Spooktekeningen sieren Nemerlaer
Sinds begin juni is in Kasteel Nemerlaer in Haaren een expositie ingericht van de Boxtelse kunstenares en teken- en schilderdocent Lonneke de Wit (33) waarin tekeningen van spoken centraal staan. De Wit liet zich daarbij inspireren door de verhalen die Carole Vos en Anton van Oirschot, die samen 'Nemerlaer' bewonen en beheren, optekenden in het boekje 'Wat leeft in eeuwenoude steen. Spokerijen in Brabantse kastelen'. De illustraties bij de verhalen zijn van de hand van De Wit, die voor de expositie 25 fraaie, kleurrijke tekeningen vervaardigde.
Nadat De Wit begin jaren negentig afstudeerde als eerstegraads docent tekenen en schilderen aan de Kunstacademie in Maastricht, ging ze al vrij snel aan de slag. Inmiddels geeft ze onder meer bij DELTA in Boxtel, het Hertog Jan Centrum in Schijndel en kunstcentra in Veghel, Gemert en Den Bosch cursussen aan volwassenen en kinderen. ,,Daarnaast heb ik samen met een vriendin een bedrijfje, waarmee we het behoorlijk druk hebben. We verrichten tal van werkzaamheden; van het verzorgen van het interieur van een winkel tot veel wandbeschilderingen. Nu nemen we wat minder opdrachten aan omdat we allebei een kindje hebben gekregen en daardoor minder tijd overhouden."
Naast de opvoeding van haar vijftien maanden oude dochterje Myrte, de activiteiten voor haar bedrijfje en het geven van teken- en schilderlessen in de regio heeft De Wit ook nog tijd om te exposeren. Vanaf het begin van dit jaar is ze druk in de weer geweest met het maken van tekeningen voor het spokenboek 'Wat leeft in eeuwenoude steen' en de expositie die in Kasteel Nemerlaer op afspraak bezichtigd kan worden. ,,Deze expositie is eigenlijk mijn eerste echte grote tentoonstelling. Ik heb wel eens aquarellen geëxposeerd en aan groepstentoonstellingen meegedaan, maar dat was niet te vergelijken met de expositie in Kasteel Nemerlaer. Op de Brabantse kastelendag in juni kwamen zo'n 1.200 mensen naar het kasteel, onder meer om uitvoeringen van spokenverhalen te zien, maar daarbij kon het publiek ook mijn tekeningen bezichtigen. Heel leuk natuurlijk."
KASTEELBEWONERS
De contacten van De Wit met de kasteelbewoners Carole Vos en Anton van Oirschot, die haar de kans gaven om in het kasteel te exposeren, dateren van twee jaar geleden. De kunstenares besloot na een bezoek aan een nabijgelegen pannenkoekenrestaurant aan te kloppen bij het kasteel. ,,Carole en Anton vonden het prima dat we even rond wilden kijken. Toen zijn we aan de praat geraakt, waarbij Carole mooie verhalen vertelde over het kasteel. Wij vertelden dat we in Boxtel een monumentaal pandje aan de Burgakker uit 1650 bewoonden, waarop Anton zei dat hij ons wetenswaardigheden en details kon verschaffen over de woning. Twee dagen later kregen we de informatie al binnen. Toen heb ik een tekening gemaakt van Carole en Anton op de manier waarop ik ze zag. Zo is de samenwerking en de vriendschap tussen ons begonnen. Later vroegen ze mij of ik de illustraties voor het spokenboek wilde verzorgen."VROLIJK
Vrolijk, sprekend en veelkleurigheid zijn volgens De Wit de belangrijkste aspecten van haar werk. De afbeeldingen die in Kasteel Nemerlaer hangen zijn daar een duidelijk voorbeeld van. Te bezichtigen zijn onder meer tekeningen van de freule met de ladder, de blauwe ridder en de spinnenbarones; allemaal figuren die voorkomen in de verhalen van Vos en Van Oirschot. Diegenen die bij spoken denken aan witte wezens die door deuren kunnen lopen, hebben het mis. De dolende zielen die De Wit geportretteerd heeft, zijn onder meer in middeleeuwse galajurken uitgedoste vrouwfiguren. ,,Nee, spoken zijn niet per definitie slecht of eng, neem bijvoorbeeld mijn afbeelding van het spook die de kinderen van Nemerlaer beschermt. Het zijn dolende zielen die iets is overkomen in of bij kastelen en daar ronddwalen. Carole kan daar prachtige verhalen over vertellen, bijvoorbeeld over de spokerijen op kasteel Nemerlaer."ASTRALE LICHAAM
Zo wordt in het spokenboek van Van Oirschot en Vos verhaald over het astrale lichaam van 'de witte vrouwe van de Nemerlaer', die nog altijd op zoek zou zijn naar de man, die haar in de buurt van het kasteel om het leven heeft gebracht. De moord zou zijn begaan door een kasteelheer. Hij kwam tot zijn daad toen de jonkvrouw in verwachting was en terug wilde naar Frankrijk, haar vaderland. Hij hakte haar in drie stukken en liet deze in een ven achter het kasteel verdwijnen. Mensen hebben het spook volgens de schrijvers al op verschillende plaatsen gezien, in de lanen van het kasteel en bij het Beeldven. De Wit maakte een fraaie illustratie bij het verhaal van de 'vrouw-zonder-hoofd bij de Nemerlaer'.,,Ik ben in januari aan de slag gegaan nadat ik de verhalen in het spokenboek gelezen had", vertelt de kunstenares. ,,Carole had al eerder gevraagd of ik de tekeningen voor mijn rekening wilde nemen, maar toen had ik het heel erg druk met mijn andere bezigheden. Toen ze me later weer vroeg, heb ik wel ja gezegd. Ik ben zelf altijd geïnteresseerd geweest in spokerijen en vond het mede daarom een leuke opdracht. Inmiddels is Carole weer bezig met nieuwe verhalen voor een boek, waarvoor ik ook de illustraties ga verzorgen. Daar kijk ik nu al naar uit, want het was erg leuk om aan het spokenboek mee te werken. Het was weer heel iets anders dan het teken- of schilderwerk waar ik me normaal mee bezighoud. Mensen die de expositie in kasteel Nemerlaer overigens nog willen bezichtigen, kunnen nog tot eind september op afspraak (0411-62 12 79) terecht."
30 augustus 2001