'Rustiger dan verwacht'
Onze proefrit van het centrum van Boxtel naar de nieuwe huisartsenpost in Den Bosch laat 16 kilometer afstand op de teller zien en een ritje van precies zeventien minuten. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat we 's avonds om negen uur de A2 bijna verlaten aantreffen op weg naar Rijnstraat 10 in de Brabantse hoofdstad, het kloppend hart van de dinsdagavond om 17.00 uur geopende centrale huisartsenpost in de regio Den Bosch.
De post is op 1 oktober, de eerste dag van de huisartsenpost, druk bezet rond de klok van negen uur: naast de dames die de telefooncentrale en het loket bedienen, loopt een aantal artsen op het eerste oog wat doelloos door de gang en kamers van het ruim bemeten pand. In werkelijkheid betreft het dienstdoende artsen die de eerste telefonische klachten op hun belangrijkheid beoordelen, maar ook een arts die de binnenkomende patiënten opvangt en de klacht van haar of hem onderzoekt.
Verder zijn er twee artsen stand-by die zonodig per auto - met chauffeur - visites kunnen afleggen op locatie, al dan niet met een spoedeisend karakter. De eerste oktober is met de nodige spanning tegemoet gezien na een wat hectische voorbereiding, waarin naast de invulling van de personele bezetting ook op technisch gebied heel wat knopen moesten worden doorgehakt.
LOCATIES
Er is heel wat publicatie voorafgegaan aan de opzet van een huisartsenpost in de regio’s Den Bosch, Oss en Veghel. Vanaf 1 oktober geldt een regeling waarbij niet de lokale huisartsen bij toerbeurt de avond- en weekenddiensten voor hun rekening nemen, maar een centrale post in Den Bosch met een nevenfunctie in de beide andere gemeenten Veghel en Oss.Iedereen die zich genoodzaakt ziet buiten de normale spreek- en werkuren van de eigen huisarts medische hulp in te roepen bij een van diens collega’s, moet zich nu - en dat geldt voor alle regio’s - wenden tot de centrale post in Den Bosch. Van daaruit wordt advies gegeven over de behandeling, die kan bestaan uit telefonische aanwijzingen of het advies zich op een van de drie posten te vervoegen.
In voorkomende gevallen, bij voorbeeld levensbedreigende situaties of bij bedlegerigheid, komt de dienstdoende arts aan huis. Feitelijk behelst de nieuwe gang van zaken niets anders dan voortzetting van de oude situatie, zij het dat in de nieuwe opzet men te maken kan krijgen met een van de bijna 170 artsen uit een van de gemeenten in de regio en niet met een van de huisartsen in de eigen gemeente.
SPANNING
Wanneer we ons voor een impressie van de eerste dag 's avonds rond negenen melden bij de huisartsenpost in Den Bosch is het daar een drukte van belang; van medewerkers wel te verstaan. Gerben Welling, manager van de huisartsenpost, treffen we ontspannen aan. Dat geldt eveneens voor arts Albert van Duynhoven, voorzitter van de coöperatie van deelnemende huisartsen, die 'heel toevallig' ook aanwezig is.De opening is met veel spanning tegemoet gezien maar de verwachting dat de telefoon roodgloeiend zou staan, klopt in geen enkel opzicht. Pas rond half zeven meldt zich de eerste en rond negen uur blijken zich pas drie patiënten aan de balie gemeld te hebben.
Niettemin sluit zich rond half tien de dienstdoende arts aan die inmiddels al een ritje naar Boxtel voor een bedlegerige patiënt heeft moeten maken. Zijn ritje met de volledig geoutilleerde dienstauto is volgens eigen zeggen naar tevredenheid en snel afgewerkt.
De arts laat desgevraagd weten dat in levensbedreigende situaties de dienstauto met dezelfde faciliteiten als de ambulance zich tussen het verkeer kan begeven. In de praktijk rond het drukke verkeer op de rijksweg A2 tijdens de spitsuren, zal dat in de toekomst geen overbodige luxe zijn.
90 PROCENT
Voorzitter Van Duynhoven moet erkennen dat de HOV-opzet in vergelijking met de landelijke situatie geen novum inhoudt. In zowat 90 procent van de Nederlandse centra is een dergelijke clustering al van toepassing. De organisatoren van de HOV-opzet hebben dan ook nadrukkelijk het oor te luisteren gelegd bij de ervaringen elders in het land en geprofiteerd van de oplossingen voor de kinderziekten die zich elders hebben voorgedaan.Desondanks zullen de voordelen zich in de drie regio’s nog moeten bewijzen. Naast het oogmerk van de huisartsen om de kwaliteit van de zorg nu en in de toekomst te waarborgen, speelt zeker ook een verbetering van de werkomstandigheden van de huisartsenpraktijk een rol.
Besloegen tot 1 oktober de diensten van waarneming in de weekenden vaak 24 tot 48 uur per keer, in de nieuwe opzet is het rooster van de bijna 170 huisartsen in de drie regio’s zodanig opgesteld dat maximaal acht uur aaneengesloten dienst wordt gedraaid voor de centrale huisartsenpost.
Voorzitter Van Duynhoven, geconfronteerd met de wat magere toeloop van patiënten op deze dinsdag, voorziet vooral een piek in de weekends, wanneer een uitstel tot een consult bij de eigen huisarts niet voor de hand ligt. De geringe toeloop bij de start schrijft hij ook toe aan de onwennigheid en wellicht onwetendheid. Maar ook de schroom om in de nieuwe opzet aan te kloppen bij een tot nu toe onbekend fenomeen, zal wellicht oorzaak zijn van een kalme start.
AANLOOP
Coördinator Welling verwacht op technisch gebied vooralsnog geen grote problemen. De voorbereiding was degelijk en de apparatuur is zodanig dat op dat gebied geen onverwachte ontwikkelingen worden gevreesd. Van de patiënten die zich melden wordt uiteraard een nieuwe status bijgehouden en op termijn wordt gedacht aan een netwerk waarbij de dienstdoende arts op de centrale post in Den Bosch, Oss en Veghel ook de gegevens van de huisarts on-line kan raadplegen.Een wens die pas op langere termijn kan worden gerealiseerd, maar welkom zou zijn om ook tegen de achtergrond van die gegevens de patiënt een nog betere diagnose en behandeling te kunnen aanbieden.
Bij ons vertrek vanuit de Bossche huisartsenpost treffen we een jong echtpaar uit Rosmalen aan in de wachtkamer. Met een zieke kleuter hebben de ouders zich deze avond gewend tot de nieuwe huisartsenpost. Hun ervaring met de nieuwe opzet typeren zij als positief. Naast een vriendelijke mevrouw aan de telefooncentrale, waarderen zij het ook dat zij in de huisartsenpost meerdere artsen aantreffen, zodat de diagnose en behandeling zonodig door meerdere artsen kan worden vastgesteld.
Ongetwijfeld, zo geven Welling en Van Duynhoven toe, zal in de toekomst niet alles van een leien dakje gaan. Ook de centrale post en de posten in Oss en Veghel zullen te maken krijgen met agressieve klanten en patiënten die niet de normale weg bewandelen om eerst telefonisch een afspraak te maken. Maar vooral de eerste maanden zullen de spontane meldingen aan de huisartsenposten met de nodige coulance worden benaderd. ,,Het zal wennen worden’’, aldus de beide woordvoerders.
3 oktober 2002