VIJFTIG JAAR TELEVISIE IN NEDERLAND

Eerste tv-uitzending
met Boxtels tintje

Nederland heeft deze week uitgebreid stilgestaan bij het vijftigjarig bestaan van televisie. In een zes uur durende marathonuitzending werd dinsdag op TV2 uitvoerig aandacht besteed aan het gouden jubileum van de Nederlandse televisie. Het kleine Boxtelse aandeel werd echter niet belicht. Daarom een bijzonder stukje Boxtelse televisiegeschiedenis...

Op 2 oktober 1951 werd in Nederland het eerste televisieprogramma uitgezonden. Na twee jaar experimenteren en debatteren was de Nederlandse Televisie Stichting (NTS) opgericht waarin de vier grote omroepverenigingen van die tijd - AVRO, KRO, VARA en NCRV - waren verenigd. Later trad ook de VPRO tot de stichting toe.

Vanuit de NTS-studio in Hilversum - Studio Irene - werd op 2 oktober 1951 de eerste televisie-uitzending verzorgd. Het programma ging van start met een officiële opening door de toenmalige staatssecretaris van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen en latere minister-president Joseph Cals en de in Boxtel geboren NTS-voorzitter Joannes Kors. Prof. dr. Kors was van 1951 tot 1959 voorzitter van de NTS.

Professor Kors (1885-1966) heeft een bijzondere bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van de Nederlandse televisie. Van 1945 tot 1959 was hij voorzitter van de Katholieke Radio Omroep. Verder hanteerde hij tussen 1951 en 1959 de voorzittershamer van de Stichting Nederlandse Radio Unie en was hij in dezelfde jaren voorzitter van de Organisation Catholique Internationale de Radiodiffusion et de Télévision.

GOUDSMID
Televisiepionier Kors was een zoon van de Boxtelse goudsmid Franciscus Kors en Marianne Dikker, die een bedrijfje hadden in de Rechterstraat. Hij werd geboren op 14 september 1885. Na de lagere school ging hij studeren aan het Sint-Dominicuscollege in Nijmegen. Kors trad toe tot de orde der Dominicanen en werd in 1910 tot priester gewijd. In 1916 studeerde hij cum laude af aan de Universiteit van Fribourg te Zwitserland.

Naast zijn activiteiten voor de radio en televisie was Kors als hoogleraar verbonden aan de Katholieke Universiteit Nijmegen. Naast het vak dogmatische theologie gaf hij moraaltheologie en speculatieve sociologie. De in Boxtel geboren professor werd diverse malen onderscheiden, onder meer als Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw (1935), Commandeur in de Orde van de Zwarte Ster (Frankrijk, 1945) en Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau (1959).

In 1959 zette Kors een punt achter zijn omroepactiviteiten. In dat jaar ging hij ook met emeritaat en vestigde hij zich in Utrecht. Hier overleed hij op 8 augustus 1966. Kors werd begraven op het kerkhof Albertinum van het Dominicanenklooster in Nijmegen. Naast zijn verdiensten als omroepbestuurder schreef de Boxtelaar vele bijdragen in de Katholieke Radio- en Televisiegids.

ZEGEN
Brabants Centrum stond in augustus 1966 kort stil bij de dood van professor Kors. ,,Zowel in katholieke als niet-katholieke kringen werd hij beschouwd als een groot Nederlander, die zijn hoge eruditie en voortreffelijke menselijke kwaliteiten op een breed werkterrein heeft dienstbaar gemaakt."

Het optreden van Kors op 2 oktober 1951 was kort. Staatssecretaris Cals sprak de memorabele woorden: ,,Ik kan deze openingswoorden in alle oprechtheid besluiten met de wens dat dit nieuwe medium onder Gods onmisbare zegen voor het culturele leven van ons volk een belangrijke bijdrage ten goede moge leveren."

Na de officiële start van de Nederlandse televisie volgde het eerste programma: 'De Toverspiegel'. Het was een spel van Willy van Hemert met in de hoofdrollen Albert van Dalsum, Ank van de Moer en Hetty Blok. Ook de 11-jarige Louis Bouwmeester deed mee. Hij werd direct na de uitzending op de bon geslingerd door de Arbeidsinspectie. Hij werd te jong bevonden...




4 oktober 2001

Terug