’D66 geen partij voor politieke
gelukzoekers’
Na de gemeenteraadsverkiezingen van 6 maart verdween D66 uit de Boxtelse gemeenteraad. De partij nam bij gebrek aan geschikte kandidaat-raadsleden niet deel aan de stembusstrijd en staat dus vier jaar politiek buitenspel. Het ledental van de afdeling Boxtel, die deze week het 25-jarig bestaan vierde, groeit desondanks. ,,Mensen willen juist nu lid worden van D66 omdat ze genoeg hebben van alles wat er in politiek Nederland gebeurt”, stelt secretaris Gerard Buiks (59).
Een paar maanden voor de gemeenteraadsverkiezingen schakelde D66 het Boxtelse bureau Thema Communicatie in om onderzoek te doen naar het functioneren van de partij en de ’eenmansfractie’ van het populaire raadslid Marusjka Lestrade in de Boxtelse gemeenteraad. De resultaten van het onderzoek waren bevredigend – D66 kwam vooral als erg deskundig uit de bus - en stemden de partij optimistisch voor een goede verkiezingsuitslag. Totdat Lestrade besloot terug te treden. ,,We hebben de vruchten van het prima optreden van Marusjka dus nooit kunnen plukken. Ik had graag gezien hoe de kiezer haar optreden had beoordeeld. Dat we die informatie nu missen is teleurstellend”, zegt bestuurslid Lia van Dongen (56).
,,Marusjka wilde niet nog eens vier jaar alleen in de raad zitten”, legt Van Dongen uit. Ze toont veel begrip voor dat standpunt. ,,Als je met z’n tweeën bent, kun je het werk verdelen. De afgelopen vier jaar moest Marusjka veel alleen doen, ook al was er een enthousiaste steunfractie.” Buiks: ,,Niemand stond te trappelen om met haar plaats te nemen in de gemeenteraad. En als je onvoldoende capabele mensen hebt, moet je niet aan zo’n avontuur beginnen. We hebben liever niemand in de raad dan iemand zonder kwaliteiten.”
Buiks sluit een politiek optreden in de toekomst niet uit, maar ziet zichzelf meer als een man achter de schermen. Dat geldt ook voor Van Dongen, die wel een jaar lid was van de ’zware’ adviescommissie Ruimtelijk Beleid en Milieu, maar zich niet echt thuis voelde in de vergadercultuur in het Boxtelse gemeentehuis. ,,Die voortdurende persoonlijke aanvallen zijn niets voor mij. Misschien leer je hier in de loop der jaren mee omgaan, maar voor mij hoeft dat niet.”
OPPOSITIE
Op 10 december 1977 stond secretaris Buiks met een achttal andere plaatsgenoten aan de wieg van de Boxtelse afdeling van D66. Een jaar later werd voor het eerst deelgenomen aan de gemeenteraadsverkiezingen, maar lijsttrekker Frans Teunissen slaagde er niet in een zetel te veroveren. Vier jaar later lukte dat Jan Spijkers wel. Hij werd als enig raadslid ook meteen wethouder in een college met PvdA en VVD.Daarna bleef D66 in de raad tot 2002. Na Jan Spijkers kwam Ad Vervest die in de raadsperiode tot de gemeentelijke herindeling in 1996 enkele jaren wethouder was. In die periode had D66 twee zetels; naast Vervest nam Ad van den Brand plaats op het pluche in de Boxtelse raadzaal. Na 1996 was D66 weer veroordeeld tot de oppositiebanken. De partij bekleedde die rol met name onder leiding van Marusjka Lestrade met verve.
Lestrade’s optreden was vaak spraakmakend. Vooral de gevestigde orde in de Boxtelse gemeenteraad wist niet altijd raad met het optreden van Lestrade. Befaamd waren haar debatten met burgemeester Jan van Homelen, in wie ze een medestander vond voor de invoering van het dualisme. Met name de plaatselijke partijen toonden zich afkering van het dualisme.
D66 heeft nog ruim drie jaar de tijd om geschikte opvolgers van Marusjka Lestrade te vinden. Het partijbestuur realiseert zich dat binnen het huidige ledenbestand wellicht geen kandidaten zijn die zich in 2006 willen opwerpen voor een raadszetel. ,,Het is dus zaak dat we iemand vinden”, zegt Van Dongen.
De kleine groei van het aantal leden is hoopgevend, net als de opmerkingen van veel Boxtelaren die zeggen dat ze D66 missen in de raad. ,,We zijn geen partij die op het laatste moment iemand naar voren zal schuiven”, benadrukt secretaris Buiks. ,,Voor politieke gelukzoekers is bij ons geen plaats. Voordat je op de kandidatenlijst komt, moet je tenminste één jaar lid zijn.”
