’Groote Waterloop voortaan aangeklede beek’
De eerste plannen voor de herinrichting van de Groote Waterloop dateren al van juli 1991. Toen voltooide Liempdenaar Karel Voets een afstudeerproject voor stichting Het Brabants Landschap waarin de aanpak van de beek in het Dommeldal werd bepleit. Twaalf jaar later zijn de ideeën van Voets in aangepaste vorm uitgewerkt en is de Groote Waterloop omgevormd van een kaarsrechte sloot tot een aangeklede beek.
De uitvoering van het project in het hart van natuurgebied Het Groene Woud was in handen van de Landinrichting Sint-Oedenrode. Dankzij de Landinrichting konden gronden langs de Groote Waterloop geruild worden en ontstond ruimte voor de aanleg van een ecologische verbindingszone tussen Veldersbos, Heerenbeek, Kuppenbunders, Scheeken en Dommeldal.
POTENTIE
Voets, momenteel als gebiedsmedewerker actief bij Het Brabants Landschap, wijst niet alleen naar de landinrichting. Ook de gemeente Boxtel heeft in zijn ogen nadrukkelijk bijgedragen aan de aanpak van de Groote Waterloop. ,,De gemeente heeft er flinke druk op gezet en zelf gronden ingezet om het project van de grond te tillen”, stelt de Liempdenaar.Voets is naast medewerker van Het Brabants Landschap interim-voorzitter van de Natuurwerkgroep Liempde en in die hoedanigheid bij het project betrokken. ,,De Groote Waterloop stroomt door een overgangsgebied tussen het Veldersbos en het Dommeldal. Het is een gebied met veel potentie en staat bekend om zijn voorjaarsbloeiers, zoals de sleutelbloem, de pinksterbloem en de bosanemoon.”
De Groote Waterloop is op tal van plaatsen onder handen genomen, zonder dat bijvoorbeeld op grote schaal meanders zijn aangelegd zoals in het stroomgebied van Beerze en Smalwater. Links en rechts zijn houtsingels geplaatst of zijn elzensingels aangelegd. Nabij de Broekdijk is een stuk land deels afgegraven en hebben de oevers van de beek een flauw talud gekregen.
Voets: ,,Wat ook van belang is, is dat de Groote Waterloop meer water kan herbergen. De beek is vroeger rechtgetrokken om water zo snel mogelijk af voeren. Nu moet de beek weer als waterbuffer fungeren en water langer vasthouden.” De Natuurgroep Liempde stond aan de wieg van het plan, dat verder is uitgewerkt door de Grontmij.
VIJF KILOMETER
De Groote Waterloop heeft een stroomgebied van circa drieduizend hectaren. De beek wordt gevoed door watergangen uit gebieden als het Veldersbos en de Kuppenbunders en stroompjes als de Berkenloop. De waterloop heeft slechts een lengte van vijf kilometer en mondt ten oosten van Liempde uit in de Dommel. Een topografische kaart uit 1895 toont aan dat de beek in die periode flink meanderde. In de jaren zestig en zeventig is de beek rechtgetrokken.De Groote Waterloop is ondanks zijn bescheiden omvang de enige natte verbindingsas tussen de Mortelen en het Veldersbos, de Scheeken en het Dommeldal. Al in 1994 stelde de Grontmij dat de beek van groot belang was voor de ecologische verbinding van natuurgebieden. Met de uitvoering van het project door de Landinrichting is de Groote Waterloop ondanks zijn bescheiden omvang omgevormd tot een ecologische verbindingszone van formaat.
Dat vindt ook Liempdenaar Voets: ,,Ik zie duidelijke winstpunten voor het ijsvogeltje dat hier veel gesignaleerd wordt. En wie keert ook de grote modderkruiper die hier vroeger veel voorkwam weer terug.”
13 februari 2003