties benzeen in het grondwater zijn aangetroffen.
Van Breukelen kwam min of meer per toeval in aanraking met Boxtel. Hij was werkzaam in een gezamenlijk project waarbij onder meer de Vrije Universiteit en de provincie Zuid-Holland betrokken waren. Toen de provincie Noord-Brabant zich aansloot en ook adviesbureau Iwaco bij het project betrokken raakte werd duidelijk dat Banisveld mogelijk een interessante locatie was voor het onderzoek. ,,Daarbij speelde een rol dat de stortplaats dicht bij een natuurgebied ligt", vertelt Van Breukelen.
Hij heeft zich met name op het onderzoek van het grondwater gericht en zich niet beziggehouden met de stortplaats zelf. Deze is jaren geleden al afgedekt met een flinke laag zand en wordt momenteel heringericht door Natuurmonumenten. Naast wandelroutes komt er een uitkijkheuvel die bezoekers uitzicht biedt over een deel van het aaneengesloten natuurgebied Het Groene Woud. ,,Ik heb puur gekeken naar wat er van nature gebeurt in het grondwater en welke verbeteringen er optreden", aldus Van Breukelen.
De promovendus kwam tijdens zijn onderzoek tot de ontdekking dat het probleem van de grondwaterverontreiniging beter beheersbaar is dan gedacht. Van Breukelen ontdekte dat bacteriën actief meehelpen de bodem te reinigen waardoor saneringsdoelstellingen worden gehaald zonder dat de mens actief de bodem heeft schoongemaakt. Het zou zelfs mogelijk zijn om stoffen toe te voegen om het bacterieleven te vergroten waardoor de verontreiniging van grondwater nog beter wordt aangepakt.
Uit het onderzoek van Van Breukelen blijkt dat het verontreinigde water dat uit een vuilstort naar het grondwater lekt wordt gezuiverd door micro-organismen die mobiele organische verontreinigingen afbreken. Dat leidt er onder meer toe dat het grondwater met toenemende afstand tot de vuilstortplaats weer gezuiverd wordt. Zo ontstaat een evenwichtssituatie waarbij verdere verspreiding van de verontreiniging uit de vuilstortplaats niet plaatsvindt.
Het onderzoek toont aan dat de bacteriën die het vuile werk op Banisveld opknappen geen zuurstof maar ijzeroxide gebruiken voor de ademhaling. Volgens Van Breukelen is vervolgonderzoek nodig om een algemeen model op te stellen dat toegepast kan worden bij alle vuilstortplaatsen. Om de afbraak van de vervuiling te kunnen voorspellen en te beïnvloeden, is volgens de promovendus meer kennis nodig over de factoren die de snelheid van bacteriële ijzerademhaling bepalen.
12 juni 2003