'Cultureel educatief cluster versterking voor Boxtel'
De plannen om in het Ursulacomplex een cultureel educatief cluster te realiseren zijn duurder dan voorzien. De bouw en exploitatie van een theaterzaal en een jongerencentrum is 30.000 euro duurder dan begroot. Het plan, waarin ook ruimte is voor uitbreiding van het Centrum voor de Kunsten en DELTA en huisvesting van de openbare bibliotheek, biedt echter een belangrijke meerwaarde doordat alle culturele instellingen onder één dak komen. Maar de bouwkosten bedragen in totaal zo'n 4,5 miljoen euro en hiervoor zijn nog geen financiële middelen gereserveerd. Het laatste woord is maandag 11 november aan de commissie Maatschappelijke Zaken.
De discussie over de Boxtelse zaalvoorziening lijkt na een jarenlang debat in een beslissend stadium gekomen. Nadat de bouw van een theaterzaal bij het Jacob-Roelandslyceum in juni van dit jaar al te duur bleek, maakt een quick scan naar de mogelijkheden bij het Ursulacomplex duidelijk dat het plan ook hier niet voor een jaarlijkse last van 226.890 euro (500.000 gulden) gerealiseerd kan worden.
Wethouder Anton van Aert realiseert zich dat de kans bestaat dat het doek valt voor het theater. De meeste partijen in de gemeenteraad hebben namelijk meermaals te kennen gegeven jaarlijks niet meer voor de exploitatie van een theaterzaal uit te willen trekken. ,,Als ze hieraan vasthouden is het over en sluiten", beseft Van Aert.
Het plan dat Van Aert aan de commissieleden voorlegt omvat echter een aantal elementen die een eenvoudige politieke afweging in de weg staan. In opdracht van het college van B. en W. heeft het Tilburgse adviesbureau Minos & Twisk namelijk onderzocht wat de bouw van een cultureel educatief cluster zou kosten. Het plan is, zo blijkt uit een gemeentelijke notitie, een versterking voor het culturele leven in Boxtel.
THEATERZAAL
Centraal in de plannen aan de Baroniestraat staat opnieuw een zaalvoorziening. Om de voorgevel van het monumentale Ursulacomplex niet aan te tasten wordt de zaal op de binnenplaats geprojecteerd. De zaal krijgt een hoogte van zeven meter, zodat deze geschikt is voor toneelproducties en filmvoorstellingen. Naast een podium is gedacht aan een inschuifbare stoelenwand en een schuifwand, waarmee de zaal geschikt is om gelijktijdig meerdere activiteiten te herbergen en dus een 'positief effect' wordt behaald op de exploitatie.In het voorstel wordt de ingang van Ursula verlegd naar de binnenplaats. Naast een nieuwe ingang zou hier een foyer gebouwd kunnen worden, alsmede ontmoetingsruimten waarover het kloostercomplex nu al beschikt. Door de ingang te verplaatsen blijft de monumentale voorgevel van het monumentale Ursulacomplex onaangetast.
De zaalvoorziening kan niet alleen gebruikt worden voor uiteenlopende culturele activiteiten. Het Centrum voor de Kunsten, dat in hetzelfde complex is gehuisvest, kan er terecht voor muziek- en dansuitvoeringen. De zaal is geschikt voor beeld- en geluidsregistratie, een nadrukkelijke wens van het kunstencentrum. Het Centrum voor de Kunsten zou een deel van de programmering van de zaal op zich kunnen nemen. ,,Daarnaast denken we aan gedeeltelijke uitbesteding van de programmering", verduidelijkt Van Aert.
BIBLIOTEEK
Naast de bouw van een zaalvoorziening en de vestiging van een jongerencentrum in het voorste gedeelte van de Bracbant-Havo aan de Baroniestraat, voorziet het plan in een aanzienlijke uitbreiding van het Centrum voor de Kunsten. ,,Dit centrum zit thans met de benen in de nek en moet extra ruimte inhuren in De Baanderije. We kunnen in dit plan een belangrijke slag slaan", aldus wethouder Van Aert. Verder biedt de realisatie van een 'cultuurcluster' mogelijkheden voor versterking van welzijnsinstelling DELTA.Verrassend is het plan om ook de openbare bibliotheek naar de Baroniestraat te halen. Het onderzoek maakt duidelijk dat de bibliotheek net als het jongerencentrum in het hoofdgebouw van de Bracbant-Havo ondergebracht kan worden. De instelling zou op drie etages moeten worden ondergebracht; een idee dat overigens 'niet geheel aansluit bij de wensen van de bibliotheek', zo erkent de gemeente in een notitie.
,,De bibliotheek zou liever alles gelijkvloers hebben, maar daar is geen plaats voor. Met de bouw van een lift is echter veel mogelijk en kan de bibliotheek met haar publieksfuncties op twee etages terecht", aldus Van Aert. De derde verdieping zou de instelling voor ondersteunende functies kunnen inrichten. De gemeente sluit niet uit dat de bibliotheek haar standpunt na verder overleg zal 'heroverwegen'.
FINANCIËN
De plannen om het Ursulacomplex in te richten als cultuurcluster staan of vallen met de financiële mogelijkheden. Het staat volgens onderzoeksbureau Minos & Twisk vast dat een zelfstandige zaalvoorziening en een jongerencentrum niet binnen de beschikbare budgetten gerealiseerd kunnen worden.In de begroting zijn voor de jaarlijkse exploitatie van een zaalvoorziening en een jongerencentrum respectievelijk 226.890 en 37.437 euro gereserveerd, een totaal van 264.327 euro. De exploitatielasten in de nieuwe plannen worden geraamd op respectievelijk 270.696 en 22.937 euro, een totaal van 293.633 euro. De lasten voor het jongerencentrum vallen thans lager uit omdat het podium is geschrapt; hiervoor kan de jeugd terecht in de naburige theaterzaal.
