'Alleen de slachtoffers tellen'
,,Elke brandweerman leeft met zijn collega mee. Er heerst wereldwijd een enorme verbondenheid. Als je de beelden ziet van de ramp in New York, wéét je wat die hulpverleners daar voelen. Omdat je zelf ook momenten hebt beleefd waarin je hem 'knijpt'." De verslagenheid over de vliegtuigramp die ruim twee weken geleden het World Trade Centrum trof, heerst ook bij de leden van de vrijwillige brandweer in Boxtel. Maar als geen ander weten brandweerlieden tegenslagen en moeilijke momenten te overwinnen. Vooral door er met elkaar over te praten. De 'Twin Towers' zullen binnen het Boxtelse korps beslist onderwerp van gesprek zijn tijdens de huldiging en het afscheid van enkele collega's.
Frans Voermans, Harry Koelink en Luud Kusters worden in het zonnetje gezet door het brandweerkorps omdat ze 25 jaar in actieve dienst zijn. Kusters neemt bovendien bij deze gelegenheid ook afscheid van het korps vanwege gehoorproblemen. Ook neemt de brandweer na 34 jaar afscheid van Henk Voermans die met functioneel leeftijdsontslag (FLO) gaat.
Het is bekend dat brandweerlieden niet graag praten over de ongelukken en drama's die ze hebben meegemaakt. Althans, niet met de buitenwacht. Als hen gevraagd wordt naar de gebeurtenissen die het meeste indruk hebben gemaakt, komen grote branden naar voren. Meubelfabriek Novum (1972), winkelcentrum Oosterhof (1984) en dit jaar nog Dumeco. Ook het ongeluk in 1989, waarbij ten zuiden van het NS-station een trein met chemische lading ontspoorde en in brand vloog, staat nog in hun herinnering gegrift.
,,Het zijn indrukwekkende gebeurtenissen, waarvan je vaak pas na afloop beseft welke omvang ze hebben. Je bent in kleine eenheden bezig om je eigen onderdeel van de brand te bedwingen. Tijd om te kijken wat er elders aan de hand is, heb je niet", vertelt Henk. ,,Zelfs bij de brand die eerder dit jaar varkensslachterij Dumeco goeddeels in de as legde, had ik aanvankelijk geen benul van de grootschaligheid. Terwijl ik op dat moment toch een mobiele functie had en moest zorgen dat alle bluseenheden over voldoende water konden beschikken. Pas toen ik later de videobeelden en foto's onder ogen kreeg, zag ik hoe de vuurzee hier had toegeslagen."
Ondanks dat dergelijke grote operaties hem altijd bij zullen blijven, heeft Henk de meeste voldoening van zijn werk gehad op het moment dat hij een man uit een autowrak wist te bevrijden. ,,Het slachtoffer zat met zijn been bekneld en het lukte maar niet om hem los te krijgen. Na diverse pogingen besloot het traumateam tot amputatie over te gaan. Toen vroeg onze commandant of ik het tóch nog een keer wilde proberen. En zowaar, het lukte. De man heeft zijn been behouden. Op dat moment prijs je je gelukkig dat je dit vak mag uitoefenen.
THUISFRONT
Frans is blij dat bij alle ellende die hij heeft meegemaakt, het korps altijd nog met dezelfde mensen is teruggekeerd als waarmee werd uitgerukt. ,,Je kúnt er niet bij stil staan of je nog thuiskomt als het alarm afgaat. Als je zo denkt, kun je dit vak niet uitoefenen. Als een melding binnenkomt voelen we onze adrenaline en op die momenten tellen alleen de (mogelijke) slachtoffers. Toch is het onmiskenbaar dat je als het ware ook je vrouw en kinderen meeneemt als de brandweer uitrukt.",,Ja, de partner achter de brandweerman is onmisbaar", erkent Harry. Net als collega's kent ook hij de voorvallen dat hij klaarstond voor een feestje of een uitstapje met het gezin als de pieper weer eens afging. ,,Je zegt dan thuis dat het waarschijnlijk 'slechts even' zal duren, maar het is vaak genoeg gebeurd dat we dan pas midden in de nacht, zwart van het roet huiswaarts keerden. Natuurlijk leidt dat wel eens tot spanningen in het gezin, maar uiteindelijk komt het toch altijd weer goed. En alleen maar dankzij het begrip wat we ondervinden van het thuisfront."
RISICO'S
Hoewel het brandweervak in Boxtel voor de meesten vrijwilligerswerk is, kan het niet als hobby worden beschouwd, menen Frans, Harry en Henk. ,,Het aanmelden is vrijwillig. Maar daarna is het over met de vrijwilligheid", stelt Henk onomwonden. En aanvullend: ,,Als brandweerman draag je een verantwoordelijkheid. Niet alleen ten opzichte van de gemeenschap waarvoor je je inzet, maar ook voor je gezin en je collega's. Vandaar ook dat iedereen zelf bepaalt hoever dat hij kan gaan als we in actie komen. Je moet geen risico's nemen. Elke collega die op een gegeven moment zegt: 'Tot hier en niet verder' kan op begrip en steun van zijn maten rekenen."De vier brandweerlieden die zaterdag in de schijnwerpers worden geplaatst hebben in de loop der jaren via cursussen de rang 'hoofd-brandwacht' bereikt. Frans en Harry hebben zich bovendien via cursussen gespecialiseerd als deskundige op het gebied van gevaarlijke stoffen en worden nogal eens ingezet voor de Waarschuwings- en Beveiligings Dienst van de regionale brand.
Harry is daarnaast - net als Luud - chauffeur/pompbediende. Henk treedt tijdens operaties op als bevelvoerder van een blus- of hulpverleningseenheid. Het cursuswerk eist veel vrije tijd van de mannen. Elke opleiding duurt twee tot drie jaar en in die periode zijn ze zo'n zeven tot acht maanden één avond per week van huis. Wie brandweerman wil worden (ook vrouwen van harte welkom bij het korps) moet dus weten waar hij aan begint. ,,We hebben aanwas voldoende, maar het valt niet mee om uit de aanmeldingen ook de geschikte personen te kiezen", klinkt het in koor.
27 september 2001