Oorlogsdagboek lag jarenlang op familiezolder
,,Als ’s avonds en in den nacht veel dichtbij geschoten wordt zijn wij niet gerust en is het erg dan staan we even op. Maar een mens moet toch slapen, en als het er maar even mee door kan kruipen we er weer onder. Neen, we zijn niet bang. Aan alles wordt een mens gewoon...”
De zolder van de Boxtelse familie Van Amelsvoort was jarenlang de verblijfplaats van een bijzonder dagboek. Vorig jaar stuitten de kleinkinderen van Willem van Amelsvoort (1888-1979), de grondlegger en eerste directeur van Brabants Centrum, op een uniek boekwerkje dat binnenkort wordt gepubliceerd. In ongeveer zestig pagina’s beschreef Van Amelsvoort de laatste oorlogsdagen van Boxtel in 1944. Op zondag 4 mei, tijdens de plechtige dodenherdenking, wordt het dagboek officieel gepresenteerd.
Niemand van de familie Van Amelsvoort wist tot voor kort van het bestaan van het dagboek. Het dagboek bestond uit een aantal geschreven velletjes papier. Later ging Van Amelsvoort verder op een typemachine en gebruikte hij doorslagpapier, zodat van het dagboek ook een kopie in omloop moet zijn geweest.
Het dagboek beschrijft de periode tussen 12 september en 28 oktober 1944. In de vorm van persoonlijke herinneringen beschrijft hij de laatste dagen van de Tweede Wereldoorlog vanuit zijn woning aan de Molenstraat 19. Van alles wat zijn familie meemaakte werden aantekeningen gemaakt. Na een inleiding waarin Van Amelsvoorts gevoelens over de oorlog beschreven worden, verwoordde hij de gebeurtenissen in Boxtel van de dagen kort na Dolle Dinsdag tot en met de bevrijding.
BETROKKENHEID
Opvallend is dat het familiale karakter van het dagboek al snel omslaat in een algemene beschrijving van de laatste stuiptrekkingen van de bezetting in Boxtel en omgeving. Van Amelsvoort beschrijft de gebeurtenissen vanuit zijn betrokkenheid met Boxtel, vanuit zijn vak als journalist, maar vooral vanuit zijn maatschappelijke betrokkenheid. Hij beschrijft, zo vermeld het voorwoord van het boek, over wat de gewone mens meemaakte, dacht en voelde: hoop, angst, ellende, spanning en opluchting.Het dagboek was aanvankelijk bedoeld om familieleden buiten Boxtel op de hoogte te houden van de oorlogsontwikkelingen in Boxtel. Van Amelsvoort had enkele naaste familieleden die buiten Boxtel verbleven: zoon Ben (Witte Pater) en dochter Annie verbleven in 1944 in de Achterhoek, zoon Jan (eveneens Witte Pater) zat in Afrika en zoon Wim was ondergedoken. ,,Zijn dagboek was eerst een brief waardoor zijn kinderen deze periode niet zouden vergeten. Het is een verhaal uit het leven van de gewone mens geworden, dat voor vele ’kinderen’ interessant en memorabel is, en blijft”, zo meldt het voorwoord.
BIOGRAFIE
Willem van Amelsvoort werd geboren in ’s-Hertogenbosch en overleed in 1979 te Boxtel. Zijn oorspronkelijke beroep was letterzetter. Na de oorlog werd hij de drijvende kracht achter Brabants Centrum, waarvan het eerste nummer enkele maanden na de bevrijding van Boxtel – op 1 december 1944 – verscheen. Van Amelsvoort deed in die dagen alles bij de krant. Hij was nieuwsverzamelaar, administrateur, distributeur, abonnementenwerver, acquisiteur, correspondent en... directeur.Het woonhuis van Van Amelsvoort aan de Molenstraat 19 in Boxtel, waar het dagboek geschreven werd, werd al snel een begrip in Boxtel. ,,Bij het ’Boxtels krantje’ in de Molenstraat stond altijd de koffie klaar voor iedereen die even aan kwam, daar zorgde zijn vrouw Koosje wel voor”, zo valt in het boek te lezen dat op 4 mei wordt gepresenteerd.
Naast zijn werkzaamheden bij Brabants Centrum was Van Amelsvoort op vele fronten actief. Hij was voorzitter van de R.K. Werklieden Vereniging, zat in de gemeenteraad, was oprichter van het plaatselijk ziekenfonds en was nauw betrokken bij de oprichting van de Boxtelse ambachtsschool.
Tijdens de plechtige dodenherdenking op 4 mei wordt het dagboek van Willem van Amelsvoort officieel gepresenteerd. Dat gebeurt gelijktijdig met de onthulling van een verzetsmonument aan de rand van natuurgebied Kampina. Het dagboek is na die datum verkrijgbaar bij boekhandel Elckerlijc op de Markt.
W.L. van Amelsvoort, De laatste dagen voor de bevrijding van Boxtel. Een persoonlijke memorie. Uitgegeven door de familie Van Amelsvoort. ISBN 90-806070-4-4.
24 april 2003