DUALISME
Het gemis van een zetel in de gemeenteraad betekent niet dat D66 zich niet meer met plaatselijke politiek bezighoudt. Binnen de Boxtelse afdeling is de Werkgroep Actieve Politiek opgericht, die net als de vroegere steunfractie maandelijks alle gemeentelijke vergaderstukken bespreekt en naar aanleiding daarvan reageert, bijvoorbeeld met brieven over de kwestie-Europalaan. ,,Het leuke van de werkgroep is, dat we niet meer in het gemeentehuis, maar bij iemand thuis vergaderen. Dat is een stuk gezelliger”, lacht Van Dongen.Ze vult aan dat ze zich ook wel eens machteloos voelt nu D66 niet in de gemeenteraad vertegenwoordigd is. ,,Je bent minder geneigd om naar een commissievergadering te gaan en in de raadsvergadering mag je niets zeggen. Dat is best even wennen.” Dat er vaak vergaderd wordt in een woning tegenover de raadzaal in de Dr. van Helvoortstraat doet af en toe wel eens pijn. Buiks: ,,Dan denk ik wel eens dat we eigenlijk aan de overkant hadden moeten zitten.”
De politiek is na de gemeenteraadsverkiezingen van maart flink veranderd, vindt de secretaris van D66. Buiks spreekt van een ’hectische periode’ waarin vooral mannetjesputters zich laten gelden. Hij doelt met name op de oud-wethouders Fons van Elderen en Willie van de Langenberg, die nu in de oppositie zitten. ,,Die moesten na de verkiezingen even flink tekeer gaan. Ze hadden het moeilijk met de aanslag op hun status. Hun reactie is menselijk, denk ik, maar ik zou het zo nooit doen.”
Het dualisme, een van de stokpaardjes van D66, vindt Buiks een verrijking voor de lokale politiek. ,,De gemeenteraad kan veel meer regelen dan voorheen. Dat de commissies worden voorgezeten door een raadslid van de oppositie is heel bijzonder. Dankzij het dualisme kan de invloed van kleinere groeperingen in de raad worden vergroot. Er kan meer rekening worden gehouden met minderheden en daar is het in een democratie toch om begonnen.”
TWEEDE KEUS
De komende weken richt D66 zich op de verkiezingen voor de Tweede Kamer en provinciale staten. In de campagne zullen ook de leden van de plaatselijke afdeling de straat op gaan, hoewel dat volgens Buiks soms ’met frisse tegenzin’ gebeurt. ,,Wij zijn geen partij die alle deuren afgaat om een boodschap te verkondigen.” Van Dongen: ,,Maar als er een kraampje komt op de weekmarkt zullen we er zeker staan. En folderen en affiches plakken hoort er ook bij.”Met Marusjka Lestrade als de belangrijkste kandidaat voor het provinciaal lijsttrekkerschap rekent D66 in Boxtel in elk geval ook de komende tijd weer op de nodige aandacht. De partij werkt aan een verkiezingsbijeenkomst waar vermoedelijk ook landelijke kopstukken acte de présence zullen geven.
Buiks en Van Dongen zijn er verder van overtuigd dat ze in de toekomst meer moeten doen om bekend te worden bij de kiezer. ,,Onderzoek heeft uitgewezen dat D66 voor heel veel mensen een belangrijke tweede keus zou zijn als ze niet op hun eerste voorkeur zouden kunnen stemmen. Het is onze taak om dat proces te veranderen en D66 eerste keus te maken”, stelt Buiks.
Opiniepeilingen wijzen uit dat D66 er landelijk niet al te best voorstaat. Onder leiding van Thom de Graaf en Europarlementariër Lousewies van der Laan staat D66 weer op verlies. ,,Soms snap ik er echt niets van”, zegt bestuurslid Van Dongen. ,,Waarom staat de SP ineens op meer dan twintig zetels en wij op verlies? Ik weet echt niet waar we dat aan verdiend hebben.”
Buiks heeft er zo zijn gedachten over. ,,Ik denk dat we nog steeds te braaf zijn. Als we in de regering zitten, slagen we er onvoldoende in om iets van ons programma te laten zien en worden we als kleinste partner vaak ondergesneeuwd. Misschien moet dat maar eens gaan veranderen.”
D66 vierde dinsdag 10 december het 25-jarig bestaan met een busreis naar het Europees Parlement in Brussel. Hier stond onder meer een ontmoeting met kandidaat-Kamerlid Lousewies van der Laan op het programma. Verder werd het jubileum opgeluisterd met de opening van een eigen website: www.d66boxtel.nl.
12 december 2002