GEERT-JAN PUTMANS 'LAATSTE' LIEMPDSE PRIESTER

'Geloofsgemeenschap moet aanstekelijk zijn'

,,Het vierhonderdjarig bestaan vieren is heel bijzonder. Het is een fijn gevoel om een kleine schakel te kunnen zijn in deze parochie. Ik ben ervan overtuigd dat er zo vierhonderd jaar bijkomt." Geert-Jan Putmans (30) zal het vierde eeuwfeest van de Liempdse parochie Sint-Jans Onthoofding op afstand volgen. Vorige week vertrok de in Liempde geboren en getogen priester na een kort verblijf in zijn geboortedorp terug naar Rome, de stad waar hij sinds 1999 woont en studeert. Een interview.

Putmans noemt het een voorrecht om in 'de eeuwige stad' Rome te mogen wonen. Rome spreekt nog steeds tot de verbeelding. ,,Ik woon hier in de bakermat van de cultuur waar werkelijk uit alle tijden iets is overgeleverd. De stad is doordrenkt van de aanwezigheid van de kerk, met verwijzingen naar glorietijden en tijden waarin de kerk een mindere periode doormaakte. Op elke hoek van de straat staat wel een kerk waar een martelaar ligt begraven."

Het is juist in Rome dat Putmans ziet dat de rooms-katholieke kerk nog steeds springlevend is. Dat hij in de nabijheid is van paus Johannes Paulus II doet hem goed. ,,Deze paus is mijn grote voorbeeld", zegt de oud-Liempdenaar. ,,De manier waarop hij hemel en aarde heeft bewogen om de oorlog in Irak tegen te houden vind ik indrukwekkend. De paus lijkt sterker dan de laatste jaren, hij zit weer kaarsrecht in zijn stoel, zijn stem is krachtiger dan ooit."

HERINNERING
Met genoegen denkt Putmans terug aan de meidagen van 1997, toen hij in de Bossche Sint-Janskathedraal priester werd gewijd en hij in 'zijn' parochiekerk Sint-Jans Onthoofding in Liempde de eerste mis mocht opdragen. Liempde liep uit voor de laatste neomist, in Brabants Centrum werd een vergelijking gemaakt met het rijke roomse leven. ,,Het rijke roomse leven heb ik niet gekend, maar ik kan me voorstellen dat er bij mensen een herinnering aan die periode kwam bovendrijven", blikt Putmans terug.

,,Ik heb de dag waarop ik mijn eerste mis deed als heel bijzonder ervaren. Met de hele familie gingen we te voet van de Kapelstraat naar de kerk. Het was de weg waarover ik altijd naar school liep, de weg die ik liep als ik naar de kerk ging. Onderweg dacht ik terug aan die dagen, maar ook aan het huldebetoon. 'Waaraan heb ik het toch verdiend", schoot er door me heen. Ik realiseerde me dat de mensen hun vreugde wilden uitdrukken omdat iemand uit hun midden priester was geworden."

Putmans vertelt dat hij die dagen het liefst alleen zou zijn geweest. ,,Ik hoef niet zo nodig in de belangstelling te staan", zegt hij bescheiden. ,,Op zo'n dag wil je bidden, God danken. Maar tijdens de receptie merk je dat je je dankbaarheid ook kunt overdragen. De receptie heeft me helpen begrijpen wat er die dag precies gebeurde." Putmans woonde in 1997 al niet meer in Liempde. Hij maakte toen al twee jaar deel uit van de parochie Maria Geboorte aan de Berg en Dalseweg in Nijmegen.

Na de basisschool volgde Putmans vervolgonderwijs aan gymnasium Beekvliet in Sint-Michielsgestel. Daarna maakte hij, na advies van pastoor Jan van Adrichem, welbewust de overstap naar het Sint-Jans Centrum, het seminarie dat door bisschop Ter Schure met succes was gesticht om het dreigende tekort aan priesterstudenten op te vangen. ,,Ik heb lang geaarzeld of ik de stap zou moeten zetten. Ik heb me heus afgevraagd of ik niet de laatste zou zijn die het licht zou moeten uitdoen", blikt Putmans terug.

