’Tandje erbij zetten voor toekomst Selissenwal’

In de zomer valt het startschot voor de herinrichting van het centrum van de Selissenwal. Drie van de vier architecten die de ’revitalisering’ van de Boxtelse wijk vormgeven hebben niet alleen een Boxtelse achtergrond, maar hebben ook nog eens stevige wortels in de Selissenwal. Een gesprek met de architecten Hans van Stekelenburg (44), Paul Strik (58) en Hans Tonino (64) over het Selissengevoel.

De maquette voor het centrumgebied is klaar. Maar een week na de presentatie van de verschillende bouwplannen op en rond het huidige Maria Reginaplein sleutelen de architecten Van Stekelenburg, Strik en Tonino nog dagelijks aan hun ontwerpen. Zelfs tijdens het interview worden maquettes en ontwerpen te voorschijn gehaald, filosofeert Tonino over veranderde zichtlijnen, bouwt Strik extra verdiepingen met suikerklontjes en tekent Van Stekelenburg een uitkijkbalkon op Magere Josje.

De architecten delen ook een grote zorg. Ze betreuren het dat in de huidige plannen nog geen gebouw voor de brede school is opgenomen. Want niet hun ontwerpen voor winkels, woningen en appartementen vormen straks het centrum van de Selissenwal, maar de brede school, het gebouw dat alle wijkfuncties moet gaan verenigen. ,,Onze ontwerpen zijn helemaal afgestemd op dat gebouw dat centraal komt te liggen”, zegt Strik. ,,Alle zichtlijnen zijn afgestemd op dat gebouw. Dan is het doodzonde dat je nu moet constateren dat de brede school er nog niet komt.”

Van Stekelenburg knikt instemmend: ,,Het hoogtepunt wordt uitgesteld.” Ook Tonino betreurt de gang van zaken. ,,Onze ontwerpen zijn zo gemaakt, dat mensen op allerlei manieren richting het centraal gelegen park gebracht worden waar een interessant gebouw moet verrijzen, waarin onder meer de school en het gemeenschapshuis zijn ondergebracht. Het proces is misgelopen omdat niet eerst over een programma van eisen is gepraat.”

De drie Boxtelse architecten betreuren dat het gerenommeerde architectenbureau dat Boxtel in de arm had genomen voor het ontwerp van de brede school tijdens alle commotie is ’geslachtofferd’. Van Stekelenburg kent het bureau goed. ,,Marx & Steketee Architecten behoort tot de beste bureaus in Nederland. Als dat bureau het niet kan, kan niemand het.” Tonino ondersteunt hem. ,,Jeu de boulen op het dak van de brede school omdat je een ruimtegebrek hebt, was een geniaal idee dat nooit een serieuze kans heeft gekregen.”

WIEG

Strik en Van Stekelenburg zijn geboren en getogen in de wijk. Strik woonde met zijn ouders in een door zijn vader ontworpen woning aan de Parkweg, die thans bewoond wordt door paters. Vader Strik droeg bij aan het karakter van Selissen door een ontwerp te maken voor de Maria Reginakerk met kerktoren Magere Josje en pastorie en de winkelgalerij met bovenwoningen aan de Van Beekstraat. ,,Ik herinner me nog dat ik als klein jochie op het dak van de kerk stond toen dat dreigde in te zakken”, blikt Strik terug.

De wieg van Van Stekelenburg stond op het Maria Reginaplein. In de flat die nu nog overeind staat werd de Boxtelse architect geboren, in de opgang die het dichtst bij de Achterberghstraat lag. ,,Bijzonder is dat mijn compagnon Cleem Snijders in dezelfde opgang op de derde verdieping is geboren. We hebben samen gevoetbald op de veldjes tussen de flats.” Later verhuisde het gezin Van Stekelenburg naar de Frederik Jan Ottostraat, terwijl de familie Snijders naar de Van Randerodestraat vertrok. ,,We bleven bij elkaar in de buurt wonen”, lacht Van Stekelenburg.

