Villa Catharina doorn in
Boxtels oog
Al sinds 1899 neemt Villa Catharina een prominente plaats in langs een van de belangrijkste toegangswegen, de Bosscheweg, van Boxtel. Een opvallend pand met een al even opvallend verleden. De naam verwijst naar de zus van de eerste bewoner, Jan van der Eerden. Na hem bood het pand onderdak aan twee burgemeesters, de schrijfster Marie Ghijsens en directeur J. van Oerle van de linnenweverij. Omstreeks 1935 werd het pand omgebouwd tot pension annex hotel-café, waarin na uitbater Van der Heijden de familie Pennings vele jaren de scepter zwaaide.
Begin jaren negentig begon het gebouw zoveel achterstallig onderhoud op te leveren, dat het restaurant gesloten werd, de familie Pennings verhuisde en het pand lange tijd te koop bleef staan. Even leek Villa Catharina iets van haar oude glorie terug te krijgen toen Marcel van Galen met zijn bedrijf Martsell er in 1994 zijn intrek in nam. Maar ook hij blijkt na interne reorganisaties niet in staat die glans van weleer vast te houden. Villa Catharina lijkt ernstig in verval en is bepaald geen visiteplaatje meer voor de gemeente Boxtel...
KANTOREN
In 1994 verhuisde Martsell Productpresentaties van de Fellenoord naar Villa Catharina. De ergste en meest in het oog springende gebreken werden toen aangepakt en de buitenkant kreeg een behoorlijke facelift. Maar al snel zou blijken dat een meer rigoureuze aanpak nodig was. Eigenaar Marcel van Galen liet architect Paul Strik een compleet restauratieplan opstellen, dat door aannemer Roelofs uit Sint-Michielsgestel zou worden uitgevoerd. De bovenverdieping werd bewoond door het gezin Van Galen en op de benedenverdieping waren kantoren ingericht.Enkele jaren geleden besloot Van Galen een deel van zijn bedrijf af te stoten. Hij verhuisde naar de Eindhovenseweg, waar de bedrijfjes Qbix, Qidida, Marcel van Galen Design en Q2TS inmiddels stevig vorm hebben gekregen. Martsell Productpresentaties is volgens een van de huidige medewerkers van Van Galen inmiddels opgegaan in ID-tv te Diemen.
Villa Catharina staat sinds ruime tijd opnieuw leeg en maakt een desolate indruk. Toch wordt er intern fasegewijs gewerkt aan een flinke renovatie en facelift. Van Galen bewoont momenteel met zijn gezin een gebouw achter de villa en heeft het druk met tal van succesvolle projecten. ,,De villa heeft voor mij niet direct prioriteit en ik weet ook nog helemaal niet wat ik er in de toekomst mee wil gaan doen", verklaarde Van Galen desgevraagd.
GEEN MEDEWERKING
De eigenaar van Villa Catharina ontkent dat het pand aan zijn lot wordt overgelaten en verkommert. ,,Aan de buitenkant lijkt dat misschien zo, maar niemand ziet dat we al van alles hebben laten doen om boktor te bestrijden en verzakking te voorkomen. Als je eenmaal met opknappen bezig bent, ontdek je steeds meer gebreken." De eigenaar weet het gebouw zeker op waarde te schatten. ,,Het is prachtig en ik zal er alles aan doen om het in de oude staat terug te brengen, maar eerlijk gezegd loop ik tegen ontzettend veel dingen aan."Het restauratieproject dat hij nu met architect Cleem Snijders heeft opgesteld, is inmiddels voorgelegd aan de gemeente. ,,Ik krijg er zeker geen tegenwerking, maar van medewerking is ook geen sprake. Wij willen de restauratie – die zeker drie miljoen gulden overstijgt – als compleet project oppakken, maar bij de gemeente wordt alles waar je vergunningen voor nodig hebt als onderdeel afgehandeld en dat werkt niet. Dat is gewoon niet te doen." Van Galen vertelt dat hij diverse gesprekken met de secretaris van de monumentencommissie heeft gehad. ,,Maar daar ben ik niet echt wijzer van geworden. Ik heb ook bij de burgemeester aan tafel gezeten die me beloofd heeft zich voor dit project in te zetten, maar tot dusver heb ik niets meer gehoord."
LOKALE WAARDE
Villa Catharina is door de gemeentelijke monumentencommissie aangewezen als gemeentelijk monument. Dat betekent dat er lokale waarde aan wordt gehecht en dat de eigenaar niet vrij is dingen naar eigen inzicht aan het pand te veranderen. Als secretaris van de monumentencommissie beaamt Jacques van de Last dat het pand op dit moment niet alleen voorbijgangers maar ook de commissieleden en het gemeentebestuur een doorn in het oog is. ,,Het is een onderhoudsgevoelig pand, wat verlangt dat het goed wordt bijgehouden", weet hij.Volgens Van de Last heeft Van Galen de afgelopen jaren diverse restauratieplannen bij de gemeente ingediend. Plannen van een laag realiteitsgehalte, vindt de secretaris. ,,De eigenaar heeft ons een compleet restauratieplan voorgelegd dat de drie miljoen gulden overschrijdt. Hij heeft daarna diverse andere plannen voorgelegd, waarmee wij moeilijk kunnen werken. Dat kan pas op het moment dat Van Galen weet welke kant hij nou eigenlijk uit wil met dat pand. Dat verandert nogal eens."
Om verder verval van Villa Catharina te voorkomen is het volgens de monumentencommissie belangrijk om eerst de buitenkant, de schil van het gebouw met het dak en de gevels aan te pakken. Pas daarna komt het interieur in beeld. Volgens Van de Last pakt de eigenaar de situatie juist andersom aan en is hij volop aan het interieur bezig. ,,Wij vinden het ontzettend jammer en willen graag onze medewerking en begeleiding bij de restauratie verlenen. Dat betekent dat Van Galen subsidie kan krijgen, want daarvoor hebben we best geld beschikbaar. Natuurlijk niet onbegrensd, want we hebben nu eenmaal geen boompje waar je aan kunt schudden."
ECLECTISCHE STIJL
Villa Catharina staat in de verantwoording van de gemeentelijke monumentencommissie beschreven als een villa van architectuurhistorische waarde vanwege de bouwstijl (eclectische trant) en het bouwtype, alsmede de gaafheid van de hoofdvorm, de detaillering en met name ook vanwege de kwaliteit van het interieur. Aan het gebouw wordt ook historische waarde toegekend vanwege de aan het pand verbonden historische personen. Het pand bestond uit een woonhuis, koetshuis, schuur, paardenstallen en houtwerf. De villa is qua bouwstijl te vergelijken met het statige pand aan de Molenstraat 61, dat waarschijnlijk door dezelfde architect is ontworpen.
31 oktober 2002