BOXTEL KENT UNIEKE AGRARISCHE VERENIGING

'Succesformule houdt voerbank overeind'

De meeste Nederlandse voerbanken zijn opgeheven. Maar Boxtel kent nog altijd een bloeiende Vereniging Voerbank, zoals de officiële naam luidt. De vereniging valt onder de paraplu van de ZLTO-afdeling Boxtel-Liempde en telt momenteel nog altijd 35 leden. De voerbank draagt zorg voor een rechtmatige aankoop en verkoop van maïs en staat voor solidariteit onder de leden. ,,We zijn de laatsten der Mohicanen", aldus voorzitter Antoon van Oirschot.

Dertig jaar geleden, op 7 maart 1971, werd de Boxtelse voerbank opgericht. Naast Van Oirschot, die behalve voorzitter van de plaatselijke ZLTO ook voorzitter is van de voerbank, maakt Frans Swinkels al drie decennia deel uit van de vereniging. De aanleiding voor de oprichting vormde destijds een groot tekort aan maïs. ,,De stallen werden uit de grond gestampt en de veehouderij groeide stormachtig. In die dagen was er een enorm gebrek aan ruwvoer", blikt Swinkels terug.

Swinkels is 'werkverdeler' en secretaris van de Boxtelse voerbank. Jaar in jaar uit probeert hij met de andere bestuursleden lijn aan te brengen in een ingewikkelde puzzel. Swinkels: ,,De Boerenbond en de Landbouwvoorlichting beoogden met de oprichting van voerbanken de aankoop en verkoop van maïs te waarborgen. Het systeem garandeerde dat maïstelers hun product konden afzetten en veehouders ieder jaar opnieuw over voldoende maïs voor hun dieren konden beschikken."

GEMEENTEGROND
De leden die zich aansloten bij de voerbank waren enerzijds maïstelers, anderzijds veehouders. Nog steeds zijn beide partijen evenredig vertegenwoordigd in het bestuur om 'scheve gezichten' te voorkomen. Naast het verbouwen van maïs op eigen grond regelt de voerbank dat maïs wordt verbouwd op gronden van de gemeente Boxtel die tijdelijk niet benut worden. Boxtel doet een beroep op de voerbank, die ervoor zorgt dat de maïs wordt ingezaaid, geoogst én verkocht.

,,Er wordt een eenjarig contract afgesloten met de gemeente", verduidelijkt Swinkels. ,,Zodra het product geoogst is, kan de gemeente weer over de grond beschikken." Wanneer de gemeente op korte termijn over de uitgeleende grond denkt te moeten beschikken, komt het voor dat andere gewassen worden ingezaaid.

Zo werd dit jaar rond De Kleine Aarde op Munsel graan gezaaid, dat inmiddels alweer geoogst is. ,,We hebben maar één keer meegemaakt dat de gemeente de grond nodig had voordat de maïs rijp was", vertelt Swinkels. Dit gebeurde in de jaren dat bedrijventerrein Ladonk werd uitgebreid en Boxtel ineens om extra grond verlegen zat. ,,De onrijpe maïs werd eind augustus al van het land gehaald. Dezelfde dag nog stonden er bouwkranen."

De gronden in Boxtel-West die in beeld zijn voor een nieuw sportpark voor voetbalclub ODC worden momenteel ook met maïs bebouwd en vallen deels onder verantwoordelijkheid van de voerbank.

KORRELMAÏS
De Boxtelse voerbank heeft pieken en dalen gekend. In het eerste jaar dat de vereniging bestond werden 40 hectaren met maïs ingezaaid. In de topjaren 1982-1985 beheerde de voerbank liefst 350 hectaren, ook buiten de eigen regio. Swinkels: ,,Het tekort aan veevoer zorgde ervoor dat we bietenkoppen haalden in Flevoland en erwtenlof inkochten in Zeeland. In België lagen nog eens 100 hectaren waarvan de maïs werd ingekocht." In deze hoogtijdagen telde de voerbank ruim tachtig leden.

Eind jaren negentig liep het aanbod terug en had de voerbank net als in 1971 amper 40 hectaren onder haar hoede. Maar vandaag de dag is dat aantal weer gestegen tot 120 hectaren. Snijmaïs heeft inmiddels plaatsgemaakt voor korrelmaïs, daarnaast zijn de granen in opkomst. De groeiende populariteit van graan heeft als bijkomend voordeel dat het landschap minder eentonig wordt.

Het bestuur van de voerbank erkent dat maïs het buitengebied overheerst. ,,Je moet wel bedenken dat het maar een paar maanden per jaar is", nuanceert voorzitter Van Oirschot. ,,Als de maïs weer weg is, vinden mensen het vaak weer te kaal." Korrelmaïs blijkt overigens langer op de akkers staan dan snijmaïs. Snijmaïs wordt meestal voor 1 oktober geoogst, terwijl de in populariteit gestegen korrelmaïs vaak pas na 1 november van het land gaat.

TWIJFELS
Het is opvallend dat de Boxtelse voerbank nog steeds bestaat, terwijl de meeste andere voerbanken het loodje hebben gelegd. Natuurlijk, ook in Boxtel zijn wel eens twijfels, maar het bestuur blijft optimistisch. ,,Zolang het rendement oplevert blijft de voerbank bestaan", zegt voorzitter Van Oirschot. Realistisch: ,,Als er geen rendement meer te behalen is of mensen hun zaakjes voortaan zelf willen gaan regelen, dan is het ook met ons zo gedaan."

Dat de voerbank al dertig jaar een tamelijk anoniem, maar florerend bestaan leidt, heeft in zijn ogen alles te maken met de succesformule die in Boxtel wordt gehanteerd. In tegenstelling tot andere voerbanken heeft de Boxtelse voerbank de maïs altijd getaxeerd. Natuurlijk konden leden de taxaties van het bestuur altijd aanvechten, maar het is in dertig jaar slechts eenmaal voorgekomen dat een maïsteler niet tevreden was. In zo'n geval verrichtte een andere voerbank een hertaxatie. Van Oirschot: ,,Andere voerbanken kozen voor het wegen van maïs. Dat bleek onbetaalbaar. Het vasthouden aan taxaties is een gouden greep gebleken."




6 september 2001

Terug