'Deelname aan prijsvraag was grote uitdaging'
Het Centrum voor de Kunsten herbergt behalve goedwillende amateurs veel talentvolle cursisten op het gebied van muziek, dans en kunst. Een aantal van hen is wekelijks in de weer in een ruimte in bedrijvencentrum De Baanderije in Boxtel met docente Ruimtelijke Vormgeving, Antonie Eikemans. Zij steekt haar bewondering over de ontwikkeling van haar leerlingen niet onder stoelen of banken.
Een paar van Eikemans cursisten nam vorig jaar deel aan de publieksprijsvraag in het kader van de Dag van de Architectuur, een prijsvraag die georganiseerd wordt door de Bond van Nederlandse Architecten (BNA) kring Den Bosch. ,,Ze hebben geen prijs gewonnen, maar hun maquettes deden absoluut niet onder voor die van professionele ontwerpers", aldus een trotse Eikemans.
Meedoen aan een prijsvraag? Marja Gijben en Hanneke Hoffmans uit Boxtel, beide sinds anderhalf jaar cursist Ruimtelijke Vormgeving bij het Centrum voor de Kunsten, stonden er in eerste instantie wat afwachtend tegenover. Wat hadden zij immers te zoeken bij de publieksprijsvraag in het kader van de Dag van de Architectuur? Aangemoedigd door docente Antonie Eikemans besloten de twee cursisten samen met mede-cursist Carlo Spee toch mee te doen, hoewel ook afgestudeerde studenten architectuur en professionele ontwerpers deelnamen.
,,Waarom zouden ze niet meedoen?", vraagt docent Eikemans zich af. ,,Het is immers een publieksprijsvraag. Iedereen mag aan die prijsvraag meedoen. Beginners, gevorderden of professionele ontwerpers; dat maakt niet uit. Het is een uitstekende manier om te kijken waar je staat en wat voor niveau je heb ten opzichte van anderen. Bovendien kun je je eigen inzending vergelijken met die van collega-inzenders. Welke invalshoek hebben andere deelnemers gekozen? Hoe hebben zij het aangepakt? Daar kun je veel van leren. Zelf heb ik de prijs een aantal jaren geleden in de wacht gesleept. Die prijs bestond er uit dat ik de drinkfontein die ik toen in maquettevorm gemaakt had in Boxtel daadwerkelijk mocht uitvoeren. Het resultaat is nu op de Markt in Boxtel te zien."
EIGEN GEVOEL
Eikemans heeft zo haar eigen methode om de cursisten de fijne kneepjes van ruimtelijke vormgeving bij te brengen. ,,In mijn lessen staat vooraf nooit exact vast wat we gaan doen. De cursisten krijgen van mij dus geen opdracht om bijvoorbeeld heel specifiek iets te schilderen of potten te bakken. Nee, een cursist kan zijn eigen gevoel laten spreken en vanuit zichzelf bezig zijn. Ik wil ze het liefste niets afleren, maar ze de ruimte bieden om met behulp van hun eigen beeldtaal het beste uit zichzelf naar boven te halen", aldus de docent.,,Dat kan zijn door te schilderen, te beeldhouwen of met materialen naar keuze iets te maken. Er zijn verschillende mogelijkheden waarop men zich creatief kan uiten. Het kan gaan om een realistisch of een abstract beeld, dat men wil gaan vormgeven. Mijn taak is om de cursisten heel individueel en gericht te begeleiden en te coachen."
Eikemans wist een paar van haar cursisten vorig jaar te overtuigen om mee te doen aan de prijsvraag van de BNA kring Den Bosch. Een prijs zat er niet in voor haar pupillen, maar desondanks hielden de Boxtelse deelnemers een heel goed gevoel over aan het evenement. ,,Wij deden voor de eerste keer mee aan de prijsvraag", legt Marja Gijben uit, die in het dagelijkse leven tuinen ontwerpt.
,,Eerst had ik zo mijn twijfels. Waarom zou ik aan een prijsvraag meedoen? Maar Antonie wist mij te stimuleren om de uitdaging aan te gaan en overtuigde mij van het idee dat ik het aankon. Ze benadrukte ook dat we het vooral voor ons zelf moesten doen om te kijken waar we staan. Nee, aan winnen heb ik geen seconde gedacht. Vooraf wist ik ook wel dat we ons moeilijk zouden kunnen meten met professionele ontwerpers."
BUITENBERGRUIMTE
De opdracht die de deelnemers aan de prijsvraag kregen, was om een buitenbergruimte te ontwerpen in de vorm van een maquette, aangevuld met een beschrijving van het object. De deelnemers hadden vrij spel met materialen, vormen en kleuren, maar dienden wel origineel te zijn. Omdat de winnende ontwerpen in principe ook daadwerkelijk uitgevoerd moesten kunnen worden, keek de jury kritisch of het ontwerp vandalismebestendig en onderhoudsvriendelijk was en of het gemaakt kon worden binnen het beschikbare budget. De deelnemers moesten zich dus aan strenge criteria en voorwaarden houden. Voor Marja Gijben was dat geen probleem. ,,Daardoor werd het voor mij een echte uitdaging om met het thema aan de slag te gaan."Gijben vervaardigde een maquette onder de titel U-Box waarbij ze drie verschillende soorten buitenbergruimten maakte die aan een schutting vastzitten en opgebouwd zijn uit prefab materialen: een opberghok, een kas en een speelhok voor kinderen. ,,Prefab betekent dus dat de verschillende onderdelen voorgefabriceerd zijn en zo in elkaar gezet kunnen worden. Het principe is te vergelijken met producten die je bij Ikea koopt."
EMOTIE
Mede-cursist Hoffmans gaf een andere invulling aan het thema. ,,In eerste instantie was ik niet zo onder de indruk van het thema, maar een dag later had ik al allerlei ideeën in mijn hoofd zitten", zegt de Boxtelse. ,,Ik werk zelf vanuit mijn emotie en had aanvankelijk een beetje moeite met alle voorwaarden die aan de prijsvraag gesteld werden. Daardoor voelde ik me wat beperkt en kon ik niet precies datgene doen wat ik mijn hoofd had. Uiteindelijk heb ik een modern tuinhuis in een ellipsvorm gemaakt."Voor zowel Hoffmans als Gijben was het de eerste keer dat ze een maquette maakten.Gijben: ,,Dat betekende dat we het ontwerp op schaal moesten maken en eerst op papier moesten uittekenen, voordat we aan de maquette zelf konden beginnen. Persoonlijk vind ik het wel jammer dat alleen de creaties van de winnaars een juryrapport tegemoet konden zien. Zelf had ik ook graag willen weten wat de deskundigen in de jury van mijn maquette vonden."
Hoffmans vult aan: ,,Of ik de volgende keer aan de prijsvraag meedoe hangt ook een beetje af van het thema, maar in principe lijkt me dat heel interessant. Voor ons was het toch een heel leerzame ervaring, die mij duidelijk heeft gemaakt dat je meer kan dan je denkt."
30 januari 2003