GEEN CONTACT MET FAMILIELEDEN IN OORLOGSGEBIED

'Onzekerheid bij Boxtelse Afghanen is groot'

Sinds de Amerikanen bombardementen uitvoeren op Afghanistan als reactie op de aanslagen in New York en Washington zijn de namen van steden als Kabul, Mazar-i-Sharif, Herat en Kandahar een begrip geworden in de westerse wereld. Het zijn de voormalige woonplaatsen van veel van de ongeveer vijftig Afghanen die in Boxtel woonachtig zijn. Met argusogen volgen zij het nieuws uit het land, waar de gevreesde terrorist Osama bin Laden zich schuil zou houden. Het lot van de familieleden die nog in het oorlogsgebied wonen, houdt de Afghaanse Boxtelaren dagelijks bezig.

Moslims over heel de wereld hebben de afgelopen dagen het Suikerfeest gevierd; een feest dat drie dagen duurt en gehouden wordt om het einde van de Ramadan luister bij te zetten. Het feest is volgens Madeliene Raaijmakers-Farrell (54) van het Buro Nieuwkomers (onderdeel van DELTA Stichting Welzijn Boxtel), dat asielzoekers, vluchtelingen en nieuwkomers opvangt en begeleidt, enigszins te vergelijken met wat Kerstmis voor de Nederlanders is.

,,Het Suikerfeest is een feest dat met heel de familie gevierd wordt. Voor veel Afghaanse mensen die hier wonen zijn het deze keer echter moeilijke dagen omdat men in grote onzekerheid verkeert over de familieleden die nog in Afghanistan wonen. Dagelijks zien ze de beelden uit Kabul, Kandahar en andere Afghaanse steden en hopen ze een glimp op te vangen van een van hun naasten. Telefonisch contact of een andere vorm van communicatie is namelijk absoluut niet mogelijk. Men weet niets van het lot van hun familieleden en daar hebben de Afghaanse mensen het vanzelfsprekend heel erg moeilijk mee."

REPORTAGE
Het was aanvankelijk de bedoeling van de redactie van deze krant om een reportage te maken, waarin de Afghaanse mensen in Boxtel zelf aan het woord kwamen. Daar wilde men gezien de moeilijke omstandigheden echter liever niet aan meewerken. Raaijmakers: ,,De Afghaanse mensen willen vooral met rust gelaten worden. Na 11 september is er veel gebeurd in hun land. Naar aanleiding van de aanslagen in Amerika vroegen ze zich af hoe de Nederlanders tegen hun aan zouden kijken. Men was bang dat ze anders benaderd zouden worden omdat ze uit Afghanistan afkomstig zijn; het land immers waar Bin Laden zich schuil houdt. Daar is eigenlijk nauwelijks sprake van geweest, een paar kleine incidenten daargelaten. Zo worden er wel eens vervelende opmerkingen gemaakt in de trant van 'ga terug naar je eigen land', maar veel ergere voorvallen hebben zich niet voorgedaan."
HUISBEZOEKEN
Raaijmakers brengt regelmatig huisbezoeken aan de families en ziet dan met haar eigen ogen hoe groot de onzekerheid is die de mensen in de greep houdt. ,,De Afghaanse mensen willen anderen liever niet opzadelen met hun problemen, maar als je een tijdje met ze praat, komt de oorlog op een gegeven moment ter sprake. Ik ga hen niet dwingen om over hun zorgen uit te wijden en het is ook niet mijn bedoeling om een diepgaand, therapeutisch gesprek te voeren over de huidige situatie in hun vaderland, maar als men erover wil praten, wil ik graag naar hen luisteren. Ook al kost dat vaak veel tijd. Vaak wordt die aandacht gewaardeerd", aldus Raaijmakers.

,,Soms kijk ik samen met Afghaanse mensen naar het nieuws en dan zien ze beelden van gebombardeerde steden. 'Mijn mooie land gaat kapot', was de reactie van een vrouw bij het zien van een gebombardeerde stad. Veel Nederlanders denken dat het in Afghanistan allemaal 'armoe troef' is, maar de Afghanen kijken heel anders tegen hun land aan. Bovendien is het niet zo dat de bevolking alleen maar uit armoedzaaiers bestaat, want anders zou men ook niet naar het westen kunnen komen. Vluchten kost namelijk ontzettend veel geld, armoedzaaiers kunnen dat nooit betalen."

BOXTELSE BODEM
In 1995 zette de eerste Afghaanse familie voet op Boxtelse bodem. Thans wonen er zo'n zeven families en enkele alleenstaande mannen en vrouwen; in totaal ongeveer zo'n vijftig personen. ,,Vaak gebeurt het dat vrouwen en kinderen alvast vooruitgestuurd worden en de mannen nog even achterblijven om wat zaken af te handelen, maar dat gaat niet altijd goed. Zo ken ik een vrouw die hier een jaar of vijf geleden is komen wonen met haar vier kinderen en al die tijd niets meer van haar man heeft gezien of gehoord. Dat zijn natuurlijk dramatische voorvallen."

Volgens Raaijmakers is het niet zo dat de Afghaanse mensen elkaar regelmatig opzoeken. ,,De families komen allemaal uit verschillende steden en zijn van verschillende stammen. Bovendien spreken ze in hun eigen dialect en wonen ze verspreid over Boxtel. Daarom is er niet veel onderling contact." Het contact met de autochtone bevolking wordt door het Buro Nieuwkomers in zoverre gestimuleerd dat men probeert om allochtonen warm te maken voor het verenigingsleven.

,,Natuurlijk maken allochtone kinderen ook contacten op school met Nederlandse kinderen en komen ze bij elkaar over de vloer. Daaruit ontstaan ook weer contacten tussen de ouders. Het is echter niet zo dat wij de mensen steeds achter de broek zitten om met de Nederlandse mensen om te gaan."

ZELFSTANDIG
De belangrijkste taak van het Buro Nieuwkomers is volgens Raaijmakers om alle niet-Nederlanders gedurende 1,5 tot 2 jaar op te vangen en te begeleiden tot inwoners van Boxtel die zelfstandig kunnen functioneren. ,,Wij helpen de nieuwkomers met primaire zaken op medisch gebied tot het regelen van tal van zaken bij instanties en het volgen van onderwijs. Daarnaast zorgen we ervoor dat de nieuwkomers Nederlandse les krijgen, zodat ze de taal snel kunnen spreken. Je ziet vaak dat allochtone kinderen het als een voorrecht zien om onderwijs te krijgen terwijl Nederlanders school vaak als een verplichting zien. Doordat men zo gemotiveerd is, zijn de prestaties vaak navenant."

Met de kerstperiode in zicht breken voor veel mensen gezellige en feestelijke dagen aan. Voor de mensen uit Afghanistan is dat wel even anders. ,,Ze zullen het wel even moeilijk hebben als alle families rond de kerst bij elkaar komen", zegt Raaijmakers. ,,Op dergelijke momenten is het gemis van hun eigen familieleden die nog in Afghanistan zijn natuurlijk extra groot. Dat ligt misschien anders bij de jonge Afghanen die op heel jeugdige leeftijd naar Nederland zijn gekomen. Zij herinneren zich vaak nog maar vage beelden van hun land. Maar doordat ze het verdriet van hun ouders zien en voelen worden ze zelf ook geraakt."

In het dubbeldikke kerstnummer van Brabants Centrum zijn reacties te lezen van mensen uit de regio Boxtel over de terroristische aanslagen in New York en Washington op 11 september.




20 december 2001

Terug