Ook Strik en Van Stekelenburg hebben zo hun relaties omdat Van Stekelenburg in het begin van zijn carrière wel eens werkte voor Strik. ,,Ik kreeg destijds uitbetaald in de MEP-kantine”, lacht hij richting Strik. Opvallend is dat architect Piet Snijders, de vader van Cleem, vroeger werkte voor Striks vader. ,,Zo is het cirkeltje weer rond”, aldus Strik.

Architect Tonino woont nu zo’n dertig jaar met veel plezier op het Dommeldal. Hij bekent dat hij puur toevallig in Boxtel terecht is gekomen. ,,Boxtel leek me op het eerste gezicht een aardige gemeente en daarom ben ik er komen wonen. Dat is eigenlijk de enige reden. Het huis beviel me destijds heel goed en dat is nog steeds het geval.”

MOEDIG

Dat gebeurde wel toen de gemeente Boxtel en Woonstichting Sint-Joseph een studie van adviesbureau BRO van tafel veegden en kozen voor de vernieuwende aanpak van Landscape Architects 4 Sale (LA4Sale) uit Amsterdam. Uit een aanbod van tien architecten werd een keuze gemaakt, waarbij onder meer Strik en Van Stekelenburg werden uitgenodigd. Tonino werd iets later bij de plannen betrokken.

De architecten zijn unaniem in hun oordeel over de aanpak. ,,Heel moedig”, steekt Strik van wal. ,,Het is uniek dat er zoveel gesloopt wordt om dit mogelijk te maken. In het verleden is in alle plannen uitgegaan van het behoud van bestaande patronen, zoals wegen. Dat dit wordt losgelaten is gedurfd en leidt tot een bijzondere manier van werken.” Hij krijgt steun van Van Stekelenburg: ,,Je moet het idee maar voor durven te stellen om alles te slopen.”

Het drietal vertelt dat er tussen de acht en tien werkbijeenkomsten zijn geweest waarin ze elkaars werk hebben beoordeeld en – soms ook - bekritiseerd. ,,Het heeft geleid tot een goede afstemming in materiaal en vorm”, zegt Van Stekelenburg.

De aanpak schept beslist een onderlinge band. Strik meent dat de samenwerking heeft geleid tot een groot verantwoordelijkheidsgevoel voor ’het totaal’. ,,Het geeft mij een gevoel dat ik ervoor wil gaan. Doordat je elkaar vaak ziet, ben je voor elkaar een soort welstandscommissie. De aanpak was vernieuwend, de resultaten zijn ernaar.”

ALLOCHTONEN

De architecten kunnen zich nauwelijks vinden in de kritiek dat de meeste woningen niet bestemd zijn voor bewoners met een smalle beurs. In het plan is onder meer plaats voor sociale huurwoningen, die specifiek voor deze doelgroep bestemd zijn. De verwachting is dat ook oudere allochtonen hun intrek zullen nemen in deze woningen. Ze erkennen wel dat met de bouw van koopwoningen een groot deel van het project betaald moet worden. ,,De woonstichting sloopt huurhuizen om koophuizen te bouwen. Dat stond vroeger gelijk aan vloeken in de kerk”, aldus Van Stekelenburg. Strik: ,,Van de opbrengst van de koophuizen worden weer huurhuizen gefinancierd. Een soort Robin Hood-effect."

Als geen ander voorzag Van Stekelenburg als oud-wijkbewoner dat ’zijn’ Selissenwal aan een opknapbeurt toe was. Al in 1994 maakte hij met Cleem Snijders een voorstel dat aan de toenmalige bouwvereniging werd uitgereikt. In die plannen was onder meer ruimte voor een bejaardenhuis voor allochtone wijkbewoners en een nieuwe kerk. ,,Als je hier vandaan komt, ben je emotioneel betrokken”, vult Strik aan. ,,Dan is het logisch dat je er een tandje bijzet voor de Selissenwal.”

Terug