'Karakteristieke sfeer boerderij is bewaard gebleven'
Zo'n vijftig jaar geleden kreeg de boerderij aan de Savendonksestraat 6 in Boxtel een nieuwe bewoner. De vader van pluimveehouder en voorzitter van de ZLTO Boxtel/Liempde Theo Timmermans nam er zijn intrek en startte er een gemengd boerenbedrijf. Destijds was het interieur van de boerderij aan de Savendonksestraat nog voorzien van onder meer een schouw, bedstee en opkamer. Die elementen zijn nu verdwenen, maar Theo Timmermans heeft er met enkele verbouwingen voor gezorgd dat de karakteristieke sfeer van de boerderij bewaard is gebleven.
Het moment voor een interview over de boerderij van Theo Timmermans lijkt slecht getimed, want de pluimveehouder uit Boxtel heeft wel andere dingen aan zijn hoofd. De vogelpestcrisis houdt hem al enige de tijd in de greep en het vooruitzicht dat het virus ook op zijn bedrijf met 17.500 legkippen zou kunnen toeslaan, bezorgt hem bijna hartkloppingen, zo liet hij vorige week weten in Brabants Centrum.
,,Ik moet er niet denken dat de vogelpest in dit gebied opduikt. Stel dat het hier zou gebeuren, dan moet het bedrijf geruimd worden en kan het minstens een half jaar duren voordat ik weer nieuwe kippen heb. Al die tijd zijn de stallen dan leeg en heb ik geen inkomsten. Bovendien ben ik vorig jaar november pas overgestapt van vleeskuikens op legkippen", aldus Timmermans. Het zou een ramp zijn als zo kort daarna hier een uitbraak zou plaatsvinden. Als de vogelpest snel voorbij is, zie ik de toekomst van het bedrijf zonnig tegemoet want tot nu toe gaat het uitstekend. Maar voorlopig moeten we afwachten hoe de crisis zich ontwikkelt."
GESCHIEDENIS
Praten over de geschiedenis, heden en toekomst van zijn boerderij is een welkome afwisseling voor Timmermans, zo blijkt. Het vormt een afleiding voor alle spanningen die gepaard gaan met de dreiging van vogelpest. Sinds ongeveer vijftig jaar is de boerderij aan de Savendonksestraat in handen van de familie Timmermans. Theo's vader had er jarenlang een gemengd bedrijf met onder meer kippen, vleeskuikens, vleesvarkens en melkkoeien.,,Rond 1965 heeft mijn vader een vleeskuikenstal gebouwd, een gigantische investering in die tijd. In 1970 kwam er een tweede vleeskuikenstal bij waar zo’n 15.000 kuikens in konden verblijven. In 1972 werd het bedrijf verder uitgebreid met een vleesvarkensstal voor zo’n driehonderd varkens. Elf jaar later, in 1983, hebben we een van de vleeskuikenstallen omgebouwd tot een zogeheten ligboxenstal voor zo’n tachtig stuks vee. Tot die tijd deed het middelste gedeelte van de boerderij dienst als stal.”
Timmermans wijst naar de oude foto van de boerderij aan de Savendonksestraat. Wanneer de prent is genomen weet hij niet exact, maar hij schat dat het zeker vijftig jaar geleden is. ,,Het is in ieder geval voor de tijd dat er verbouwingen zijn gepleegd. De boerderij ziet er nu heel anders uit. Het middelste gedeelte bestond destijds uit een houten gedeelte, waar wat paarden en varkens in de stal liepen. Daar hebben we later een betonnen bak, zeg maar een stenen stal van gemaakt waar een groepsstal voor koeien is ingericht”, aldus Timmermans.
,,Toen de koeien in de jaren tachtig naar de ligboxenstal gingen, hebben we het stalgedeelte van de boerderij omgebouwd tot woongedeelte. Mijn vrouw en ik zijn daar gaan wonen nadat we getrouwd waren terwijl mijn vader en moeder in het oude woongedeelte leefden. Toen we kinderen kregen zijn wij in het oude woongedeelte gaan wonen en mijn ouders in de voormalige stal. Mijn vader en moeder zijn inmiddels overleden. Na de dood van mijn moeder in 1998 is mijn schoonmoeder, die alleenstaand was in Esch, in het stalgedeelte gaan wonen.”
