MARINUS VAN BAAST 'TOTAAL VERRAST'

Pauselijke onderscheiding voor
jarige kerkbestuurder

Marinus van Baast uit Esch zal zijn 69ste verjaardag op donderdag 27 februari 2003 niet licht vergeten. De voormalige vice-voorzitter van het Essche parochiebestuur ontving vorige week een wel heel bijzonder cadeau uit handen van deken Richard Niessen, namelijk de pauselijke onderscheiding 'Pro Ecclesia et Pontifice'; een blijk van waardering vanuit het Vaticaan in Rome, onder meer voor de jarenlange inzet van Van Baast voor de Essche kerkgemeenschap. Hij was onder meer nauw betrokken bij de realisatie van de Maria-gedachteniskapel in de uit 1577 daterende kerktoren van Esch en daarnaast jarenlang voorganger bij de vieringen rond de avondwake en lid van de werkgroep avondwake.

Van Baast was behoorlijk verrast toen donderdagavond naast familieleden en het parochiebestuur ook deken Richard Niessen en enkele persvertegenwoordigers zich verzamelden bij zijn woning aan de Hulsberg. ,,Vanwege mijn verjaardag was de familie in de middaguren al langs geweest. Ze gingen wel wat vroeger weg dan normaal", kijkt Van Baast terug.

,,Toen ik ze 's avonds weer voor de deur zag staan, keek ik wel even vreemd op; zeker toen ook leden van het parochiebestuur op de stoep stonden. Eerst dacht ik: 'wat leuk dat de bestuursleden hun voormalige collega komen feliciteren met zijn verjaardag', maar toen ik deken Niessen zag en de mensen van de pers begreep ik dat er iets bijzonders aan de hand was. Mijn vrouw Coby zat in het complot en wist precies wat er ging gebeuren."

VERRASSING
Voor Van Baast betekende de onderscheiding een grote verrassing. ,,Zoiets verwacht je natuurlijk niet. Ik heb me al die jaren echt niet ingespannen met in mijn achterhoofd dat ik ooit zo'n onderscheiding zou kunnen krijgen. Daar denk je niet aan. Ik heb altijd gewoon mijn werk voor de kerkgemeenschap, maar ook als vrijwilliger voor onder meer de Zonnebloem, zo goed mogelijk proberen te doen. Hoewel er af en toe best veel tijd en energie in ging zitten, heb ik er altijd veel plezier in gehad om als parochiebestuurder actief te zijn. Ik zie de onderscheiding als een blijk van waardering. Heel leuk zijn alle telefoontjes en kaarten die ik heb mogen ontvangen van mensen die mij feliciteerden met de onderscheiding", aldus Van Baast, die acht jaar lang, van 1994 tot 2002, vice-voorzitter geweest is van het parochiebestuur in Esch.

,,In die tijd heb ik zowel goede als slechte tijden meegemaakt. Toen pastoor Norbert Smulders stopte en het 'pastoorloze' tijdperk inging en de pastorie leeg kwam te staan, kregen we als bestuur te maken met problemen die opgelost moesten worden. Toen kwam er veel op mijn schouders terecht. Deken Niessen stelde vorige week tijdens zijn toespraak dat ik toen niet weggevlucht ben voor de problemen die er waren, maar hard gewerkt heb om oplossingen te zoeken. Maar ik wil niet te veel over de problemen van toen uitwijden, nu loopt alles immers weer goed: de diensten in Esch worden afwisselend voorgegaan door de pastores Niessen en Peter Luijckx, die steun krijgen van diaken Peter Broeders."

HOOGTEPUNT
Een van de hoogtepunten van Van Baast in de achtjarige periode als vice-voorzitter van de Willibrordusparochie was de inrichting van de kerktoren in Esch als Maria-gedachteniskapel. De kapel werd in de zomer van 2001 aangekleed met een viertal historische Essche grafzerken, die bij toeval werden aangetroffen bij Kasteel Heeswijk. De verdwijning van het mortuarium bij het vroegere bejaardenhuis Sint-Jozef vormde de directe aanleiding om in de kerktoren een kapel in te richten. Sinds de sloop van het oude Sint-Jozef beschikte Esch niet meer over een plaats waar inwoners in alle rust afscheid konden nemen van een overleden familielid.

