Boxtel in de ban van verkoolde rat
De grote stroomstoring waarmee de inwoners van Boxtel, Liempde, Esch en Gemonde dinsdagmiddag zijn geconfronteerd heeft weer eens duidelijk gemaakt hoe ontzettend afhankelijk de moderne samenleving is van elektriciteit. Het openbare leven kwam direct na de kortsluiting in een verdeelstation van Essent aan de Konijnshoolsedreef in Boxtel volledig tot stilstand. Naar schatting acht- tot tienduizend huishoudens zaten urenlang zonder stroom. De oorzaak: een kleine rat...
Meteen na het uitvallen van de stroom is duidelijk dat er sprake is van een grote calamiteit. In de Stationsstraat is de verlichting in alle winkels gedoofd. Het postkantoor sluit direct de deuren, net als de Rabobank. Bij Action is het donker, bij Bart Smit en Wibra staan medewerkers en klanten buiten. ,,Het is echt overal donker", roept een voorbijganger vanaf de fiets. Alleen de kaasboer bedient zijn klanten. ,,Ik kan best even zonder stroom", zegt hij schouderophalend als hij een stuk oude kaas snijdt.
De overige winkels gaan dicht. Medewerkers gaan naar huis, werken door in het donker of kiezen voor een klusje waar nu even tijd voor is. Bij een drogisterij en een fotozaak worden de ramen gewassen. ,,Je moet toch iets?", lacht een medewerkster. In de pikdonkere bakkerij van Schoonderwoerd in de Rechterstraat worden broodjes en appelflappen verkocht. Ook de oliebollen van Paashuis vinden nog gretig aftrek. Totdat de voorraad op is en er niet meer gebakken kan worden.
De brandmelding is opvallend genoeg gedaan door oud-ondercommandant Rini van Oirschot van de brandweer, die schuin tegenover het verdeelstation woont. ,,Direct nadat de stroom uitviel ben ik naar het naburige bedrijf WIVO gelopen. Toen ik zag dat ze ook daar plat lagen wist ik dat er iets helemaal mis was. Ik zag meteen daarna rook uit het huisje komen en heb de brandweer gebeld." Zijn oud-collega's dollen met hun voormalige ondercommandant. ,,Wist je het nummer nog, Rini", lachen ze.
Onderzoek leert dat een rat de kortsluiting heeft veroorzaakt. Het leidt tot de nodige hilariteit onder de aanwezige brandweerlieden en omstanders. ,,Ik heb vergeten een rat te voeren", grapt een medewerker van Essent als een collega hem mobiel belt. In de schakelkast zijn de verkoolde resten van de rat te zien. Het diertje heeft over de stamvoeding gewandeld en 'plus' en 'min' met elkaar in contact gebracht, zo legt persvoorlichter Loek de Lange van Essent later uit. ,,Het dier heeft als een prima geleider gefungeerd voor 10.000 Volt. Dat overleeft niemand."
Essent-woordvoerder De Lange spreekt van een geluk bij een ongeluk dat bedrijventerrein Ladonk niet is getroffen door de stroomstoring. Als dat was gebeurd, was de productie van vele grote bedrijven zoals Dumeco stil komen te liggen en zou de schade snel in de miljoenen euro's kunnen lopen. ,,Nu is de schade te overzien, hoewel we ons realiseren dat veel middenstanders de hele middag geen aanloop hebben", aldus De Lange.
Hij benadrukt dat Essent niet aansprakelijk is voor schade die door de stroomstoring wordt veroorzaakt. Dat is alleen het geval wanneer aantoonbaar bewijs geleverd kan worden voor nalatigheid of achterstallig onderhoud. De Lange: ,,De stroomstoring is in dit geval veroorzaakt door ongedierte. Hartstikke vervelend omdat onze klanten de dupe zijn, maar we kunnen er niets aan doen."
