’Geen aangeharkte paadjes
op Banisveld’

,,Veel is er nog niet te zien hoor”, waarschuwt Luc Roosen als hij zijn jeep start voor een hobbelige rondgang over Banisveld en omliggende wegen. Hier aan de oostzijde van natuurreservaat Kampina werkt de Vereniging Natuurmonumenten aan enkele projecten die behoren tot het met Europees geld gestimuleerde Interreg III-project. Roosen, coördinator toezicht, voorlichting en educatie van Natuurmonumenten, is razend enthousiast over het project, maar benadrukt dat de uitvoering pas in de beginfase verkeert. ,,Veel verder dan offertes aanvragen zijn we nog niet.”

De uitkijkheuvel op de vroegere Boxtelse vuilstortplaats op Banisveld is de beste locatie om het gebied te overzien waar met EU-geld maatregelen genomen worden die vallen onder de noemer natuurontwikkeling. Ruim 80.000 euro kosten de maatregelen die voor 2005 op Banisveld gerealiseerd moeten zijn. De helft van dat bedrag wordt met Europees geld uit Brussel gefinancierd.

Een van de eerste acties die Natuurmonumenten wil ondernemen is het aanleggen van een parkeerplaats aan de Koevoortseweg, ter hoogte van de kruising met de Brinksdijk. Door hier een parkeerplaats aan te leggen en wegen als Banisveld en Brinksdijk af te sluiten voor het verkeer, wordt het natuurgebied autovrij. Roosen: ,,Nu zie je dat recreanten nog diep met de auto in het gebied kunnen doordringen. Daar willen we van af.”

HEIDEVELDEN

De nieuwe wandelroute zal aansluiten op andere routes aan deze kant van het gebied. ,,Wandelaars kunnen via Banisveld straks aansluiten op routes die uitkomen op het centrale heidegebied van Kampina, vertelt Roosen. ,,Het worden natuurlijke routes, beslist geen netjes aangeharkte paadjes.”

Om ook mindervaliden toegang te verschaffen tot het gebied, studeert Natuurmonumenten nog op een plan om de weg Banisveld – de vroegere toegang tot de vuilstortplaats – geopend te houden voor rolstoelers. ,,De weg wordt in de toekomst onverhard, maar we denken erover om een smalle strook te laten liggen om deze groep van dienst te zijn”, aldus Roosen.

Boven op de heuvel valt te zien hoeveel werk Natuurmonumenten al heeft verricht, ook al staan de onderdelen van het Interreg III-project nog in de kinderschoenen. De vruchtbare bouwvoor is overal afgegraven, links en rechts zijn poelen gegraven. De poel van de inmiddels opgedoekte Boxtelse jeugdgemeenteraad is een succes en wordt volgens Roosen regelmatig bezocht door reeën.

Onderzoek van vrijwilligers heeft nu al uitgewezen dat flora en fauna een impuls hebben gekregen. Tijdens de rondgang valt het oog onder meer op iemand die alle mossen in het gebied in kaart brengt. ,,We krijgen ook gegevens van vogelwerkgroepen en vlinderkenners”, vertelt Roosen.

OVERSTEKEND WILD

Coördinator Roosen vertelt dat hiervoor de snelheid op de drukke weg teruggebracht zal moeten worden van 80 naar 60 kilometer per uur. Voordat de automobilist de oversteekplaats binnenrijdt, mag de snelheid maximaal 30 kilometer per uur bedragen. Om te voorkomen dat de grazers hun gebied verlaten, zullen op de weg stroommatten worden gemonteerd die de dieren beslist niet zullen passeren. ,,Voor ruiters op de Koevoortseweg worden knoppen geplaatst, waarmee ze de stroom enkele momenten kunnen onderbreken, zodat ze het gebied in of uit kunnen”, aldus Roosen. In Loon op Zand werkt natuurmonumenten al met veel succes met dit soort maatregelen.

Door oversteekplaatsen te maken voor grazers wordt bereikt dat de Kampina wordt verbonden met de Mortelen. Uiteindelijk moeten in Het Groene Woud alle natuurgebieden tot en met de Geelders en de Scheeken met Sparrenrijk en de Kampina zijn verbonden. Zelfs een barričre als de rijksweg A2 is niet onneembaar; hier komt een ecoduct of natuurbrug, die overigens niet binnen het Interreg III-project wordt gebouwd.

HELOFYTEN

Roosen: ,,We zaten daar in de gebouwen van boer Van Overbeek, die we hebben uitgekocht. Maar we realiseerden ons dat het niet past om allerlei activiteiten te doen midden in een nieuw natuurgebied. De bedrijfsgebouwen zijn dus gesloopt, alleen het huis is gebleven en is een dienstwoning voor een van de boswachters.” In de nabijheid van de woning wordt in het kader van het Interreg III-project een vleermuizenkelder gebouwd.

Natuurmonumenten heeft haar loods inmiddels aan De Logt, aan de rand van de Kampina. Daar beschikken Roosen en zijn collega’s over een loods en een kantoorruimte met allerlei moderne faciliteiten. De loods is in het verleden gebouwd door een boomkweker die eveneens door Natuurmonumenten is uitgekocht. Sinds juni van dit jaar is Natuurmonumenten hier thuis.

Terug op de uitkijkheuvel dringt het besef door dat de gemeente Boxtel hier aan de rand van een zeer kwetsbaar natuurgebied decennia lang alle huisvuil en industrieel afval heeft gedumpt. De vuilnisbelt is inmiddels afgedekt met een dikke ondoorlatende leemlaag en de Katholieke Universiteit Nijmegen houdt de kwaliteit van het bodemwater nauwkeurig in het oog. Rondom Banisveld staan peilbuizen waarmee het grondwater bestudeerd kan worden.

Even verderop, midden in de akkers, heeft Waterschap de Dommel een enorme zandbak uitgegraven die dienst gaat doen als helofyten- of rietfilter. Roosen: ,,Water dat via de Heiloop of landbouwsloten uit Oirschot wordt aangevoerd, wordt op natuurlijke wijze gezuiverd voordat het de natuur op Banisveld bereikt. Op deze manier gaan we terug naar een maagdelijk gebied, ook als is het door mensenhanden gemaakt.”

Brabants Centrum belicht met enige regelmaat diverse onderdelen van het Interreg III-project. Eerder verscheen een bijdrage over projectleider Kees Margry. Dit is het tweede deel in de serie.

Terug