’Provinciale politici bereiken burgers niet’
Congres in Zwolle. Jeugdparlement in Tilburg. Abortuskliniek in Eindhoven. Debat in Deurne. Voetbal kijken op de Willem II-tribune en geen enkele goal missen. Marusjka Lestrade (47) is op verkiezingscampagne. De Boxtelse lijsttrekker van D66 maakt zich op voor de verkiezingen voor provinciale staten die op dinsdag 11 maart worden gehouden. ,,Ik schroom niet om af en toe mijn bitcherige kwaliteiten naar boven te halen.”
De hectiek van de provinciale verkiezingscampagne bepaalt de agenda van Lestrade al vele weken. En de komende twee weken is de agenda ook van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat gevuld. Ze heeft eigenlijk niet eens tijd om haar openhartige internetdagboek op de verkiezingssite van de provincie Noord-Brabant bij te werken. In ’Lief dagboek’ hield Lestrade tot 16 februari haar belevenissen bij.
Zes woordjes, opgetekend op 16 februari, geven aan hoe druk de D66-lijsttrekker het heeft: ’bellen, bellen, bellen, mailen, mailen, mailen’. ,,Tja, ik kom er even niet aan toe”, lacht Lestrade verontschuldigend. ,,Ik vind het wel jammer omdat het bijhouden van een dagboek iedere dag een rustmoment is. Het biedt de gelegenheid om even op adem te komen, het is een moment van reflectie.”
ZETELBEHOUD
Vier jaar lang was Lestrade namens D66 raadslid in de gemeenteraad van Boxtel. Na de verkiezingen van maart 2002 keerde ze niet terug omdat de Boxtelse afdeling onvoldoende kandidaten beschikbaar had die Lestrade in een nieuwe zittingsperiode zouden kunnen bijstaan. Bovendien beschikte de partij niet over een geschikte opvolger. ,,De provinciale politiek heeft me altijd getrokken en ik heb er in het verleden al rekening mee gehouden dat ik tijdens een eventuele nieuwe zittingsperiode in de gemeenteraad vroegtijdig zou moeten afhaken om naar de provincie te gaan.”Doorgaan als eenmansfractie in de Boxtelse raad zag Lestrade niet zitten. ,,Als eenling ben je vijf avonden in de week met politiek bezig. Als raadslid moet je alles zelf doen. Wil je je werk goed doen, dan is het een zeer tijdrovende klus. Bij de provincie ligt dat anders omdat je een fractiesecretariaat hebt en zaken beter geregeld zijn. Dat scheelt, zelfs als je een kleine fractie hebt zoals D66.” De statenfractie van D66 telt momenteel vier leden. Lestrade hoopt na 11 maart tenminste vier zetels te behouden.
Ze kijkt terug op een bewogen jaar waarin ze, kort na haar vertrek als raadslid, werd aangesteld als coördinator brede school bij de gemeente Boxtel. Een fulltime job, die geheel volgens afspraak na de jaarwisseling werd teruggebracht naar 28 uur. Lestrade laat doorschemeren dat haar is gevraagd op die betrekking te solliciteren. ,,De brede school is helemaal mijn onderwerp.”
Omdat ze haar werk als directeur van het innovatiebedrijf City Mobility International tijdelijk uitbesteed heeft aan een compagnon, had Lestrade ruimte om naast haar werk ook politiek actief te zijn. Toen D66 haar benaderde voor de kandidatenlijst voor provinciale staten zegde ze ja. ,,Toen duidelijk werd dat drie van de vier huidige statenleden stoppen en Aart-Jan Gorter geen lijsttrekker wilde worden, heeft de partij mij gevraagd om me kandidaat te stellen. Daar heb ik wel een paar nachtjes over moeten slapen.”
Lestrade stelde zich verkiesbaar en werd na een democratisch besluitvormingsproces gekozen. Ze hield de partijleiding voor ogen dat ze maximaal twintig uur per week voor het lijsttrekkerschap beschikbaar is. ,,Daarin kon men zich vinden”, vertelt de Boxtelse.
