TONEELSTUK ELCKERLIJC VOLGENDE WEEK IN PREMIÈRE

’Een middeleeuws stuk in een modern jasje’

Al een paar keer vroeg mede-eigenaar Nico van der Sprong van Elckerlijc aan Jan van Gemert of hij een keer het toneelstuk Elckerlijc wilde regisseren en opvoeren. Van Gemert hield de boot af. Totdat de perfecte gelegenheid zich aandiende: het 25-jarig bestaan van de boekhandel. In mei wordt het toneelstuk opgevoerd in het Jacob-Roelandslyceum te Boxtel en in het Rythoviuscollege te Eersel.

,,Ik was nooit zo enthousiast over het toneelstuk Elckerlijc”, vertelt regisseur Jan van Gemert. ,,Het stuk stamt uit begin zestiende eeuw en is in middeleeuws Nederlands geschreven. Ik vond het uit de tijd en niet zo leuk. Nico van der Sprong bleef er telkens maar naar vragen en 25 jaar Elckerlijc was een mooie aanleiding voor mij om het stuk toch eens goed te lezen.”

Van Gemert kwam erachter dat het stuk weliswaar oud is, maar wel over actuele thema’s gaat. ,,Materialisme en de dood zijn de thema’s van Elckerlijc. En dat zijn onderwerpen die vroeger een belangrijke rol speelden, maar nu nog steeds.” Toen Van Gemert afscheid nam van het Rythoviuscollege waar hij werkte, kwam het stuk ter sprake. ,,Eén van mijn vroegere collega’s, Albert de Beer, bood aan om het te bewerken. De nieuwe versie is, naar mijn idee, erg leuk en interessant geworden. De oude thema’s komen er nog steeds in voor, maar het stuk heeft een modern jasje gekregen.”

VERANDERINGEN
In de aangepaste versie draait het, net als in de oorspronkelijke editie, om John Elckerlijc. Dit is een man met veel geld die een luxe leventje leidt en daardoor ook veel ’vrienden’ heeft. Ondertussen hebben de engelen genoeg van het materialisme van de mensen op aarde en ze vinden dat het maar eens afgelopen moet zijn. Iedereen moet weg van aarde en wordt opgehaald door De Dood. Engel Lucifer is wat milder en wil de mensen nog één kans geven. Maar de Grote Baas (DGB) is onverbiddelijk: iedereen moet worden opgehaald.

Meneer De Dood gaat samen met engel Lucifer naar de aarde en besluit om alleen John Elckerlijc te vertellen dat hij doodgaat. Elckerlijc betekent immers iedereen. Elckerlijc praat daarover met vrienden en familie, maar die laten hem allemaal vallen en zijn alleen met zichzelf bezig. Uiteindelijk ziet John Elckerlijc zijn hele leven aan zich voorbij trekken en komt er van alles boven water.

SAMENWERKING
Van Gemert nam contact op met het Jacob-Roelandslyceum (JRL) en het Rythoviuscollege. ,,De reacties waren positief en uiteindelijk is besloten dat leerlingen en docenten van deze scholen in de toneelstukken zouden gaan spelen.” Het stuk bestaat uit twee werelden: de aardse wereld en de bovenwereld, de hemel. Elke school neemt één wereld voor zijn rekening.

Toen moesten er nog mensen gevonden worden die in de stukken wilden spelen. ,,Het duurde wel even voordat we die hadden gevonden”, vertelt Van Gemert. ,,Het JRL was al bezig met een andere theatervoorstelling dus daar waren de leerlingen in het begin wat minder geïnteresseerd. Ik ben toen de klassen langsgegaan om informatie te geven. Er ontstond wat meer interesse en we konden audities gaan houden.”

In het toneelstuk zit niet alleen acteerwerk, maar er wordt ook gebruik gemaakt van dans, zang en multimedia. ,,Het is een erg veelzijdig stuk en iedereen kan dus doen wat hij of zij graag wil. Dat maakt het voor de leerlingen interessanter om mee te doen”, aldus Van Gemert.

ORGANISATIE
Bij een toneelstuk komt méér kijken dan toneelspelen alleen. Dus vroeg Van Gemert aan Juliëtte Jonkergouw of zij het organisatorische gedeelte op zich wilde nemen. ,,Er komt echt nog heel veel bij kijken”, vertelt Jonkergouw. ,,Het geluid, licht, decor, kostuums; het moet allemaal geregeld worden.” Twee maanden geleden is Jonkergouw begonnen met het regelen. ,,Dat viel nog niet mee. Voor een productie van deze omvang heb je eigenlijk wel een half jaar nodig om alles in orde te maken, maar ik moest het nu in twee maanden toen. Gelukkig hoefde ik het niet helemaal alleen te doen, ik heb hulp gekregen van Reyka Broers.”

Jonkergouw vond het leuk om te doen, maar ook erg druk. ,,Je moet goed kunnen regelen, wil je dit kunnen doen”, lacht ze. ,,Het moest allemaal in korte tijd gebeuren dus moet je mensen motiveren om meteen actie te ondernemen. Mensen zijn vaak geneigd om alles vooruit te schuiven, maar af en toe moeten het gewoon meteen gebeuren.”

JONGEREN
Het samenwerken met jonge mensen beviel erg goed. ,,Ze zijn gemotiveerd en willen graag hun eigen kwaliteiten laten zien”, vindt Jonkergouw. ,,Het stuk spreekt ze erg aan. We hebben ook gekozen voor moderne kleding, dat past bij de herschreven versie van het stuk. Dus geen engelen met vleugels, maar engelen in hedendaagse outfits. Ook de dansen en liedjes zijn eigentijds.” De jongeren staan volgens Jonkergouw erg onbevangen op het podium. ,,Volwassenen hebben vaak de neiging om te denken dat ze zichzelf moeten bewijzen, bij de jeugd is dat toch minder.”

Slapeloze nachten hebben Van Gemert en Jonkergouw nog niet gehad. ,,Maar dat zal nog wel komen”, denken ze. ,,Op het laatste moment zijn er vast nog dingen die we vergeten zijn of die niet goed lopen. Dat proberen we dan toch op te vangen.” Van Gemert: ,,Als je alles op de rails hebt, loopt het vanzelf en blijkt het best mee te vallen.”

Het stuk wordt op woensdag 7 en donderdag 8 mei gespeeld in het Rythoviuscollege te Eersel. Op woensdag 13 en donderdag 14 mei is Elckerlijc te zien in het JRL. Kaarten voor de avonden in Boxtel zijn gratis verkrijgbaar bij boekhandel Elckerlijc. Aanvang is om 20.00 uur, maar de zaal is al om 19.30 uur open.




1 mei 2003

Terug