Antieke landbouwwerktuigen leveren strak werk
Zijn de voren van gelijke afmeting; zijn de 'ruggen' recht en van gelijke hoogte; is de grond schoon en ontdaan van onkruid en andere plantenresten. Het zijn enkele van de criteria waarop zondag 25 ploegers werden beoordeeld. Aan de Oirschotseweg organiseerde de Klassieke Landbouw Werktuigenvereniging haar jaarlijkse ploegwedstrijd. Getrokken door puffende tractoren waarvan het merendeel tot de categorie oldtimers behoort, worden oude, handmatig in te stellen ploegen door het zand getrokken. ,,Het is maar goed dat dit geen dagelijkse praktijk meer is", lacht een van de toeschouwers.
Voor het vierde achtereenvolgende jaar heeft de familie Welvaarts het perceel grond aan de Oirschotseweg beschikbaar gesteld voor de ploegwedstrijd. ,,Kort geleden stonden hier nog aardappelen, morgen wordt het met de cultivator weer egaal gemaakt en overmorgen bemest zodat er tot volgend voorjaar groen op groeit. Dat wordt er dan weer ondergeploegd om de bodem in conditie te houden", weet Luud Jacobs. Hij is een van de organisatoren van de Boxtelse ploegwedstrijd. Het valt niet mee om een geschikt wedstrijdterrein te vinden. ,,Op de meeste grond wordt maïs geteeld en dat wordt pas in oktober geoogst. Dat is te laat voor ons. Daarom zijn we blij met deze locatie, ook al is begin augustus eigenlijk wat vroeg", stelt Jacobs.
WENTELPLOEG
Het wedstrijdterrein is verdeeld in twee helften. Rechts zijn tien deelnemers met een rondgaande ploeg bezig. Hun werktuig kan slechts op één manier de grond in en daardoor rijdt de trekker dan links op het stukje akker dat hem is toegewezen en dan weer rechts. ,,Uiteindelijk blijft in het midden een greppel over omdat de ploeg het zand maar naar één kant kan omscheppen. Zo'n voor moet kaarsrecht zijn en de juiste afmetingen hebben: niet te diep, niet te breed. Dat wordt door de jury nauwlettend in de gaten gehouden", weet de organisator van de ploegwedstrijd. Het blijkt een hele kunst om de ploeg zodanig met de hand in te stellen dat de akker een mooi strak aanzien krijgt. Jan van Herk uit Valkenswaard blijkt aan het einde van de middag het meest nauwkeurig te hebben gewerkt en eindigt op de eerste plaats.Aan de andere kant van het veld rijden vijftien trekkers met een wentelploeg: door één simpele handbeweging kan het ploegblad worden omgegooid en is het mogelijk zowel in de gaande als komende baan een voor te trekken. De aarde wordt in rechte lange banen omgewoeld. 'Ruggen' noemen de boeren het, en degene die de meest rechte ruggen heeft geproduceerd, die bovendien ook nog allemaal even hoog zijn, maakt de meeste kans op de eerste prijs. Hennie Klomp maakt volgens zijn vader Hendrik, die de verrichtingen van zijn zoon met een scherp oog volgt, geen kans op de eerste plaats in het klassement. Hoe Hennie ook tegenstuurt met zijn voorwielen, het lukt maar niet om de, weliswaar heel kleine kronkel in de voor eruit te werken. Zoals later blijkt heeft Klomp senior er kijk op, want zijn zoon, in het dagelijks leven postbode in Gemonde, eindigt uiteindelijk op de zevende plek.
Een aantal percelen heeft geen rechthoek als vorm, maar loopt als het ware taps toe. Zo'n geer is een extra handicap en de aansluiting van de steeds korter wordende voren vereist het nodige vakmanschap. Dat is op te maken uit de verschillende prestaties van de wentelploegen. Jan de Pinth uit Nieuwkuijk is in deze afdeling degene die met de hoogste eer gaat strijken, hoewel Boxtelaar Twan van de Langenberg met zijn derde plaats ook niet slecht presteerde.
VOOROORLOGS
Er zijn fraaie oldtimers bij de vijfentwintig trekkers die zondagmiddag tussen de buien door met hun dieselmotoren over het gerooide aardappelveld pruttelen. De rood/geel geschilderde Belarus is van Russische makelij en heeft wellicht ooit nog over de omvangrijke akkers van een van de sovchozen of kolchozen gereden. Uiteraard ontbreekt ook Deutz niet, net zo min als McCormick en Ford met meerdere exemplaren zijn vertegenwoordigd. De roestige Lanz Bulldog de oudste tractor en zo ziet het voertuig er ook uit. Er zit bijna geen spatje verf meer op. Het 'beestje' is van vooroorlogse kwaliteit en tuft nog volop. Maar eigenaar Harrie Custers uit het Limburgse IJsselstein die op een verdienstelijke vierde plaats eindigde in de categorie rondgaand ploegen, durfde de motor niet af te zetten. Bang als hij was dat hij het vehikel niet meer aan de praat zou krijgen...
9 augustus 2001