Verzetsmonument in Kampina
Ruim 58 jaar na de bevrijding van Boxtel zal aan de rand van natuurreservaat Kampina op de Roond een monument opgericht worden als eerbetoon aan Boxtelse verzetsstrijders. De locatie is een weloverwogen keuze van initiatiefnemer Broer van Houtum (69) omdat de verzetsstrijders wekenlang bijna 130 Amerikaanse militairen verborgen hielden in de Kampina. De gemeente Boxtel wil het initiatief steunen met 15.000 euro.
,,Mensen vragen wel eens waarom ik me bijna zestig jaar na de bevrijding nog steeds zo druk maak over de oorlog. Telkens weer leg ik ze uit dat vrijheid niet vanzelfsprekend is. In grote delen van Europa mag het dan vrede zijn, elke dag opnieuw nemen we het woord oorlog in de mond en is er ergens in de wereld wel een conflict.” Als kleine jongen maakte Van Houtum de Tweede Wereldoorlog mee. Hij herinnert zich nog levendig hoe de oorlog ook in huize Van Houtum het dagelijkse leven bepaalde en hij met zijn ouders en zijn broers regelmatig in de schuilkelder zat.
Van Houtum heeft zich altijd geďnteresseerd voor de geschiedenis en achtergronden van het verzet tegen de Duitse bezetter. Naar aanleiding van het boek ’Beelden uit de bezettingsjaren’ van Gied Segers kwam hij op het idee om een ’verlengstuk’ voor dat boek te maken; niet op papier, maar tastbaar in de buitenlucht. ,,Nederland telt wel achthonderd verzetsmonumenten. Ik wil dat ook in Boxtel een monument komt ter nagedachtenis aan de mensen die zich hebben ingezet voor onze vrijheid”, aldus Van Houtum.
Opvallend is dat Van Houtum het monument wil sieren met alle namen van de Boxtelse verzetsstrijders. Een moeilijke en gevoelige klus omdat bijna zestig jaar na de bevrijding achterhaald moet worden welke Boxtelaren tot de verzetsgroep hebben behoord die onder meer 128 Amerikaanse airbornes opving in de Kampina, maar ook andere verzetsactiviteiten ontplooide. Van Houtum: ,,Als bron heb ik een brief van de Boxtelse verzetsman Klaas Dekker uit 1944 gebruikt waarin namen van verzetsmensen worden genoemd. Door gesprekken te voeren met nabestaanden is me duidelijk geworden uit welke mensen de Boxtelse verzetsgroep heeft bestaan.”
MELKBUSSEN
De Boxtelse verzetsgroep heeft in de eerste plaats bestaan uit een harde kern van mensen die de meest gevaarlijke taken voor hun rekening namen. Daarnaast was er een groep helpers, die tal van hand- en spandiensten verrichtten. De derde groep in het verzet waren de boeren in de omgeving van de Kampina en enkele middenstanders in het centrum van Boxtel, die tal van manieren vonden om de groep militairen in de Kampina te bevoorraden. ,,Deze drie groepen wil ik terug laten keren in het monument”, vertelt Van Houtum.De Boxtelaar tekende zelf voor het ontwerp van het monument. Centraal staat een stalen beeltenis van een verzetsstrijder op de fiets met een melkbus. Die melkbus staat symbool voor de manier waarop de soldaten in de Kampina werden voorzien van proviand. Van Houtum: ,,De verzetsstrijders namen een methode van de boeren op de Roond en op Tongeren over en vervoerden eten en drinken met melkbussen. Dat viel niet op omdat de Duitsers hen voor boeren hielden die het vee gingen melken.”
Rondom de beeltenis heeft Van Houtum een plaats ingeruimd voor een tweetal muurtjes, die plaats gaan bieden aan plaquettes waarop de namen van de verzetsstrijders vermeld moeten worden. Eén plaquette is bestemd voor Bernard en Hein Schut, die door de Duitse bezetter op Balsvoort in de Kampina werden geëxecuteerd. ,,De Duitsers wisten dat de Kampina gebruikt werd voor verzetsactiviteiten. Ze staken huize Kampina in brand omdat ze dachten dat hier de basis lag voor de Boxtelse verzetshaard.”
Voor zover bekend hebben de Duitsers nooit getracht de Amerikanen uit de Kampina te halen. Van Houtum denkt dat vooral een gebrek aan mankracht de Duitse bezetter in de laatste fase van de oorlog parten heeft gespeeld. Ook is het de vraag in hoeverre de bezetter nog gemotiveerd was om op jacht te gaan naar de Amerikanen. Na de landing in Normandië was de druk op de bezetter enorm toegenomen en was de val van het Derde Rijk een stuk dichterbij gekomen.
VERZETSLAANTJE
Initiatiefnemer Van Houtum weet zich gesteund door burgemeester Jan van Homelen, die bij een eerste presentatie van de ideeën enthousiast reageerde. Ook met Natuurmonumenten zijn contacten gelegd om te komen tot een geschikte locatie voor het monument. Op dit moment wordt gedacht aan een locatie nabij de parkeerplaats aan de Roond. Een precieze plek is nog niet gekozen, zo benadrukt Van Houtum.Wat wel vaststaat is dat een laantje aangelegd zal worden naar het monument. Begin volgend jaar zal de straatnamencommissie zich buigen over het voorstel om dit laantje om te dopen in ’Het Verzetslaantje’. De beeltenis van de verzetsstrijder met melkbus zal vanaf dat laantje wijzen richting het bos, dus richting de plek waar wekenlang meer dan honderd Amerikaanse militairen verborgen zaten.
Deze plek is slechts bij enkele Boxtelaren bekend en dat zal, als het aan Van Houtum ligt, zo blijven. Ook Natuurmonumenten voelt niets voor een stroom bezoekers richting deze locatie. De initiatiefnemer denkt hooguit aan een jaarlijkse excursie naar deze plek.
Van Houtum hoopt dat het verzetsmonument op of rond 4 mei 2003 officieel onthuld kan worden. Hij heeft zich in elk geval verzekerd van de medewerking van een aantal bedrijven in Boxtel en omgeving, die een deel van de bouwwerkzaamheden willen sponsoren. Twee gepensioneerde bouwvakkers willen de bouw van het monument voor hun rekening nemen. Het bedrag dat de gemeente Boxtel wil uittrekken voor het monument zal volgens Van Houtum toereikend zijn om een waardig verzetsmonument te realiseren.
Mensen die over aanvullende informatie beschikken over het verzetswerk in Boxtel of namen kennen van plaatselijke verzetsmensen, kunnen contact opnemen met Broer van Houtum, telefoon (0411) 67 41 23.
28 november 2002