Ombuiging moet Boxtel 1,1 miljoen opleveren
De gemeente Boxtel staat voor de opdracht om een bedrag van 540.000 euro te bezuinigen op de begroting. Deze ’ombuigingsoperatie’ vloeit voort uit een bestuursopdracht die de gemeenteraad aan het college van B. en W. heeft gegeven. Het college heeft deze week ’ter oriëntatie’ een voorstel op tafel gelegd waarover de gemeenteraad zich de komende maanden zal buigen. In totaal omvat het voorstel maatregelen die zo’n 1,1 miljoen euro opleveren. Een flinke verhoging van de belastingdruk voor de burger lijkt onontkoombaar.
Boxtel ontkomt niet aan ombuigingen, zoveel is volgens burgemeester Jan van Homelen wel duidelijk. Zonder kritisch te kijken naar de kosten en nieuwe beleidskeuzes te maken wacht Boxtel een aanzienlijke verhoging van de kosten. Kosten die uiteindelijk verhaald moeten worden op de burger. ,,We zijn aangekomen bij het uur U, het tijdstip waarop de gemeenteraad fundamentele keuzes moet maken”, vertelde Van Homelen tijdens de presentatie van een discussienotitie over de ombuigingsoperatie.
De notitie bevat een reeks voorstellen die de gemeente Boxtel aanzienlijke sommen geld zou kunnen opleveren. Maar het zijn maatregelen die ingrijpend zijn en niet klakkeloos genomen kunnen worden. De gemeenteraad zal niet over een nacht ijs gaan om bijvoorbeeld de bouw van een zaalvoorziening, de verplaatsing van voetbalclub ODC en de realisering van een jongerencentrum af te blazen. Toch zijn dit enkele van de van de vele opvallende voorstellen in de discussienotitie.
DEKKING
Het is de gemeenteraad zelf geweest die heeft bepaald dat 1 procent op de begroting ’omgebogen’ moet worden – het woord bezuinigen heeft volgens raad en college een andere betekenis en wordt bewust niet gebruikt. Een en ander betekent dat Boxtel op een totaalbedrag van 54 miljoen euro 540.000 euro moet ombuigen. Om ruimte te houden voor nieuw beleid, zoals de bouw van een zwembad of de verplaatsing van ODC, zijn extra middelen nodig. De discussienotitie van het college gaat daarom uit van een ombuiging van 1,1 miljoen euro. Van Homelen: ,,We moeten meer ombuigen dan 1 procent om ook nieuwe prioriteiten van voldoende dekking te voorzien.”De burgemeester benadrukt dat de ideeën die in de notitie staan geen concrete voorstellen zijn. Het zijn suggesties waarover juist de gemeenteraad zich moet buigen. ,,Als college reiken we een bandbreedte aan waarbinnen de zoektocht naar ombuigingsvoorstellen moet plaatsvinden. Nadat inwoners en commissieleden hun zegje hebben gedaan tijdens de vergadering van de commissie Bestuurlijke Zaken (woensdag 12 februari – red.), krijgen de fracties tien dagen de tijd om prioriteiten voor te dragen. Het college van B. en W. zal dan een afweging maken en met nieuwe, concrete voorstellen komen.”
Tijdens overleg tussen college en management in het gemeentehuis is een groot aantal maatregelen op papier gezet die een bijdrage zouden kunnen leveren aan de ombuigingsoperatie. Ook is vastgelegd op welke terreinen – in de ogen van het college – niet bezuinigd kan worden. Zo wordt ombuigen op gemeentepersoneel sterk ontraden: ,,Beperkingen in de bedrijfsvoering kunnen de effectiviteit en de slagkracht van het ambtelijk apparaat bemoeilijken”, aldus het college. Vooral door de hoge werkdruk in het gemeentehuis acht men ombuigen ’niet verantwoord’.