Ze heeft niet overwogen een hernieuwde kennismaking met de politiek vier jaar uit te stellen. ,,Ik denk dat het met loyaliteit te maken heeft”, zegt ze. ,,Begrijp me goed, ik heb de politiek niet nodig om gelukkig te worden, maar D66 is de partij waar ik thuishoor. Bovendien vind ik het leuk om voor de provincie actief te zijn. Dat ik met Aloysia Jetten van Leefbaar Brabant/BOF de enige vrouwelijke lijsttrekker ben, speelt ook een rol.”
SPEERPUNTEN
D66 heeft tijdens de verkiezingscampagne een aantal speerpunten vastgesteld. Drie hot items zijn volgens Lestrade openbaar vervoer, natuur en jeugd. Vooral openbaar vervoer heeft haar aandacht. ,,We zetten hoog in op de komst van het Brabantspoor en willen personenvervoer boven goederenvervoer plaatsen. Het openbaar vervoer moet meer naar de klant gaan kijken en vervoer op maat bieden.” D66 wil geen extra ruimte reserveren voor de aanleg van nieuwe wegen. ,,Alleen als het echt niet anders kan mogen er nieuwe wegen komen. Besef dat de meeste verkeersbewegingen ook op snelwegen gemaakt worden door mensen die kleine stukjes rijden. Dat probleem kan toch ook anders aangepakt worden.”In het partijprogramma van D66 is bewust de term natuur opgenomen. Lestrade: ,,Het begrip duurzaamheid wordt te pas en te onpas gebruikt en zegt de mensen zo weinig. D66 wil ons land zo goed mogelijk doorgeven aan de volgende generatie. Dat kan alleen als je geen roofbouw pleegt en niet overal asfalt neerlegt. Ik ben blij dat de provincie in het streekplan een goede invalshoek voor de natuur heeft aangewezen. Dat de VVD nu via Gerrit Zalm en Onno Hoes knabbelen aan hetgeen Pieter van Geel heeft bereikt en toch weer kiezen voor asfalt en bedrijventerreinen is een slechte zaak.”
Tijdens de campagne hamert Lestrade onophoudelijk op die punten. Haar agenda staat vol met afspraken voor lezingen, debatten, discussies en werkbezoeken. De vraag werpt zich op of Lestrade en al die andere kandidaat-statenleden daarmee de burgers van Noord-Brabant bereiken. De Boxtelse schudt het hoofd: ,,Nee! Het blijkt nog steeds lastig om concrete dingen voor het voetlicht te brengen als het om de provincie gaat. Praten over het streekplan vindt men al gauw te technisch. Als D66 willen we daar wel iets aan doen door vergaderingen op locatie te houden en hoorzittingen te organiseren. Zo kom je als partij dichter bij de burger.”
Lestrade realiseert zich dat het ook dan niet zal meevallen om burgers voor de provinciale politiek te interesseren. ,,Mijn gezin is wat dat betreft een goed referentiekader. Toen mijn dochter laatst thuiskwam en op televisie het verkiezingsdebat zag waaraan ik deelnam, zei ze onomwonden dat er toch niemand op dat geraaskal zit te wachten.”
LOEIEN
Over ruim anderhalve week mag Noord-Brabant naar de stembus. De stemwijzer voorspelt voor D66 een goede uitslag. De partij scoorde deze week het beste en kon rekenen op liefst 19 procent van de stemmen in Noord-Brabant. Dat geeft ook Lestrade moed. ,,Bij de Tweede Kamerverkiezingen in januari hebben we één zetel verloren. Dat viel op zich nog mee gezien het feit dat veel mensen strategisch gestemd hebben om een CDA-PvdA meerderheid te krijgen. Strategisch stemmen is nu veel minder aan de orde, dus ik heb goede hoop dat we onze vier zetels kunnen behouden.”Tijdens de komende debatten zal Lestrade daarom alles uit de kast halen, zo voorspelt ze. Een stevige aanval op andere politici zal ze niet uit de weg gaan, zeker wanneer de aanval wordt geopend omdat ze vrouw is. ,,Ik denk dat het een samenspel van factoren is, maar ik merk dat als je vrouw bent én ook nog eens lijsttrekker van een kleine partij, je kunt rekenen op zwaar geschut. Ik merk dat ik vaker moet loeien om er echt bovenuit te komen. De denigrerende manier waarop VVD-gedeputeerde Van Vugt me laatst aanviel beviel me helemaal niet. Ik heb dan ook al mijn bitcherige kwaliteiten naar boven gehaald om hem aan te pakken.”
27 februari 2003