Voor de overige plannen in het voorstel - uitbreiding Centrum voor de Kunsten en DELTA en verhuizing bibliotheek - zijn nog geen middelen opgenomen. Ook is nog geen rekening gehouden met de kosten die de aankoop van de Bracbant-Havo met zich mee zal brengen. Bovendien zijn de inkomsten uit exploitatie van de theaterzaalvoorziening niet meegeteld en is niet aangegeven welke financiële voordelen geboekt kunnen worden door het vrijkomen van het tweede Havo-gebouw aan het Smalwater en de bibliotheek aan de Burgakker.
STEUNSTICHTING
De grootste hobbel in de plannen vormt - naast de onzekere financiële paragraaf - de rol die de Steunstichting van de Bracbant-Havo speelt. De gemeente Boxtel onderhandelt al geruime tijd vruchteloos met deze stichting, die eigenaar is van het Havo-complex. Het conflict spitst zich toe op de vraag hoe de eigendomssituatie nu precies is. Wethouder Van Aert stelt dat de gesprekken met de steunstichting goed verlopen, ook al is nog geen enkel resultaat geboekt.Terwijl de Steunstichting beweert dat de gebouwen haar eigendom zijn, meent de gemeente ook aanspraak te kunnen maken op het bezit. Van Aert maakt duidelijk dat het achterste schoolgebouw met geld van het Ministerie van Onderwijs is gebouwd. Na decentralisatie is de onderwijshuisvesting overgedragen aan de gemeente en heeft de gemeente geld in de school gestoken. ,,Het gebouw is daardoor eigendom van de gemeente", aldus Van Aert.
In de huidige plannen is het tweede Havo-gebouw in principe niet nodig. Alle culturele voorzieningen kunnen in het Ursulacomplex en het hoofdgebouw van de Bracbant-Havo ondergebracht worden. Op financieel terrein is er evenwel een rol weggelegd voor het schoolgebouw. De gemeente denkt dat het gebouw ingepast zou moeten worden in het bestemmingsplan Zandvliet.
Om die reden is Woonstichting Sint-Joseph bij de plannen betrokken. Door woningbouw toe te staan op deze locatie zou een beter financieel draagvlak ontstaan voor het realiseren van een cultuurcluster aan de Baroniestraat. In het rapport van Minos & Twisk staat dan ook dat Sint-Joseph 'de helpende hand' biedt in de onderhandelingen.
Wethouder Van Aert gaat ervan uit dat Boxtel alsnog tot overeenstemming komt met de Steunstichting. Hij wil een bijdrage leveren aan de doelstellingen van deze stichting, die extra geld tracht te genereren voor verbetering van het havo-onderwijs in Boxtel. ,,Door verkoop of verhuur van schoolgebouwen kan de stichting een groter vermogen opbouwen om die prima doelstelling te bereiken", zegt Van Aert.
LAATSTE KANS
De notitie van het college van B. en W. en het rapport van Minos & Twisk maken duidelijk dat uit de conclusies van de quick scan opgemaakt zou kunnen worden dat Boxtel maar af moet zien van de zaalvoorziening. De kosten van exploitatie zijn immers hoger dan het maximale bedrag dat de gemeenteraad in het verleden heeft vastgesteld.Als de politiek een punt achter de discussie zet, zou een apart traject opgezet moeten worden voor de bouw van een jongerencentrum. 'Daartoe kan het oorspronkelijke plan worden opgepakt om de haalbaarheid in het vrijstaande gebouw van de Bracbant-Havo verder te onderzoeken', zo schrijven B. en W.
Het college ziet echter meer in een totaalaanpak van het Ursulacomplex, die sowieso nodig is vanwege het spoedige vertrek van de Bracbant-Havo. 'De toekomstige functies van het complex zijn mede bepalend voor het behoud en de conservering van dit monumentale beeldbepalende gebouw. Mede gelet op de reeds aanwezige instellingen lijkt een verdere verkenning van de mogelijkheden en haalbaarheid met op de huidige instellingen aansluitende voorzieningen een logische stap', aldus B. en W.
Dat onderstreept ook wethouder Van Aert. In zijn ogen zou het 'een gemiste kans' zijn als Boxtel de bundeling van culturele instellingen in het Ursulacomplex niet verder onderzoekt. Het samenbrengen van zaalvoorziening, jongerencentrum, Centrum voor de Kunsten, DELTA en openbare bibliotheek biedt een grote meerwaarde. Van Aert: ,,We kunnen in het Ursulacomplex iets unieks gaan doen dat grote synergievoordelen biedt."
De wethouder stelt dat de Boxtelse politiek aan de vooravond staat van een cruciale beslissing. ,,Het is de laatste kans. Nu moet er duidelijkheid komen. Na jarenlange discussies moet er nu een streep getrokken worden en moeten we zeggen wat we willen." Hij rekent er dan ook op dat de politiek hem maandag de boodschap meegeeft dat verder onderzoek gepleegd wordt naar de 'wenselijkheid, mogelijkheid en haalbaarheid' van een cultureel educatief cluster in het Ursulacomplex.
De hoofdrol in dat onderzoek is weggelegd voor de Steunstichting. Overleg met deze stichting moet duidelijk maken of men medewerking wil verlenen aan het realiseren van het cultuurcluster, bijvoorbeeld via eigendomsoverdracht of verhuur van de Bracbant-Havo. Op basis van het resultaat van dat overleg hakken B. en W. de knoop door.
7 november 2002