Nieuwe plaquette herinnert aan
oprichting journalistenbond
Op 14 december 1902 werd in dit station de Katholieke Nederlandse Journalisten Kring opgericht.
Bovenstaande tekst krijgt op woensdag 13 november in de vorm van een koperen herdenkingsplaquette een plaatsje in de hal van het Boxtelse spoorwegstation. Vijf jaar nadat een keramisch plastiek met een soortgelijke tekst werd verwijderd uit het destijds te slopen spoorwegstation wordt een historisch moment opnieuw vastgelegd.
De koperen plaat wordt gemaakt door de Boxtelse smid Pieter van den Brandt en is een initiatief van oud-Boxtelaar Servaas Smulders, journalist van Brabants Dagblad en tot voor kort bestuurslid van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ). Het is aan Smulders te danken dat het kunstwerk dat tot 1997 de vroegere stationsrestauratie sierde, voor het nageslacht is gered en niet onder de slopershamer terecht kwam.
Toen het Boxtelse eilandstation werd ontmanteld om plaats te maken voor het nieuwe, in 2000 feestelijk geopende station maakte Smulders de NS attent op het kunstwerk. Besloten werd dat het plastiek, een creatie van de Haagse kunstenaar Theo Dobbelman te verplaatsen naar het hoofdkantoor van de NVJ te Amsterdam.
NAJAARSVERGADERING
Het plastiek werd in 1967 onthuld ter gelegenheid van het 65-jarig bestaan van de Katholieke Nederlandse Journalisten Kring (KNJK) die op datzelfde moment – samen met de Protestants Christelijke en Nederlandse Journalisten Kring - opging in de NVJ.Smulders lost met de onthulling van de koperen gedenkplaat een oude belofte in. ,,Op het moment dat het plastiek uit de oude stationsrestauratie werd verwijderd, opperde ik al dat er in het nieuwe station opnieuw een plekje zou moeten komen dat herinnert aan de oprichting van de KNJK", vertelt de journalist. De najaarsvergadering van de NVJ, die woensdag 13 november wordt gehouden in restaurant Molenwijk te Boxtel, heeft hij aangegrepen om de nieuwe plaquette te onthullen.
Smulders neemt tijdens die vergadering officieel afscheid als bestuurslid van de journalistenbond, een taak die hij eerder dit jaar al overdroeg. Sinds 1982 was Smulders actief voor de vakbond. Als voorzitter van het sectiebestuur dagbladjournalistiek riep hij in 1991 de eerste dagbladstaking van Nederland uit. Later, in 1994 trad Smulders toe tot het hoofdbestuur van de NVJ. Namens de NVJ blijft de journalist actief voor het Nederlands Persmuseum en in de toekomst hoopt hij nog eens namens de bond de onderhandelingsdelegatie te mogen leiden voor de CAO-besprekingen. Tijdens de najaarsbijeenkomst van de NVJ-verenigingsraad wordt naast het arbeidsvoorwaardenbeleid ook gesproken over de toekomst van de journalistiek.
GEEN GROOT FEEST
Het gedenkteken krijgt een plekje nabij de koperen plaat die herinnert aan de twee spoorwegmannen die in de Tweede Wereldoorlog de dood vonden; C.W. van de Sande en M.M. van der Schoot. Deze plaat hing ook al in het vroegere Boxtelse station en kreeg later een plaatsje in de hal van de nieuwbouw. Volgens Smulders wordt de KNJK-gedenkplaat op soortgelijke wijze vormgegeven. ,,Maar dan wel in een moderner vormgeving."
De onthulling van de plaquette op 13 november vindt plaats tussen 16.00 en 16.30 uur en wordt verricht door Nico Schrama, de laatste voorzitter van de KNJK en Noortje Roos-Vesters, kleindochter van Jan Vesters die in 1902 de KNJK oprichtte en ook aanwezig was bij de onthulling van het plastiek in 1967 (zie foto).
Binnen de NVJ wordt niet op grootschalige wijze stilgestaan bij het feit dat honderd jaar geleden de Brabantse en Limburgse journalisten zich verenigden. ,,In 2004 is het 120 jaar geleden dat de Nederlandse Journalisten Kring werd opgericht, een van de drie bonden waaruit de NVJ is voortgekomen. Dan wordt groot feest gevierd", weet Smulders.
TREFPUNT
Dat de Katholieke Nederlandse Journalisten Kring (KNJK) op 14 december 1902 uitgerekend in de toenmalige 'stationswachtkamer' te Boxtel werd opgericht, is niet zo verwonderlijk. Boxtel was destijds nog een écht spoorwegknooppunt, waar menigeen een overstap moest maken naar een van de vier windstreken.De aanleiding om de KNJK op te richten was het feit dat het politieke nieuws uit Den Haag destijds in eerste instantie was voorbehouden aan de toenmalige krant De Residentiebode. Pas als deze krant had gepubliceerd, sijpelde het nieuws door naar de overige kranten. Dat die vertraagde informatievoorziening kwaad bloed zette bij de journalisten die niet voor De Residentiebode werkten, mag duidelijk zijn.
Veel journalisten uit Limburg en Brabant die van en naar Den Haag reisden, troffen elkaar op het Boxtelse station dat toen ook nog in oostelijke richting een spoorwegverbinding met Limburg (Gennep) had via het Duits lijntje. ,,Geen wonder dat juist op dit trefpunt het idee werd geboren om een eigen katholieke journalistenbond op te richten", vertelt Smulders. Hij heeft de Groningse historicus Huub Wijfjes uitgenodigd om aansluitend aan de najaarsvergadering van de NVJ te Boxtel te vertellen over het ontstaan van de vakbeweging voor journalisten in Nederland.
Wijfjes werkt aan een boek waarin de geschiedenis van de journalistenbond wordt vastgelegd. Het boek moet in 2004 verschijnen als de NVJ het 120-jarig bestaan viert van een van haar voorlopers: de Nederlandse Journalisten Kring. Ook de KNJK ging op in de NVJ, die in 1967 werd gevormd. De lezing van Wijfjes vindt plaats rondom de onthulling van een koperen gedenkplaat, die moet herinneren aan het historische moment dat honderd jaar geleden plaatsvond in het Boxtelse station.
24 oktober 2002