ZITHOEK
Ook elders in de boerderij is een aantal verbouwingen gepleegd. In de ruimte die nu is ingericht als een soort zithoek met comfortabele stoelen, stonden vroeger onder meer een schouw en een bedstee. Elders in het oude woongedeelte was een opkamer. ,,Als je goed kijkt op de foto zie je aan de linkerzijde van de boerderij een klein raampje. Daar was de opkamer, die later uit de boerderij verdwenen is. In de ruimte waar de bedstee stond zat in de muur een gat, waardoor men ’s nachts in de stal kon kijken of alles in orde was met de dieren”, lacht Timmermans.,,In de loop der jaren heb ik nog wat verbouwingen gepleegd en groot onderhoud verricht. Zo is de kap van de woning geisoleerd, hebben we nieuwe kozijnen geplaatst en nieuwe ramen bevestigd. Ook aan de keuken is het nodige veranderd in de loop der jaren met als doel om de karakteristieke sfeer van de boerderij zoals die vroeger was terug te brengen. Dat zie je niet alleen aan de inrichting van de keuken, maar ook aan de ramen. In de jaren zeventig was het 'in de mode' om hele grote ramen te hebben, zodat veel licht het huis kon binnendringen, maar we hebben daar oude vertrouwde zesruiters van gemaakt.”
LEGKIPPEN
Niet alleen in de boerderij, maar ook elders op het boerenbedrijf aan de Savendonksestraat zijn in de loop de jaren verbouwingen gepleegd. Toen zijn vader in 1995 overleed nam Timmermans, die sinds 1984 met hem in een maatschap zat, het bedrijf over. Vorig jaar deed de Liempdenaar zijn vleeskuikens van de hand om over te stappen op legkippen. De pluimveehouder kan nu beschikken over verschillende ruimten die elk een eigen functie hebben.,,Zo doet een oude vleeskuikenstal dienst als opslagruimte voor materialen en gereedschap terwijl een andere stal wordt gebruikt om kippenmest op te slaan. Verder beschikken we over een ligboxenstal voor zo’n vijftig melkkoeien en een jongveestal die in 1998 werd opgetrokken. Vorig jaar, toen we zijn overgeschakeld van vleeskuikens op legkippen, verrees een gloednieuwe kippenstal waar nu zo’n 17.500 legkippen verblijven.”
De kippen arriveren op het bedrijf van Timmermans als ze ongeveer zestien tot zeventien weken oud zijn, een paar weken voordat ze eieren gaan leggen. Timmermans: ,,Zo kunnen ze wennen aan de stal en leren om te vliegen en te springen en de eieren in de daarvoor bestemde legpunten te leggen. De eieren gaan via een lopende band naar een andere ruimte, waar ze door ons ingepakt worden in dozen. Die worden vervolgens op pallets geplaatst, die normaal gesproken twee keer in de week met een vrachtwagen opgehaald worden.”
DREIGING
De duizenden legkippen van de Boxtelse pluimveehouder zitten vanwege de dreiging van vogelpest al weken uit voorzorg 'opgehokt' in de nieuwe kippenstal. Timmermans is de enige die in de stal komt, zelfs de dierenarts en zijn vrouw en kinderen mogen daar niet komen. ,,Je kunt niet voorzichtig genoeg zijn", zegt Timmermans.,,In de stal hebben de dieren genoeg ruimte, maar ik merk aan ze dat ze graag weer naar buiten zouden gaan. Maar voorlopig is dat niet mogelijk. Er is overigens toch een discussie gaande naar aanleiding van de vogelpest of pluimveehouders hun kippen wel of niet buiten moeten laten. De vogelpest is begonnen op een bedrijf waar de dieren buiten liepen, maar het is nooit aangetoond dat het daarmee te maken had. Aan de andere kant wordt gezegd dat het goed is voor de gezondheid van de dieren als ze vaak buiten komen. Ach, het is een discussie die na de vogelpestcrisis nog wel even zal aanhouden."
De crisis raakt alle pluimveehouders in het land, dus ook Timmermans wiens zogeheten 'vrije uitloop-eieren' niet in Nederland verkocht worden, maar bedoeld zijn voor de Belgische markt. Waar de eieren van de legkippen normaal gesproken twee keer per week opgehaald worden om vervoerd te worden naar een Belgisch pakstation, ligt het gemiddelde nu op een keer per week. Tot grote opluchting van Timmermans werd vorige week het landelijk vervoersverbod van pluimvee, eieren en mest versoepeld, waardoor zijn eieren eind vorige week weer opgehaald konden worden.
,,Als het verbod nog een week langer geduurd had, was ik in de problemen gekomen met de opslagcapaciteit. De pallets met eieren stapelden zich op door het verbod. Op een gegeven moment stonden er hier zo'n 120.000 eieren te wachten op vervoer. Nu is dat probleem gelukkig opgelost. Het zijn spannende tijden en niemand weet wanneer de vogelpest voorbij is. Het enige wat we kunnen doen is alle denkbare voorzorgsmaatregelen nemen, risico’s uitsluiten en hopen dat het virus snel overwaait."
17 april 2003