ZAALVOORZIENING
De discussienota omvat daarentegen vele beleidsthema’s die wél in aanmerking zouden kunnen komen voor de ombuigingsoperatie. In het gemeentehuis zou bijvoorbeeld een flinke efficiencywinst geboekt kunnen worden door in de avonduren minder te vergaderen. Dat scheelt energie- en personeelskosten. Verder zouden raadsstukken digitaal verzonden moeten worden (via e-mail), zodat bespaard wordt op porto- en bezorgkosten. Het college stelt ook voor om na te denken over een vermindering van de openstelling van zowel het gemeentehuis als de afdeling Burgerzaken.De grootste ’winst’ is volgens het college te behalen op het terrein van welzijn. Maar het is de vraag of de politiek keuzes kan en wil maken die in de discussienotitie staan. In elk geval zou het afzien van een zaalvoorziening en een jongerencentrum 333.000 euro opleveren. Ombuigen bij het Meldpunt Jeugdzorg en bij loket Wegwijs zou 87.000 euro kunnen opbrengen. Ook wordt het idee gelanceerd om het hertenkamp in park Molenwijk niet meer door de gemeente te laten onderhouden: een besparing van 15.000 euro.
Op het gebied van zorg, sociale zekerheid en arbeidsmarktbeleid ziet het college ruimte voor ombuigingen. Een optelsom van talrijke maatregelen zou 225.000 euro kunnen opleveren. Het grootste winstpunt is het niet meer kwijtschelden van gemeentelijke belastingen. Hiermee wordt 124.000 euro gespaard, maar de vraag is of de politiek deze ’harde lijn’ wil volgen. Ook het beknibbelen op bijvoorbeeld de maaltijdvoorziening, het welzijnsfonds en het initiatief Dienstverlening op Pad zal waarschijnlijk niet in goede aarde vallen.
Op veel andere beleidsniveaus – sport, volkshuisvesting, monumentenzorg, economische zaken - heeft het college geen concrete ombuigingsvoorstellen gedaan. Men rekent op ideeën van de gemeenteraad om bijvoorbeeld op het terrein van milieu en duurzaamheid te komen met bezuinigingsvoorstellen. ,,Het is de vraag of je op dat terrein moet ombuigen als je jezelf ziet als een groene woon- en werkgemeente. De gemeenteraad heeft hierin echter een vrije keuze”, aldus burgemeester Van Homelen.
BELASTINGDRUK
Niet alleen wijzigingen in het beleid kunnen geld opleveren. Burgemeester Van Homelen liet tijdens de presentatie van de discussienota doorschemeren dat ook van de burger een bijdrage kan worden verwacht. Zo wordt in het gemeentehuis met het idee gespeeld om kostendekkende tarieven voor bijvoorbeeld het ophalen van huisvuil of de leges voor bouwvergunningen te verlagen. ,,Daardoor ontstaat er ruimte in de portemonnee van de burger. Dat geeft ons de mogelijkheid om de onroerend zaakbelasting (OZB) te verhogen en op die manier inkomensbeleid te voeren”, aldus Van Homelen.Het college stelt in de notitie verder voor dat actief gezocht moet worden naar subsidiemogelijkheden. Verder is winst te behalen door ’een betere benutting’ van mogelijkheden in de sfeer van grondexploitatie en eigendommen. In het gemeentehuis denkt men aan bijvoorbeeld de ontwikkeling van de locaties Het Witte Paard (Brederodeweg), Grote Beemd 1 (woning bij Jacob-Roelandslyceum), vrijkomende schoolocaties in Boxtel-Oost, Hogenbergseweg (Liempde) en het gemeentelijk deel van het Ursulagebouw.
De burgemeester rekent erop dat de Boxtelse politiek via ’collegiaal beleid’ tot weloverwogen keuzes zal komen. Daarbij moet gewaakt worden voor behoud van een evenwichtig voorzieningenniveau voor de inwoners van Boxtel. ,,We moeten voorkomen dat door maatregelen een onevenwichtige samenleving zou ontstaan”, aldus Van Homelen. Hij sluit daarmee aan bij de slotconclusie in de discussienotitie. Die stelt dat het ’een hele toer (zal) zijn om een verantwoord pakket van ombuigingen samen te stellen, zonder onze ambities prijs te geven. En die ambitie blijft: Boxtel moet meer nog dan nu uitgroeien tot een energieke, groene woon- en werkgemeente met een adequaat voorzieningenniveau’.
13 februari 2003