VERTRAGING VOOR HERINRICHTING KERKHOF

Restauratie kerkhofmuur vordert

De restauratie van de kerkhofmuur rondom de Sint-Petruskerk verloopt ondanks enkele onverwachte tegenslagen volgens wens. Voordat volgende week vrijdag de bouwvakkers met vakantie gaan, moet het metselwerk voor het belangrijkste deel voltooid zijn. De herinrichting van de begraafplaats en de restauratie van de grafmonumenten is voorlopig uitgesteld en zal op een later tijdstip ter hand worden genomen.

De oude kerkhofmuur die de heuvel waarop de Sint-Petruskerk gebouwd is deels omsloot, bleek in nóg deplorabeler toestand te verkeren dan tijdens de inspectie voor aanvang van de restauratie was voorzien. Het bouwwerk dat het kerkhof aan de noord- en zuidzijde deels begrenst, was begroeid met klimop en die blijkt zich diep te hebben geworteld in de met kalkmortel gevulde voegen.

Na verwijdering van het groen bleek het metselwerk zo zwak dat het moest worden afgebroken en opnieuw opgebouwd. En toen de oude muren waren neergehaald bleek dat onder grote delen het fundament ontbrak of van heel slechte kwaliteit was. Dus moest er een nieuwe fundering gemetseld worden. Maar het parochiebestuur en de restauratiecommissie laten zich er niet door uit het veld slaan. ,,Overmacht. Dit had niemand kunnen voorzien. Maar het is geen reden om het karwei dan maar 'half' aan te pakken. Dan zitten we over twintig jaar wéér met problemen", stelt Frans Sedee, vice-voorzitter van het parochiebestuur.

Wel is besloten om vanwege de financiën het restauratieproject in etappes af te ronden. Het herstel van de muur heeft prioriteit. Andere onderdelen van het karwei, zoals het herplaatsen van het hekwerk en de herinrichting van de dodenakker, komen later aan bod.

VERPULVERD
Hoewel de restauratie van de kerkhofmuur rondom de Sint-Petruskerk op zich voorspoedig verloopt, hebben de tegenslagen er voor gezorgd dat de post onvoorzien in de oorspronkelijke begroting van 1,1 miljoen gulden inmiddels is opgesoupeerd en opgekrikt naar anderhalve ton. De restauratiecommissie wil het karwei nu eenmaal grondig aanpakken om er weer voor lange tijd af te zijn. Uiteindelijk zal het budget van de complete restauratie met ongeveer 25 procent overschreden worden, luidt de verwachting.

Maar net als het parochiebestuur is ook de Rijksdienst voor Monumentenzorg ervan overtuigd dat het werk nu een grondige aanpak verdient. Met die steun verwacht het parochiebestuur dat het Rijk met extra geld over de brug komt. De uiteindelijke kosten komen waarschijnlijk uit tussen de 1,3 en 1,4 miljoen gulden.

,,In de loop van de jaren is de muur opgebouwd met diverse soorten stenen én verschillende soorten specie. Hoewel we wisten dat de muur op plaatsen in een erg slechte staat verkeerde, konden we niet bevroeden dat de situatie zó ernstig was dat je de stenen met de hand uit de muur kon trekken. De mortel verpulverde tussen je vingers. Zolang je de muur niet aanraakte leek deze solide, maar dat was gezichtsbedrog", stelt Sedee uit ondervinding.

Afgelopen week is besloten ook de muur naast de kerktrappen, bij de toegang tot het kerkhof te slopen omdat de fundering ontbrak. Alleen de muur met ronding vóór het torenportaal (de zuidelijke hoofdingang van de kerk) moet voor een belangrijk deel intact blijven, zo is de bedoeling. Maar toen deze week enkele losse delen werden verwijderd, brokkelde de muur steeds verder af. Volgens de berekeningen moet 40 procent van deze muur overeind kunnen blijven. Of dat ook daadwerkelijk zo uitpakt, is nog maar de vraag.

EZELSRUG
Het parochiebestuur is zeer te spreken over het werk dat de bouwvakkers leveren. Over zowel aannemersbedrijf De Bonth Van Hulten uit Nieuwkuijk als voegersbedrijf De Gevel uit Oirschot heeft Sedee niets dan lof. De werknemers van beide bedrijven hebben lol in hun werk. Volgens Boxtelaar Rudy van Esch, die samen met John Bogers uit Oirschot het voegwerk voor zijn rekening neemt, is het een speciaal karwei waarmee de twee bezig zijn. ,,Normaal brengen we de specie met een voegspijker aan en vervolgens gaan we er met een handveger over heen ter afwerking. Maar dat mag hier niet; het moeten allemaal strakke voegen worden. Vandaar dat ook de afwerking van de specie met een voegspijker plaatsvindt. Een heel precies werkje, maar het geeft wel het mooiste resultaat."

De Boxtelse metselaar Peter van Hamond was deze week met zijn collega Ad Brouwers uit Waalwijk bezig om de noordelijke kerkhofmuur van een 'ezelsrug' te voorzien. ,,Het is passen en meten. We gebruiken oude, originele stenen, maar die zijn niet allemaal van hetzelfde formaat. Dat betekent dat we nogal wat stenen op maat moeten kappen. Tijdrovend, maar wel leuk om te doen. Je hebt straks echt eer van je werk."

Collega's van het tweetal zijn een eind verderop bezig aan de halfronde muur bij de hoofdingang van de kerk, die voor een belangrijk deel overeind moet blijven. Dus worden de scheuren in de muur met een vuisthamer en een boormachine opengebroken en de loszittende stenen verwijderd. ,,Later zullen nieuwe stenen in de bestaande muur worden gemetseld en zullen de oude voegen opnieuw 'ingeboet' worden", verklaart uitvoerde Kees van Mook van het aannemersbedrijf.

Voor de rollaag die straks als afdekking van deze muur wordt aangebracht, is gekozen voor harde straatklinkers van het Vechtformaat. ,,Op die manier is de muur het best beschermd tegen inwatering en vorstschade. Ook de ezelsruggen op de andere muren zijn van deze harde steensoort gemaakt", stelt Van Mook.

CALVARIEBERG
De plaatsing van een hekwerk is net als de herinrichting van het oude kerkhof en de restauratie van de diverse grafmonumenten voorlopig opgeschoven. Eerst wordt een plan op papier gezet hoe het kerkhof er in de toekomst uit moet gaan zien en op welke plekken er nieuwe graven kunnen worden gemaakt. Want dat het kerkhof weer ingebruikgenomen wordt om parochianen een laatste rustplaats te bieden, dat staat vast. ,,Maar we willen het praktisch inrichten. Als het daarvoor nodig is dat sommige van de bestaande monumentale graven een andere plek krijgen, dan moet dat ook gebeuren. Het moet een functionele begraafplaats worden", stelt vice-voorzitter Sedee van het parochiebestuur.

In het gemeentehuis is inmiddels wel een schets gemaakt hoe de inrichting vorm zou kunnen krijgen, maar die behoeft nog nadere uitwerking. Wel is daarop te zien dat er een nieuwe Calvarieberg zal verrijzen. Ook is het de bedoeling dat er een centrale plek komt waar de gevallenen uit de Tweede Wereldoorlog worden herdacht.




5 juli 2001

Terug