Essent zal volgens de Elektriciteitswet van 1998 alle getroffenen een vergoeding van 34 euro uitkeren omdat ze tenminste vier uur zonder stroom hebben gezeten. ,,De hoogte van het schadebedrag weet ik nog niet. Ik weet wel dat Essent achtduizend keer 34 euro zal uitkeren."
De burgemeester vertelt dat hij direct na de melding van de stroomstoring opdracht heeft gegeven om alle liften te controleren. Die taak heeft de brandweer op zich genomen. Essent is benaderd om na te gaan of de noodvoorzieningen in verzorgingstehuizen en het ziekenhuis in orde waren. ,,De politie is met extra mensen in touw. Bij het begin van de avondspits en het invallen van de duisternis zal men zich richten op het handmatig regelen van het verkeer", vertelt Van Homelen.
Een noodingreep was nodig op de Keulsebaan, waar de spoorwegbomen van het Duits Lijntje spontaan dichtgingen en het verkeer vastliep. De politie opende de slagbomen en leidde ook hier het verkeer in goede banen.
In het gemeentehuis leidde de stroomstoring volgens de burgemeester tot de nodige 'onregelmatigheden'. Door het uitvallen van alle computers kon er nauwelijks gewerkt worden. Besprekingen werden veelal afgelast en veel ambtenaren kozen voor alternatief werk. ,,Ik heb gezien dat veel mensen hun bureau zijn gaan opruimen. Een mooi klusje als je niets anders kunt doen", aldus Van Homelen.
De meeste winkels zijn echter gesloten. Veel cafés zijn dicht, hoewel hier en daar een kaarsje brandt. Als rond drie uur in de Stationsstraat het licht weer aangaat, gaan sommige winkels, zoals Kruidvat en Music Center Wave weer open. Maar pas omstreeks zes uur 's avonds is de stroomstoring overal verholpen en hebben alle inwoners van Boxtel en omgeving weer stroom. Het duurt dan nog enige tijd voordat ook het telefoonverkeer en het kabelnet van Essent optimaal functioneren. Internetten en telefoneren verloopt op een aantal plaatsen nog enige tijd moeizaam.
De rat is inmiddels het gesprek van de dag in Boxtel. Op de Zwaanse Brug kan een meisje haar oren niet geloven als een vriendin de rat als oorzaak aanwijst voor de stroomstoring. ,,Een rat? Echt kicken dat zo'n beestje in deze moderne tijd zoveel ellende kan veroorzaken. Geweldig!"
VERGOEDING
Al snel wordt duidelijk dat de inderhaast opgetrommelde monteurs van Essent de hele middag nodig zullen hebben om de stroomstoring te verhelpen. Nadat giftige dampen door de brandweer uit het verdeelstation zijn geblazen, gaan ze aan de slag. Ze beloven omstanders, die komen informeren naar de voortgang van de werkzaamheden, dat ze Boxtel stukje bij beetje weer op het elektriciteitsnet aan te sluiten. Omstreeks drie uur wordt een deel van het centrum weer aangesloten en openen de eerste winkels hun deuren weer.
RAMPENPLAN
In een duistere B. en W.-kamer ontvangt burgemeester Jan van Homelen later in de middag de pers. Hij benadrukt dat er geen enkele reden was om het rampenplan in werking te zetten. ,,De hulpverlening is vlot op gang gekomen en het ziet ernaar uit dat de problemen rond zes uur zijn opgelost", zegt Van Homelen. ,,Pas als de storing veel langer zou duren en allerlei noodmaatregelen getroffen zouden moeten worden, dan was het rampenplan op tafel gekomen."
KICKEN
De politie is intussen zichtbaar aanwezig in het centrum. Regelmatig rijden surveillancewagens en motoren door de straten, in de Stationsstraat wandelen twee agenten. Onderweg sommeren ze de laatste winkeliers hun deuren te sluiten. ,,Ongelooflijk dat sommigen onze waarschuwingen in de wind slaan en toch open blijven. Uit veiligheidsoverwegingen is het echt beter om de deuren te sluiten, ook al draai je geen omzet", zegt de agent.
7 november 2002