GODS LIEFDE
Als tiener woonde hij een weekend bij van de Gemeenschap Emmanuel, een in de jaren zeventig in Parijs opgerichte kerkelijke beweging die - net als veel andere bewegingen - voortkwam uit de ontwikkelingen die na het Tweede Vaticaanse Concilie op gang waren gekomen. Putmans: ,,Tijdens dat weekend heb ik voor het eerst Gods liefde ervaren. De zomer erop, in 1989, ben ik naar de Wereldjongerendagen gegaan in Santiago de Compostella waar 350.000 jongeren op afkwamen. Dat heeft mijn ogen geopend. In dacht: 'Dit is een kerk die springlevend is, ik stort mijn leven helemaal niet in een bodemloze put'."

Al tijdens zijn studie aan het Sint-Jans Centrum kwam Putmans in aanraking met de parochie Maria Geboorte in Nijmegen, waar hij in 1995 terechtkwam. ,,Ik heb er een jaar lang als leek meegedraaid. In 1996 ben ik tot diaken gewijd, in mei 1997 volgde de priesterwijding", vertelt hij. In Nijmegen hield de oud-Liempdenaar zich veelal bezig met jongeren. Hij zag een kleine parochie waar diensten niet meer dan vijftig mensen trokken groeien naar een 'levende warme gemeenschap' die vandaag de dag wekelijks twee tot driehonderd kerkgangers trekt. ,,Ik heb in Nijmegen mooie dingen zien gebeuren."

Het was bisschop Hurkmans die Putmans benaderde om voor het licentiaat te kiezen. Hij legt uit dat dit een doctoraalstudie theologie is die tevens de bevoegdheid geeft om te doceren aan kerkelijke universiteiten en opleidingsinstituten. Door na deze studie ook voor het doctoraat te gaan, koos Putmans ervoor om een tijd als wetenschapper te werken. ,,Mijn hart ligt echter ook bij mensen, dus ik heb aangegeven dat ik zowel tijdens het begin als het einde van mijn studie onder de mensen wil zijn."

Die overweging wordt ingegeven door het onderzoek dat Putmans doet. Hij verdiept zich aan het Johannes Paulus II Instituut voor Studies over Huwelijk en Gezin in vraagstukken rond huwelijk, gezinsleven en seksualiteit. Daarbij worden vraagstukken uit de theologie, filosofie en menswetenschappen betrokken. ,,Ik heb een groot verlangen om de boodschap van huwelijk en gezin bij de mensen te brengen", zegt Putmans. Hij vertelt dat paus Johannes Paulus II aan de wieg heeft gestaan van het instituut.

Putmans woont en leeft in de 'Emmanuel School of Mission' in Rome, die jaarlijks zo'n twintig jongeren vormt. De jongeren gaan ook op pad met een missie en Putmans wil daar graag aan meewerken. ,,Dankzij die jongeren krijg ik telkens opnieuw input en ben ik onder de mensen. Bij de materie die ik bestudeer is dat van levensbelang."

VERWONDING
Volgens Putmans heeft de huidige paus als geen ander begrepen dat de missie van de kerk in het derde millennium helemaal afhangt van gezinnen. Het gezin is in zijn ogen de plek waar mensen opgroeien en ontdekken wie God is en wat liefde betekent. ,,Het feit dat zoveel huwelijken stranden betekent dat het begrip 'trouwe liefde' geweld wordt aangedaan en dat er sprake is van heel veel verwondingen." Putmans legt uit dat het gezin in de ogen van de paus de kleinste cel van de beschaving van de liefde moet zijn. ,,Ik hoop mijn leven hieraan te kunnen wijden", zegt de oud-Liempdenaar, die zijn studie in de zomer van 2004 hoopt af te ronden.

Vooruitkijkend naar het vierde eeuwfeest van de parochie Sint-Jans Onthoofding zegt Putmans dat Nederland af moet van het denken in getallen. Ook als het gaat om zaken als kerkbezoek of ontkerkelijking wordt in zijn ogen veel te veel naar cijfers gekeken. ,,Bij de wekelijkse diensten mag het dan soms rustig zijn, bij dopen, huwelijken en uitvaarten zit de kerk vol. Natuurlijk komen mensen om familie, vrienden of bekenden te steunen, maar ik denk dat er meer is. Het is de taak van de geloofsgemeenschap om samen met de priester aanstekelijk te zijn en wat suddert te laten ontwaken. Natuurlijk zul je de kerk niet in korte tijd vullen, maar op termijn denk ik dat je de mensen de weg naar de kerk kunt terug laten vinden. Er is een enorm potentieel en ik denk wel eens dat de kerk zich daar te weinig van bewust is."




17 april 2003

Terug