Van Baast: ,,De kerktoren was daarvoor alleen in gebruik als berging en opslagruimte voor onder meer de kerststal. Wij vonden dat een rijksmonument uit 1577 een openbare functie verdiende en daarom is het fijn dat de mensen nu ergens terecht kunnen waar ze de doden kunnen herdenken. De Esschenaren kunnen nu altijd eventjes binnenlopen in de kapel; zo'n ruimte misten we voorheen in het dorp. Daarnaast wordt de kapel gebruikt bij avondmissen. De mogelijkheid bestaat dat een overledene in de Mariakapel wordt opgebaard tijdens de avondwake op de dag voor de begrafenis. Ik heb zelf veel vieringen rond de avondwake als voorganger geleid. Dat betekende onder meer dat ik met de familieleden doornam hoe de vieringen ingevuld zou worden qua teksten en muzikale fragmenten."

AVONDWAKE
Dat Van Baast, die voordat hij zich twaalf jaar geleden in Esch vestigde in Vught woonde en werkte, zich intensief ging bemoeien met de avondwake was niet zo vreemd. In zijn functie als hoofd van het verzorgingshuis Huize Mariënhof in Vught had hij veel ervaring opgedaan met de materie. ,,In Huize Mariënhof heb ik het initiatief genomen om voor een ruimte zorgen waar de bewoners afscheid konden nemen van de overledenen", zegt Van Baast.

,,Daar waren eerst geen faciliteiten die dat mogelijk maakten terwijl daar wel behoefte aan was. Bij de parochie Vught-Zuid heb ik me ook beziggehouden met de avondwake. Dat werk heb ik in Esch voortgezet nadat ik negen jaar geleden met de vut ging. Toen werd ik benaderd door de parochievergadering met de vraag of ik interesse had om vice-voorzitter van het parochiebestuur te worden. Daar ben ik toen op ingegaan en ik heb er nooit spijt van gehad."

ONTKERKELIJKING
Nu de 'ontkerkelijking' in Nederland in volle gang is, steeds minder mensen naar de kerk gaan en veel parochies fuseren, vraagt Van Baast zich wel eens af hoeveel kerken er over tien jaar over zijn. ,,De Sint-Willibrordus-parochie heeft nog voldoende bestaansrecht om nog jaren zelfstandig te blijven voortbestaan", stelt hij. ,,Al denk ik wel dat de parochie op termijn ook zal verdwijnen. Als vice-voorzitter van het parochiebestuur heb in na de herindeling, toen Esch opging in de gemeente Haaren, gesprekken gevoerd met kerkbestuurders van andere kernen in Haaren over een samenwerking tussen de parochies, maar daar is vooralsnog niet veel van terechtgekomen. Ik verwacht niet dat er op korte termijn iets zal veranderen aan de huidige situatie van de parochie in Esch."

Waar Van Baast denkt dat de kerk in Esch ooit zal verdwijnen of zal fuseren met andere parochies, denkt hij dat de Maria-gedachteniskapel nog tot in lengte van jaren in Esch zal blijven voortbestaan. ,,Waarom? Omdat mensen altijd behoefte zullen hebben aan een plek waar ze even binnen kunnen lopen om te bidden en de doden te herdenken."

Hoewel hij vorig jaar afscheid nam als parochiebestuurder in Esch verricht Van Baast nog steeds hand- en spandiensten voor de Essche kerkgemeenschap. Verder houdt hij zich bezig met hobby's als tuinieren en fietsen. ,,Goochelen is een andere hobby van mij. Ik treed ook op in verpleeghuizen en zorgcentra met een show van zo'n anderhalf uur. Heerlijk om te doen en zolang de mensen het ook leuk vinden, wil ik blijven optreden."




6 maart 2003

Terug